|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ការផ្អាកអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងជនជាតិខ្មែរនិងជនជាតិបរទេសនឹងត្រូវដកក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ |
| ដោយ ដួង សុខា | | | ២៣-១០-២០០៨ | 
ភ្នំពេញ (ឆ្នាំ២០០៧) អាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងស្រ្តីខ្មែរជាមួយជនបរទេស នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា
© ចន វីង / Magnum ការទន្ទឹងរង់ចាំរបស់សាមីខ្លួន ដែលមានគម្រោងរៀបការជាមួយជនបរទេស នឹងត្រូវមកដល់បញ្ចប់ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ តាមរយៈអនុក្រឹត្យមួយ ដែលមាន ៣ជំពូក និង១៨មាត្រា។ មង្គលការទាំងនេះត្រូវជួបឧបសគ្គ តាំងពីចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០០៨កន្លងមកម៉្លេះ។ កាលពី៧ខែមុននេះ អាជ្ញាធរនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានសម្រេចចិត្តព្យួរការរៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងប្រជាជនកម្ពុជាជាមួយនឹងជនបរទេស ហើយបានតាក់តែងអនុក្រឹត្យមួយ ស្តីពីការកំណត់នីតិវិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងបង្ការរាល់ការរំលោភបំពាននានា។ អាជ្ញាធរកម្ពុជាសន្យានឹងដកការហាមឃាត់នេះនៅថ្ងៃណាមួយ ដែលអនុក្រឹត្យនេះចូលជាធរមាន។ គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចាត់វិធានការនេះ ឆ្លើយតបទៅនឹងរបាយការណ៍មួយរបស់អង្គការអន្តោប្រវេសន៍អន្តរជាតិ ដែលបានសង្កត់ធ្ងន់អំពីការកើនឡើងនូវចំនួនការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដែលរៀបចំធ្វើឡើងតាមរយៈភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងជនជាតិ កម្ពុជានិងកូរ៉េ ហើយក៏បានលើកឡើងពីការទទួលរងគ្រោះរបស់ភរិយាជាជនជាតិកម្ពុជា ផងដែរ។ លោក សក់ សេដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃទទួលបន្ទុកកិច្ចការនេះ បានប្រកាសថា «ការតាក់តែងអត្ថបទនេះត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី (ស ខេង) បានចុះហត្ថលេខាលើអនុក្រឹត្យនេះ និងបានបញ្ជូនមកកាន់ក្រសួងការបរទេស ដើម្បីអោយឯកឧត្តម ហោ ណាំហុង ចុះហត្ថលេខាម្តង។ គឺជាបញ្ហានៃពេលវេលាប៉ុណ្ណោះ»។ លោកបានយល់ព្រមធ្វើការពន្យល់លំអិតលើចំណុចសំខាន់ៗនៃខ្លឹមសារ អនុក្រឹត្យនេះ ដែលនៅរង់ចាំតែហត្ថលេខារបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនិងសម្តេច នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែនប៉ុណ្ណោះ។
លោកសក់ សេដ្ឋា បានពន្យល់ថា ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណងរាស្រ្ត និងការបង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី បានពន្យឺតការដាក់អោយអនុវត្តអនុក្រឹត្យនេះ ដែលបានតាក់តែងឡើង មុនដំណើរការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៧ កក្កដា នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃការងារសហប្រតិបត្តិការមួយ រវាងក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងការបរទេស ក្រសួងយុត្តិធម៌ ក្រសួងកិច្ចការនារី និងទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី។
«អនុក្រឹត្យនេះមានគោលបំណង បំពេញចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងច្បាប់ស្តីពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងគ្រួសារ ដែលមិនបានលំអិតពីនីតិវិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនិង ជនបរទេស។ នីតិវិធីនេះត្រូវបានកំណត់មិនជាឆ្ងាយពីនីតិវិធីរបស់ប្រទេសគេផ្សេង ទេ»។
សម្រាប់លោករដ្ឋលេខាធិការ ចំណុចសំខាន់នៃអនុក្រឹត្យនេះគឺតម្រូវអោយជនបរទេសទាំងអស់ ដែលចង់រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ «មកបំពេញទម្រង់បែបបទដោយផ្ទាល់ នៅក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា»។ សំណុំបែបបទដែលជនបរទេសទាំងនេះត្រូវបំពេញ រួមមានសំណើសុំរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឯកសារថតចម្លងលិខិតឆ្លងដែន ទិដ្ឋាការចូលទឹកដីកម្ពុជា លិខិតស្ថានភាពគ្រួសារ(នៅលីវ ពោះម៉ាយ ម៉េម៉ាយ) លិខិតបញ្ជាក់សុខភាព លិខិតថ្កោលទោស និងលិខិតបញ្ជាក់អំពីមុខរបរ។ បន្ទាប់មក ក្រសួងការបរទេសមានរយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ដើម្បីសិក្សាឯកសារទាំងនេះ។ ប្រសិនជាក្រសួងវាយតម្លៃថាសំណុំបែបបទនេះពេញលក្ខណៈនិងត្រឹមត្រូវ ក្រសួងនឹងផ្តល់សុពលភាព រួចបញ្ជូនឯកសារទាំងនេះទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងជូនព័ត៌មានទៅកាន់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដូចជាមន្រ្តីអត្រានុកូលដ្ឋាន។
ជាចុងក្រោយ គឺក្រសួងមហាផ្ទៃដែលត្រូវពិនិត្យមើល និងចុះបញ្ជីលើសំណើនេះ និងធ្វើការឆ្លើយតបជាចុងក្រោយមួយ។ ក្រសួងក៏ជូនព័ត៌មានដល់មន្រ្តីឃុំ-សង្កាត់ដែលពាក់ព័ន្ធផង ដែរ។ ដូចនេះ សាមីជនទាំងពីរអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ទៅកាន់មន្រ្តី អត្រានុកូលដ្ឋាន។ ជាចុងក្រោយ ចៅសង្កាត់ និងមេឃុំ នឹងផ្តល់សុពលភាព រឺមិនផ្តល់ លើសំណើសុំរៀបមង្គលការនេះ។ ប្រសិនជាចៅសង្កាត់ រឺមេឃុំមិនជំទាស់ទេ ចៅសង្កាត់ រឺមេឃុំនឹងបិទផ្សាយលិខិតរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ រយៈពេល១០ថ្ងៃ មុនថ្ងៃរៀបការ។ រយៈពេលនេះ គឺទុកសម្រាប់អោយបុគ្គលគ្រប់រូបដែលពាក់ព័ន្ធធ្វើការប្តឹងជំទាស់ជា យថាហេតុណាមួយ ទៅនឹងមង្គលការនេះ។
នៅក្នុងស្ថានភាពនេះ តើជនបរទេសនឹងត្រូវបានស៊ើបអង្កេតដែររឺទេ? លោក សក់ សេដ្ឋា បានឆ្លើយតបយ៉ាងខ្លីថា «យើងមានសំណុំឯកសាររបស់ពួកគេ!»។ លោកបានបន្ថែមទៀតថាឯកសារជនបរទេសមួយចំនួន ក្នុងចំណោមជនបរទេសទាំងនោះត្រូបានផ្តល់សុពលភាពដោយស្ថានទូត។ «ដូច្នេះ ប្រទេសរបស់ពួកគេគឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវមួយផ្នែក»។
អាពាហ៍ពិពាហ៍ «ស៊ីវិល»
លោក រដ្ឋលេខាធិការរូបនេះមិនចង់អោយអនុក្រឹត្យថ្មីនេះ បង្កជាការភាន់ច្រឡំនោះទេ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «អ្នកខ្លះគិតថា ដើម្បីរៀបការ គេគ្រាន់តែរៀបចំពិធីសែនព្រេន អញ្ជើញភ្ញៀវជាង៤០តុ ... នេះគឺជាអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមបែបប្រពៃណី និងមិនត្រូវបានទទួលស្គាលដោយច្បាប់នោះទេ»។
ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់សាមីខ្លួនទាំងពីរ
អនុក្រឹត្យ នេះមិនបានដាក់កំហិតអោយជនបរទេសបង្ហាញប្រាក់ចំណូលរបស់ខ្លួននោះទេ គ្រាន់តែត្រូវបង្ហាញលិខិតបញ្ជាក់មុខរបរមួយច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ។ «យើងមិនបានកំរិតថាប៉ុន្មាននោះទេ (ប្រាក់ចំណូល) ព្រោះពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ លក្ខខណ្ឌនិងតម្លៃជីវិតខុសគ្នា។ លើសពីនេះ លក្ខខណ្ឌខាងលើនេះអាចជាវិធានការតឹងរឹងមួយ ដែលអាចចាត់ទុកដូចជាការរើសអើងមួយ»។
ផលប្រយោជន៍នៃអនុក្រឹត្យថ្មីនេះ
លោក រដ្ឋលេខាធិការបានសង្កត់ធ្ងន់ថា តាមរយៈនីតិវិធីថ្មីនេះ អាជ្ញាធរកម្ពុជាចង់ធានាថា រាល់អាពាហ៍ពិពាហ៍ទាំងអស់រវាងជនបរទេសនិងជនជាតិកម្ពុជា កើតឡើងដោយការស្ម័គ្រចិត្ត «គ្មានការបង្ខិតបង្ខំ និងគ្មានអ្នកគួកជេរ»។ លោកបានធ្វើការវែកញែកថា «យើងចង់បង្ការការរៀបមង្គលការក្លែងក្លាយ ឆបោក ករណីធ្វើអាជីវកម្ម និងជួញដូរមនុស្ស។ នេះមិនមានន័យថា កាលពីមុន រាល់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងជនជាតិខ្មែរនិងបរទេសទាំងអស់សុទ្ធ សឹងជាការឆបោកនោះទេ!»។ លោកបានលើកឡើងទៀតថា កាលពីឆ្នាំកន្លងទៅនេះ អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានបិទភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍កូរ៉េខាងត្បូង ចំនួនពីរ។
អនុក្រឹត្យនេះមិនបានចែងពីទោសបញ្ញត្តិរបស់អ្នក ប្រព្រឹត្តកំហុសផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់ ពីព្រោះ ការប្រព្រឹត្តកំហុស រឺ ការប្រើប្រាស់ឯកសារក្លែងក្លាយត្រូវបានកំណត់នៅក្នុងច្បាប់រួច ទៅហើយ។
ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលបង្ហាញពីឆន្ទៈ «ការពារផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ»ក៏ដោយ ក៏លោកសក់ សេដ្ឋា មានប្រសាសន៍ឥតលាក់លៀមថាវាអាស្រ័យទៅលើពលរដ្ឋខ្លួនឯងផ្ទាល់ផងដែរ។ លោករដ្ឋលេខាធិការបានវាយតម្លៃថា «ពួកគាត់ត្រូវស្វែងយល់លើនីតិវិធីថ្មីនេះ ពេលនោះ ច្បាប់នឹងការពារពួកគាត់។ ការជួបគ្នាភ្លាម រៀបការជាមួយគ្នាភ្លែតនៅក្នុងថ្ងៃតែមួយ ដោយមិនធ្វើការស្វែងយល់ចិត្តគ្នាជាមុនសិន វាមិនអាចទៅរួចនោះទេ។ ខ្ញុំក៏សូមអំពាវនាវអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលអោយជួយអប់រំប្រជាជន ខ្មែរ ត្រង់ចំណុចនេះ។ គេមិនត្រូវជឿជាក់ថា ការមានគ្រួសារជាជនជាតិបរទេសនឹងជួយធ្វើអោយកំរិតជីវភាពគ្រួសារ របស់ខ្លួនបានល្អប្រសើរជាងមុន និងដោះស្រាយបញ្ហារបស់ខ្លួនបាននោះទេ! មនុស្សមួយចំនួនបានប្រថុយនឹងរឿងនេះ»។
យល់ស្រប រឺប្រឆាំងភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍
សង្គមស៊ីវិល មិនទាន់បានដឹងអំពីសេចក្តីលំអិតនៃអនុក្រឹត្យ ដែលត្រូវបានទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងអន្ទះសារនេះនោះទេ។ អ្នកស្រីនព្វ សារិនស្រីរ័ត្ន អគ្គលេខាធិការអង្គការកម្ពុជាដើម្បីជួយស្រ្តីមានវិបត្តិ (Cambodian women’s crisis center) បានពន្យល់ថា អ្នកស្រីប្រឆាំងទៅនឹងភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងអ្នកគួកជេរផ្សេងទៀត ដែលទទួលបានប្រាក់កំរៃពីសេវាកម្មរបស់ខ្លួន នៅក្នុងវិស័យនេះ។ អ្នកស្រីបានណែនាំថា «ខណៈពេលដែលសកម្មភាពនេះអាចផ្តល់នូវប្រាក់កំរៃ ទ្វារនៅតែបើកចំហរ សម្រាប់ការជូញដូរមនុស្ស។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែបង្កើតគណៈកម្មការមួយ ដើម្បីសិក្សានិងត្រួតពិនិត្យសំណុំឯកសារនៃពាក្យស្នើសុំរៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍ចម្រុះជាតិសាសន៍នេះ»។
ទោះបីជាការហាមឃាត់ចំពោះ ភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនត្រូវបានចែងនៅក្នុងច្បាប់ក៏ដោយ ក៏លោកសក់ សេដ្ឋា បានអោយដឹងថារដ្ឋាភិបាលនឹងលុបបំបាត់ប្រភេទនៃការធ្វើអាជីវកម្មនេះ។
លោក យី សុខសាន្ត ជំនួយការគម្រោងបង្ការការជួញដូរស្រ្តីនិងកុមារ ប្រចាំការិយាល័យកម្ពុជានៃអង្គការអន្តោប្រវេសន៍អន្តរជាតិ មិនបានបង្ហាញការជំទាស់របស់លោកទេ។ «យើងគួរតែអនុញ្ញាតអោយភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ ធ្វើសកម្មភាពបែបនេះបាន ប្រសិនបើភ្នាក់ងារនោះស្របច្បាប់ និងត្រូវបានត្រួតពិនិត្យច្បាស់លាស់»។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គេនៅរង់ចាំមើលថា តើក្រោយការអនុញ្ញាតអោយមានការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងជនជាតិខ្មែរ ជាមួយនឹងជនបរទេសឡើងវិញ រដ្ឋាភិបាលនឹងអនុញ្ញាតអោយភ្នាក់ងាររៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ទាំងនេះ បន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដែររឺទេ?
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
