|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃៈ ការចរចាចាប់ផ្តើមសារជាថ្មី ខណៈពេលឧប្បត្តិហេតុថ្មីមួយកើតនៅព្រំដែន |
| ដោយ រស់ ឌីណា | | | ១៣-១០-២០០៨ | នៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៣ តុលានេះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងថៃបានជួបពិភាក្សា គ្នា ជុំវិញបញ្ហាព្រំដែន ដែលប្រទេសទាំងពីរបានប្រឈមមុខដាក់គ្នា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដាមក ហើយបានរីករាលដាលដល់កន្លែងជាច្រើន ត្រង់ចំណុចព្រំប្រទល់រួមគ្នានៃប្រទេសទាំងពីរ។ ការពិភាក្សានេះមិនបានសម្រេចចេញជាលទ្ធផលណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែ ភាគីទាំងសងខាងចង់ដោះស្រាយបញ្ហានេះជាលក្ខណៈទ្វេភាគី ដោយគ្រោងនឹងរៀបចំការចរចាសាជាថ្មី ខណៈពេលដែលប្រទេសថៃកំពុងជួបវិបត្តិផ្ទៃក្នុងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់តាំងពីដើមខែកន្លងមកនេះ។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំនេះ ប្រមុខការទូតកម្ពុជាបានប្រកាសថាកម្ពុជាបានធ្វើការ សង្កត់ធ្ងន់ប្រាប់ភាគីថៃថា ការផ្ទុះសង្គ្រាមអាចនឹងកើតមាន ប្រសិនជាថៃនៅតែបន្តពង្រឹងកម្លាំងទាហាននៅតាមព្រំដែនទៀត។ ប្រតិទិននៃការចរចាដែលស្នើឡើង លោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃប្រទេសកម្ពុជា បានស្នើទៅកាន់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ នូវប្រតិទិននៃកិច្ចចរចាទ្វេភាគីមួយ សម្រាប់ខែបន្ទាប់។ កិច្ចប្រជុំមួយត្រូវធ្វើឡើង «ជាបន្ទាន់» ចន្លោះថ្ងៃទី២១ និងទី២៤ ខែតុលា នាខេត្តសៀមរាប រវាងក្រុមការងារនៃព្រះរាជាណាចក្រទាំងពីរ ដែលនឹងសិក្សាអំពីបញ្ហានៃការដាក់ពង្រាយកម្លាំងទាហានឡើងវិញ ដោយភាគីថៃអោយមកប្រចាំការនៅតំបន់ជម្លោះព្រំដែន ។ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៩ សីហាមក ជំនួបពិភាក្សានេះត្រូវបានលើកពេល ដោយគ្មានកាលកំណត់ច្បាស់លាស់។
បន្ទាប់មកទៀត ចន្លោះថ្ងៃទី៣ និង៧ វិច្ឆិកា ជំនួបមួយត្រូវធ្វើឡើងនៅប្រទេសកម្ពុជា សម្រាប់គណៈកម្មការចម្រុះខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីពន្លឿនការស្វែងរកបង្គោលព្រំដែននិងធ្វើការបោះបង្គោល ព្រំដែន ដោយអនុលោមទៅតាមអនុស្សារណៈយោគយល់មួយ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ នៅឆ្នាំ២០០០។ លោករដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា «សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានរកឃើញបង្គោលព្រំដែនចំនួន៥០រួចមកហើយ ប៉ុន្តែ ភាគីទាំងសងខាងមិនឯកភាពគ្នា ចំនួន១៧បង្គោល ហើយយើងត្រូវរុករកបង្គោល ២៥ ផ្សេងទៀត»។
ជាចុងក្រោយ ប្រមុខការទូតនៃប្រទេសទាំងពីរត្រូវជួបប្រជុំម្តងទៀត នៅថ្ងៃទី១៩ រឺទី២០ វិច្ឆិកា នៅប្រទេសថៃម្តង ដើម្បីត្រួតពិនិត្យដំណើរការដោះស្រាយបញ្ហា និងតាមដានការងាររបស់គណៈកម្មការចម្រុះខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក កម្ពុជា-ថៃ។
បើសិនជាការចរចាទទួលបរាជ័យ លោកបានបង្ការទុកជាមុនថា «ប្រទេសកម្ពុជាយល់ឃើញថាគួរឯកភាពគ្នាងាកទៅរកនីតិវិធីរបស់ ស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ចប់ជាស្ថាពរនូវបញ្ហានេះ ដោយសន្តិវិធី និងមិត្តភាព»។
ឧប្បត្តិហេតុដែលអាចបណ្តាលអោយកើតមានសង្គ្រាម ដោយ ឡែក លោកហោ ណាំហុងបានអោយដឹងថានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយគណៈប្រតិភូថៃលោក បានទទួលព័ត៌មានពីមេបញ្ជាការកងទ័ពកម្ពុជា ដែលបានប្រាប់អោយដឹងថានៅថ្ងៃច័ន្ទនេះ មានទាហានថៃមួយក្រុមថ្មីទៀត បានប៉ុនប៉ងជ្រៀតចូលកន្លែងដែលធ្លាប់កើតមានការផ្ទុះអាវុធ កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី៣ តុលា (នៅតំបន់ព្រលានឥន្ទ្រី)។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ទាហានថៃព្យាយាមចូលទឹកដីកម្ពុជា ប៉ុន្តែ ទាហានយើងបានទប់ស្កាត់ទាហានថៃ ចូលមកកាន់ទីនោះដោយជោគជ័យ។ ខ្ញុំបានប្រាប់ព័ត៌មាននេះដល់ភាគីថៃ ដោយបានស្នើសុំពួកគេអោយបញ្ជាទៅកម្លាំងរបស់ខ្លួន កុំអោយប្រព្រឹត្តសកម្មភាពវាយប្រហារបែបនេះទៀត ខ្ញុំបានព្រមានពួកគេថា បើមិនដូច្នោះទេ សង្គ្រាមនឹងកើតមានឡើង! ពួកគេនិយាយប្រាប់ខ្ញុំថាពួកគេយល់ស្រប ប៉ុន្តែ ត្រូវចាំពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋសភារបស់ពួកគេជាមុនសិន […]។ យើងយល់ឃើញថាយើងត្រូវរង់ចាំការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែ គេមិនត្រូវពន្យារពេលយូរពេកនោះទេ»។
លោកបាន រាយការណ៍អោយដឹងថា លោកសមពង្ស អាម៉នវីវ៉ាត់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ បានពន្យល់ប្រាប់លោកថាលោកចង់ដោះស្រាយបញ្ហានេះ ជាលក្ខណៈទ្វេភាគី ហើយបានទទួលស្គាល់ថាស្ថានភាពនេះចោទជាការលំបាកដល់ប្រជាពលរដ្ឋថៃ ហើយកាន់តែចោទជាបញ្ហាថែមទៀត ប្រសិនជាតុលាការអន្តរជាតិព្រហ្មទណ្ឌត្រូវកាត់ក្តីលើសំណុំរឿងនេះ។ «ខ្ញុំបានឆ្លើយតបទៅវិញថាយើងត្រូវបញ្ចប់ជម្លោះនេះ នៅក្នុងរយៈកាលមួយសមស្រប ដែលនឹងត្រូវកំណត់ដោយប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែ យើងមិនទុកអោយស្ថានភាពនេះស្ថិតនៅក្នុងសភាពស្រពិចស្រពិលនោះទេ ប្រសិនជាពុំមានដំណោះស្រាយណាមួយ កើតចេញពីការចរចារបស់យើងនោះ»។
សំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងភ្នំពេញ ក្រៅពីនេះ លោកហោ ណាំហុងបានលើកឡើងនូវចំណុចនៃការចរចាមួយផ្សេងទៀតដែលលោកបានវាយតម្លៃ ចាំបាច់ ដើម្បីជម្រុញអោយដៃគូព្រមសន្យា លើចំណុចដូចជា ដកកងទ័ពថៃចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំ-តាមាន់តូច «ដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនដីកម្ពុជា (ខេត្តឧត្តរមានជ័យ) បន្តទុកប្រាសាទតាក្របី អត់មានវត្តមានកងទ័ពទាំងសងខាងកាន់កាប់ (ខេត្តឧត្តរមានជ័យ) ដោយទុកទាហានអោយស្ថិតនៅចម្ងាយពីប្រាសាទ ៤០០ម៉ែត្រ ដោយយោងតាមការសេចក្តីសម្រេចមួយនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី១២ តុលានេះ រវាងមេបញ្ជាការកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរ ជម្រុញអោយបានចាប់រហ័សនូវការងារជំហានទី១ ដូចមានចែងក្នុង «បែបបទបច្ចេកទេស ឆ្នាំ២០០៣» ដែលបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តតាំងពីថ្ងៃទី៦ មិថុនា ២០០៦ ដើម្បីកំណត់ទីតាំងពិតប្រាកដនៃបង្គោលព្រំដែន ហើយឈានទៅអនុវត្តជំហានចំនួន៤ទៀត ដែលនៅសល់។
បើតាមប្រសាសន៍ របស់លោកហោ ណាំហុង លោកសមពង្ស អាម៉នវីវ៉ាត់ សន្យាថានឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីអោយកិច្ចចរចាដែលដឹកនាំដោយប្រទេសទាំងពីរ វិវត្តន៍ទៅមុខយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត។
|
|
|