ក្រុងកែប (ប្រទេសកម្ពុជា) ថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា ២០០៨៖សម្តេចហ៊ុន សែនបានសំដែងនូវការព្រួយបារម្ភថាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេស អភិវឌ្ឍន៍នឹងជះឥទ្ធិពលមកលើប្រទេសក្រីក្រ
© ចន វីង/ Magnum
នា ឱកាសប្រកាសបើកសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីនៃបណ្តា ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដែលរៀបចំឡើងដោយកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ( UNIDO) និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) នាខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃពុធ ទី១៩ និងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២០ ខែវិច្ឆិកានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែនបានមានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ត្រូវតែមានគោលជំហរដូចគ្នា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា ស្តីពីពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ សម្តេចបានបរិហារអំពីរបាំងពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ហើយនឹងការកាត់បន្ថយជំនួយអន្តរជាតិ ដោយសារវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេស ដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ចូលរួមសហប្រតិបត្តិការ ដើម្បី «ទាញយកផលប្រយោជន៍ពីសាកលភាវូបនីយកម្មរួមគ្នា» នៅក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចលំបាកនេះ។
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជាបានអះអាងនៅចំពោះមុខរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងឧស្សាហកម្មនិង ពាណិជ្ជកម្មចំនួន៤៩ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចថា «នៅអំឡុងពេលពិភពលោកជួបវិបត្តិនេះ យើងជាប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់យើង ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនបំផុតពីសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»។
ប្រទេសក្រីក្រជួបវិបត្តិ
សម្តេច ហ៊ុន សែនបានលើកឡើងអំពីដំណើររីករាលដាលវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ដែលផ្តើមចេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក សាយភាយមកដល់ទ្វីបអឺរុប និងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នៅទ្វីបអាស៊ី ហើយបានប៉ះពាល់ពិភពលោកទាំងមូល។ សម្តេចមានប្រសាសន៍ថា គ្មានប្រទេសណាអាចជៀសផុតពីវិបត្តិនេះបានឡើយ «ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច កំពុងតែទទួលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីវិបត្តិនេះ។ ទោះបីជាយើងមិនមានប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុស្មុគស្មាញដូចសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដោយ ក៏ការវិនិយោគទុននៅប្រទេសយើងទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ពីវិបត្តិនេះផង ដែរ»។
ជំនួយបរទេសសំខាន់ៗ
សម្តេច នាយករដ្ឋមន្រ្តីបានសំដែងនូវការព្រួយបារម្ភថា «ការកាត់បន្ថយធនធានហិរញ្ញវត្ថុនៃប្រទេសអ្នកវិនិយោគចោទជាបញ្ហា សម្រាប់សហគ្រិន ដែលមានគម្រោងវិនិយោគទុននៅក្នុងប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការចំណាយទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់របស់រដ្ឋាភិបាលនៃ បណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីជួយសង្រ្គោះប្រព័ន្ធធនាគាររបស់ ពួកគេ គឺជាឧបសគ្គមួយ ក្នុងការពង្រឹងជំនួយសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដែលផ្តល់អោយប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច»។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលជំនួយជាទឹកប្រាក់៦០០លានដុល្លារ នៅឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ពីប្រទេសផ្តល់ជំនួយ។
សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា «ប្រសិនជាគ្មានជំនួយនេះ មានតែប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនតូចនៅអឺរុបប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចគេចចេញផុតពីវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះបាន។ សម្តេចបានលើកឡើងថា រហូតមកទល់ពេលនេះ ការសន្យារបស់ប្រទេសអ្នកមាន ដែលអះអាងសាជាថ្មីថានឹងចំណាយយ៉ាងតិច ០,៧%នៃផលទុនជាតិសរុបរបស់ពួកគេ គ្រាន់តែជាការសន្យាលើបបូរមាត់ប៉ុណ្ណោះ។
«នេះគឺជាស្លាប់របស់ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច»
សម្តេច នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន បានលើកឡើងពីកង្វះតុល្យភាពនៃការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេស អភិវឌ្ឍន៍និងប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដែលជាអ្នកខាតបង់ប្រយោជន៍។ សម្តេចបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «សម្រាប់ប្រទេសយើង គឺបើកចំហទទួលយកផលិតផលនៃបណ្ដាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ប៉ុន្តែដល់ទៅយើងទៅចូលប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍វិញ របាំងពាណិជ្ជកម្មគឺជារនាំងយ៉ាងមាំ តាមរយៈពន្ធដារ ជួនកាលអាចនឹងលើកចោល ក៏ប៉ុន្តែគេដាក់ចេញនូវលក្ខខណ្ឌមួយ តាមរយៈថា បញ្ហាភូតគាមអនាម័យ អ៊ីចឹងទេ អាធុនណាទៅក៏វាមិនគ្រប់ស្តង់ដារនាំចូល ដាក់តែប៉ុណ្ណឹងមកគឺយើងស្លាប់»។ សម្តេចក៏បានបរិហារផងដែរអំពីជំនួយដែល «ប្រទេសខ្លះ» បន្តឧបត្ថម្ភជូនដល់កសិកររបស់ខ្លួន ដោយរារាំងប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ធ្វើការនាំចេញផលិតផលកសិកម្មរបស់ខ្លួន។
ផ្លូវបំបែកត្រូវជាប់កកស្ទះ
សម្តេច បានបន្តទៀតថា «សព្វថ្ងៃនេះ កិច្ចប្រជុំពាណិជ្ជកម្មគឺមកដល់ផ្លូវបំបែក ដែលត្រូវជាប់កកស្ទះ។ នេះបណ្តាលមកពីភាពមិនចុះសម្រុងគ្នា និងកង្វះភាពទន់ភ្លន់របស់តួអង្គសំខាន់ៗនៃកិច្ចចរចារបស់ខ្លួន»។
សម្តេចបានគូសបញ្ជាក់ថា «ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចត្រូវផ្ញើលិខិតច្បាស់លាស់ មួយទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ [...] ដើម្បីធានាថាលទ្ធផលនៃការប្រជុំលើកក្រោយនៅក្នុងអង្គការ ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក នឹងចូលរួមទៅក្នុងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដ៏ត្រឹមត្រូវ សមស្រប និងសេរី រវាងប្រទេសជាសមាជិក […]។ ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចត្រូវពង្រឹងសាមគ្គីភាព និងរួមសម្លេងតែមួយ ដើម្បីនាំមកនូវជោគជ័យរួមមួយ!»។ សម្តេចក៏បានលើកឡើងទាក់ទងនឹងយុទ្ធសាស្រ្តនយោបាយ «ឈ្នះ ឈ្នះ» របស់សម្តេចថា «យើងត្រូវសហប្រតិបត្តិការគ្នា ដោយដើរតាមមាគ៌ា ឈ្នះ ឈ្នះទាំងអស់គ្នា»។
រវាងការប្រកួតប្រជែងដោយសេរី និងសហប្រតិបត្តិការ
សម្តេច នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែនបានលើកហេតុផលបន្ថែមថា «យើងត្រូវសហប្រតិបត្តិការគ្នា ហើយយើងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពប្រកួតប្រជែងផងដែរ។ ប៉ុន្តែ យើងមិនត្រូវធ្វើការប្រកួតប្រជែងយកឈ្នះចាញ់គ្នាទៅវិញទៅមកនោះទេ ។ យើងត្រូវធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍ព្រមគ្នា»។ សម្តេចបានវាយតម្លៃថា «យើងមិនត្រូវជឿថាការបង្កបញ្ហានៅក្នុងប្រទេសតតិយលោកមួយ គេនឹងអាចទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនមកកាន់ប្រទេសរបស់គេនោះទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត យើងមិនត្រូវសប្បាយរីករាយនឹងស្ថានភាពលំបាកនៅក្នុងប្រទេសដទៃ ដោយគិតថាករណីនេះនឹងនាំភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនានៅប្រទេសរបស់ខ្លួន […]។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនជាប្រទេសមួយ ប្រឈមមុខនឹងអំពើភេរវកម្ម វានឹងប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសផ្សេងទៀតផងដែរ»។ សម្តេចបានគាំទ្រអោយមានសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃ ប្រព័ន្ធប្រតិកម្មមួយ ដែលប្រទេសនីមួយៗមានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក។
«លោកប៉ាស្កាល់ ឡាមី គឺជាមិត្តភក្តិរបស់ប្រទេសក្រីក្រ»
នៅមិនទាន់ ដឹងតើការអំពាវនាវអោយមានការរួមរួមសាមគ្គីរវាងប្រទេសដែលមានការ អភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដែលជាបំណងប្រាថ្នារបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានេះ នឹងទទួលបាននូវការគាំទ្រដែររឺទេ។ នៅពេលលោក ប៉ាស្គាល់ ឡាមី ជនជាតិបារាំងនិងជាអគ្គនាយកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក បានមកដល់សន្និសីទ មុនការបញ្ចប់សុន្ទរកថារបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារយៈពេល ប៉ុន្មាននាទី សម្តេចបានប្រកាសថាកម្ពុជាគាំទ្របេក្ខភាពលោកប៉ាស្គាល់ ឡាមី អោយកាន់តំណែងនេះបន្តទៀត ព្រោះលោកគឺជាជនជាតិអឺរុបម្នាក់ ដែលបានការពារផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសក្រីក្រ។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំគាំទ្របេក្ខភាពរបស់គាត់ ព្រោះគាត់ស្គាល់ច្បាស់អំពីបញ្ហាប្រទេសក្រីក្រ»។
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
