|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| វិស័យកាត់ដេរនៅកម្ពុជាៈ តើនិយោជក និងកម្មករនឹងឈានទៅដល់ការជជែកគ្នាអំពីរបៀប របបការងារថ្មីឬ? |
| ដោយ រស់ ឌីណា និង ឡូរ៉ង់ ឡឺហ្គុអង់វិក | | | ២៤-១១-២០០៨ | 
ចោមចៅ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី២៥ កញ្ញា ២០០៨៖ កម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរ © ចន វីង / Magnum បច្ចុប្បន្ននេះ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានរោងចក្រកាត់ដេរចំនួនជាង៥៤០ ដែលបាននឹងកំពុងធ្វើសកម្មភាពនៅទូទាំងប្រទេស ដោយមានចំនួនសហជីពនៅតាមរោងចក្រទាំងអស់មានចំនួនជាង១០០០សហជីព។ សហជីពទាំងនោះត្រូវទទួលបន្ទុកការពារផលប្រយោជន៍និងសិទ្ធិរបស់ កម្មករ ពីការកេងប្រវ័ញ្ចរបស់និយោជក។ លោក ណាង សុធី អគ្គលេខាធិការសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាបានបរិហារចំពោះស្ថានភាពបែប នេះ នៅក្នុងវេទិការដ្ឋាភិបាល-វិស័យឯកជន ដែលរៀបចំធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសុក្រ ទី២១ ខែវិច្ឆិកា។ លោកក៏បានចូលរួមសោកស្តាយផងដែរចំពោះការធ្លាក់ចុះនៃបរិយាកាសសង្គម នៅឆ្នាំ២០០៨។ ស្ថិតនៅក្រោមសំពាធអតិផរណាចំនួនពីរ គឺការបាត់បង់អំណាចទិញរបស់កម្មករ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក គំរូសង្គមដែលអាចទាក់ទាញអ្នកទិញមកពីបស្ចឹមប្រទេស ដែលមានបំណងធ្វើអោយកិត្តិស័ព្ទរបស់ពួកគេមានភាពល្អប្រសើរឡើង វិញ កំពុងប្រឈមមុខនឹងការអនុវត្តមិនបានត្រឹមត្រូវ។ និយោជកនៃវិស័យកាត់ដេរ ព្រួយបារម្ភអំពីបញ្ហាអតិផរណា វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងកូដកម្ម ជាងបញ្ហាអ្វីៗទាំងអស់។ និយោជកទាំងនោះបានបង្ហាញប្រាប់ពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន នៅក្នុងវេទិការដ្ឋាភិបាល-វិស័យឯកជនលើកទី១៤ ដែលមានការចូលរួមពីតំណាងរដ្ឋាភិបាលនិងសហគ្រិនជាច្រើន។
សហជីព កំពុងប្រកួតប្រជែង
អគ្គលេខាធិការ សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងជាប្រធានតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនៃទីក្រុងភ្នំពេញ បានធ្វើការរិះគន់ចំពោះសកម្មភាពរបស់ «សហជីពមួយចំនួន» ដែលត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាបម្រើផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងបានធ្វើអោយខាតប្រយោជន៍ទាំងនិយោជក ទាំងកម្មករ។ តាំងនាមជាសហប្រធានក្រុមការងារទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈឧស្សាហកម្មនៅ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃវេទិការដ្ឋាភិបាល-វិស័យឯកជន (G-PSF) លោកណាង សុធី បានបញ្ចេញកំហឹងថា« រោងចក្រខ្លះ មានសហជីពយ៉ាងតិចបំផុត១០ ដែលតំណាងអោយកម្មករ។ ទំនាស់ជារឿយៗរវាងសហជីពនិងសហជីព ក្នុងការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមប្រជាប្រិយភាពអោយមានសមាជិកគាំទ្រ បានប្រែក្លាយរូបភាពសហជីពជាអ្នកការពារផលប្រយោជន៍អោយនិយោជិត ទៅជាកន្លែងសម្រាប់ប្រជែងដណ្តើមប្រមូលសមាជិកគាំទ្រខ្លួន និងប្រមូលលាភសក្ការៈផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុទៅវិញ»។
បើតាម ប្រសាសន៍របស់លោក បរិយាកាសសង្គមមិនបានបញ្ឈប់ធ្លាក់ចុះ ពេញមួយឆ្នាំ២០០៨នេះឡើយ។ លោកណាង សុធី បានអះអាងថា រយៈពេល១០ខែដំបូងនេះ គឺគិតនៅត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨នេះ កូដកម្មខុសច្បាប់ចំនួន៩៥ករណីត្រូវបានរៀបចំធ្វើឡើងនៅតាមរោង ចក្រកាត់ដេរ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពោលគឺមានការកើនឡើងចំនួន៤៨% ប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចកាលពីឆ្នាំកន្លងទៅនេះ។
លោកជា មុនី ប្រធានសហជីពសេរីកម្មករនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (ស.ស.ក.ព.ក) បានច្រានចោលតួលេខខាងលើនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រធានសហជីពរូបនេះបានចាត់ទុកការវិភាគរបស់អគ្គលេខាធិការសភា ពាណិជ្ជកម្ម នេះគឺជាទង្វើបំផ្លាញសហជីព នៅក្នុងបរិបទដ៏ទន់ខ្សោយមួយ។
«សហជីព៩០% ពុករលួយ»
លោក ប្រធាន ស.ស.ក.ព.ក បានបកស្រាយបំភ្លឺថា «សហជីព៩០% ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ អាចដោយសារពួកគេចង់ធ្វើការគំរាមកំហែង រឺមួយអាចដោយសារពួកគេមានទំនាក់ទំនងជាមួយនិយោជក រឺមន្រ្តីនយោបាយជាន់ខ្ពស់»។ លោកជា មុនី គឺជាប្អូនប្រុសរបស់លោកជាវិជ្ជា អតីតប្រធានសហជីពដ៏ល្បីឈ្មោះ ដែលត្រូវបានគេធ្វើឃាតនៅឆ្នាំ២០០៤។
កម្មករត្រូវបានចាប់យកធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង
លោក បានលំអិតថា «សហជីពព្យាយាមកៀរគរកម្មករ ដើម្បីធ្វើកូដកម្ម ដោយចាប់យកកម្មករធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង ដើម្បីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ។ សហជីពមិនល្អ បានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពបែបនេះ ដើម្បីជំរិតប្រាក់ពីថៅកែ ហើយបន្ទាប់ពីបានទទួលប្រាក់ហើយ ពួកគេក៏បានចាកចេញពីរោងចក្រ»។ លោកជា មុនី បានវាយតម្លៃថា ស្ថានភាពនេះកាន់តែធ្វើអោយការងាររបស់សហជីព ស.ស.ក.ព.ក មានភាពស្មុគស្មាញ។
ភាពជាតំណាង និងបទបញ្ញត្តិថ្មី
ដើម្បី បញ្ចប់ស្ថានភាពនេះ និងដើម្បីជៀសវាងសកម្មភាពរបស់សហជីពបំផ្លាញផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន សហគ្រិនដែលជាសមាជិកក្រុមការងារទំនាក់ទំនងឧស្សាហកម្មនៅក្នុងក្រប ខ័ណ្ឌ G-PSF បានស្នើរដ្ឋាភិបាលអោយចាត់វិធានការណ៍ យ៉ាងតិចបំផុតចំនួនពីរ គឺទីមួយ ជ្រើសរើសអោយបាននូវ «សហជីពមានភាពជាតំណាងបំផុត» នៅក្នុងមូលដ្ឋានរោងចក្រនីមួយៗ ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលកើតចេញពីការចរចាជាក្រុម ដោយធ្វើយ៉ាងណាអោយសហព័ន្ធសហជីពគោរពក្រមការងារ និងនីតិវិធីច្បាប់។ ទីពីរ គឺរៀបចំច្បាប់មួយ ស្តីពីសហជីព និងតាក់តែបទបញ្ញត្តិការងារ ដែលការសម្រេចចិត្តទាំងឡាយត្រូវដាក់កំហិត និង «ត្រូវអនុវត្តពិតប្រាកដ»។
លោកណាង សុធី បានអះអាងថា «សព្វថ្ងៃនេះ នៅក្នុងចំណោមសហព័ន្ធសហជីពចំនួន២៦ នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ មានសហព័ន្ធសហជីពចំនួនតែ១០ ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទទួលបានភាពជា «សហជីពមានភាពជាតំណាងបំផុត»។ សហព័ន្ធមួយចំនួនទៀតពុំមានលទ្ធភាពទទួលបាន៥១% នៃចំនួនកម្មករសរុប នៅក្នុងរោងចក្រមួយ ធ្វើជាសមាជិករបស់ខ្លួនឡើយ ដែល៣៣%នៃសមាជិកទាំងនោះបានបង់ប្រាក់វិភាគទានទៅសហជីពនោះ។
ការកើនឡើង ដែលនាំអោយមានការខូចប្រយោជន៍ដល់សហជីពសំខាន់ៗ
សំណើសុំខាងលើនេះ មិនបានធ្វើអោយលោកជា មុនី មានអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្តនោះទេ។ សហជីព ស.ស.ក.ព.ករបស់លោកគឺជាសហជីពទីមួយ នៅក្នុងវិស័យរោងចក្រកាត់ដេរ ដែលស្ថិតនៅក្នុងសហព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ ប្រធានសហជីពរូបនេះមានការសង្ស័យ ចំពោះឆន្ទៈរបស់អាជ្ញាធរ ក្នុងការអនុវត្តដំណោះស្រាយនេះ បើទោះបីជាសម្តេច នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ឆ្លើយតបទៅកាន់លោកណាង សុធី វិញថាសម្តេចពេញចិត្តចំពោះសំណើនេះ ក៏ដោយ។ លោកជា មុនីបានរម្លឹកថា «ខ្ញុំក៏ធ្លាប់មានគំនិតនេះដែរ ប៉ុន្តែ វាមិនសម្រេចបានជោគជ័យ ព្រោះតំណាងរបស់ក្រសួងការងារ មិនបានគាំទ្រគំនិតនេះ។ នេះអាចជារឿងដ៏ល្អមួយ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំមិនជឿថារដ្ឋាភិបាលនឹងយល់ស្របចំពោះគំនិតនេះនោះទេ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលត្រូវការអោយសហជីពតូចៗ មានការរីកចម្រើនកាន់តែច្រើនឡើងៗ ដើម្បីធ្វើអោយ ស.ស.ក.ព.ក ចុះទន់ខ្សោយ»។
ច្បាប់ស្តីពីសហជីព?
សម្រាប់ លោក ណាង សុធី ដំណោះស្រាយនឹងត្រូវឆ្លងកាត់ដោយច្បាប់។ អគ្គលេខាធិការសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជារូបនេះបានវាយតម្លៃថា «បញ្ហានឹងជួបការលំបាក ប្រសិនជាភាគីទាំងពីរ គឺសហជីព និងនិយោជក មិនមានសុឆន្ទៈ ដើម្បីទទួលខុសត្រូវលើអ្វីដែលខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាលើអនុសញ្ញា រួមជាមួយគ្នារួចហើយនោះ។ នៅក្នុងវិស័យឯកជន យើងជឿថាទំនាក់ទំនងការងារត្រូវធានាដោយច្បាប់ សម្រាប់ធ្វើជាក្របខ័ណ្ឌ ដើម្បីអនុវត្ត ព្រមទាំងដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះបុគ្គលមិនគោរពច្បាប់។ ក្រមការងារអនុញ្ញាតអោយបង្កើតសហជីព ប៉ុន្តែ ពុំមានច្បាប់ដើម្បីគ្រប់គ្រងដំណើរការរបស់សហជីពនោះទេ»។
និយោជក ក៏ទាមទារអោយមានការពង្រឹងយន្តការនៃកិច្ចចរចាផងដែរ ផ្តើមចេញពីការបង្កើត«តុលាការការងារ» ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទការងាររវាងសហជីព ជាមួយនឹងនិយោជក ហើយមានអំណាចផ្សេងពី «ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល» ដែលជាក្រុមប្រឹក្សាចូលរួមពីតំណាងនិយោជក និងនិយោជិត ទទួលបន្ទុកដោះស្រាយវិវាទការងារ។ ក្រុមប្រឹក្សានេះគ្រាន់តែជាស្ថាប័នមួយទទួលស្គាល់ត្រឹមតែ ក្រសួងការងារប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្តីបង្គាប់របស់ «ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល» មានពីរប្រភេទ គឺ «សេចក្តីបង្គាប់ចងកាតព្វកិច្ច និងមិនចងកាតព្វកិច្ច»។ ដូចនេះ ភាគីវិវាទទាំងពីរអាចទទួលស្គាល់យកការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សា អាជ្ញាកណ្តាល រឺបដិសេធក៏បាន។ លោកណាង សុធី បានវាយតម្លៃថា «ធាតុពិតនៃការធ្វើកូដកម្មរបស់សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជារាល់ថ្ងៃប្រហែល ៩៩% គឺ បានកើតឡើងនៅមុនពេលដែលវិវាទត្រូវបានប្តឹងទៅដល់ក្រុមប្រឹក្សា អាជ្ញាកណ្តាលទៅទៀត។ ដូចនេះ បើទោះបីជាមានការជ្រើសរើសយកនូវសេចក្តីបង្គាប់ចងកាតព្វកិច្ចក៏ដោយ ក៏យើងមិនអាចបញ្ឈប់កូដកម្មមិនអោយកើតឡើងបានដែរ»។
សម្រាប់លោកជា មុនី អាជ្ញាធរមានភារៈកិច្ចទទួលខុសត្រូវមួយផ្នែកធំ នៅក្នុងការរឹតបន្តឹងទំនាក់ទំនងការងារ។ លោកបានពន្យល់ថា «និយោជកខ្លះអាចវិនិយោគទុននៅប្រទេសកម្ពុជាបាន ដោយសារមានឯកសិទ្ធិ និងមិនបានតម្កល់ប្រាក់ធានានោះទេ។ នៅក្នុងករណីក្ស័យធន ពួកគេអាចចាកចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ដោយបានបន្សល់ភាពអត់ការងារធ្វើសម្រាប់កម្មករ។ ដោយសារការព្រួយបារម្ភអំពីបញ្ហាក្ស័យធន កូដកម្មថ្មីៗចុងក្រោយនេះត្រូវបានរៀបចំ ដើម្បីទាមទារអោយមានការបើកប្រាក់ខែ មុនពេលថៅកែលួចរត់គេចទៅបាត់»។
បើតាមប្រសាសន៍របស់លោកណាង សុធី ការពង្រឹងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ ត្រូវតែធ្វើឡើងអោយបានឆាប់រហ័សបំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីអោយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធមានក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ គោរព និងអនុវត្តរៀងៗខ្លួន។ លោកបានប្រកាសថា «នេះមិនមែនជាពេលវេលាធ្វើកូដកម្មប្រឆាំងនឹងរោងចក្រនោះទេ ប៉ុន្តែ ត្រូវចិញ្ចឹមឆ្នាំងបាយរបស់ខ្លួន ល្អជាង»។ ចំណែកលោកជា មុនី មានប្រតិកម្មវិញថា «ប្រសិជាថៅកែគោរពច្បាប់ សហជីពប្រហែលជាមិនអាចធ្វើកូដកម្ម និងប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយនោះទេ»។
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
