ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា ២០០៨៖ លោកហ្គុនណា បឺយស្រ្តម ជនជាតិស៊ុយអែដ អាយុ៥៧ឆ្នាំ មកទស្សនាសារមន្ទីរប្រល័យពូជសាសន៍ ទួលស្លែង
©ចន វីង / Magnum
«តើ លោកអាចជឿ និងគាំទ្ររបបប៉ុលពតបានយ៉ាងដូចម្តេច?»។ ជនជាតិស៊ុយអែដ ហ្គុនណា បឺយស្រ្តម ដែលធ្លាប់ជាអ្នកគាំទ្ររបបខ្មែរក្រហម បានសំដែងនូវការសោកស្តាយ ហើយលោកប្រហែលជានឹងបានឮសំណួរបែបនេះជាច្រើនលើកច្រើនសា អំឡុងពេលនៃទស្សនកិច្ចរបស់លោកមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលទស្សនកិច្ចលើកទី១គឺនៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៨។ នេះជាចម្ងល់របស់ដៃគូសន្ទនាទាំងឡាយរបស់លោក ហើយដែលលោកមិនអាចឆ្លើយបាន។ ការសូមទោសទៅកាន់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ក្នុងស្រុក ប្រហែលជាត្រូវគេស្តាប់។
ការប្រឈមមុខជាមួយប្រជាជនខ្មែរជាលើកដំបូង
លោក ហ្គុនណា បឺយស្រ្តមបានអះអាង កាលពីថ្ងៃទី១៨ វិច្ឆិកា នៅក្នុងវេទិកាលើកទីមួយ ដែលរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ នៅវិទ្យាស្ថានជាតិគរុកោសល្យ ថា «នៅពេលដែលមនោគមន៍វិជ្ជាបោះជំហានលើការពិត នេះហើយជាអ្វីដែលបានកើតឡើង...»។ «បើអាចធ្វើទៅបាន ខ្ញុំសុខចិត្តមិនមកធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា [ពីថ្ងៃ១២ដល់ថ្ងៃ២៦សីហា ឆ្នាំ១៩៧៨] ...ខ្ញុំពិតជាសោកស្តាយណាស់»។ បរិយាកាសនៅក្នុងសាលមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់។
បន្ទាប់មក អ្នកចូលរួមហ៊ានចាប់កាន់ក្បាលមីក្រូឡើងសួរសំណួរ ម្នាក់ម្តងៗ។ សំណួរក៏ចោទសួរឡើង មានជាបន្តបន្ទាប់។ «នៅឆ្នាំ១៩៧៨ តើពិភពលោកនៅតែមិនដឹងពីការឈឺចាប់ដែលប្រជាជនកម្ពុជារងគ្រោះទៀត ឬ?»។ «លោកប្រាប់យើងថា ក្នុងពេលទស្សនកិច្ច លោកគ្មានអារម្មណ៍ដឹងពីបរិយាកាសឃោរឃៅដែលកើតមាននោះទេ។ តើវាអាចកើតទៅរួចយ៉ាងម៉េចទៅ?»។ «ការជម្លៀសប្រជាជនយ៉ាងច្រើនត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេស ពីកើតទៅលិច។ តើលោកមិនបានជួបការបង្ខំដើរនេះនៅតាមផ្លូវទេឬ?»។ «នៅពេលលោកមកដល់ទីក្រុងភ្នំពេញ លោកបានមើលឃើញទីក្រុងគ្មានមនុស្សរស់នៅ។ ទោះឃើញអីចឹងហើយ លោកពិតជាជឿថា ប្រទេសកំពុងតែមានការអភិវឌ្ឍពិតមែនឬ?»។ ហើយចុងបញ្ចប់ : «ហេតុអ្វីលោករង់ចាំដល់៣០ឆ្នាំទើបធ្វើការសូមទោសនេះ?»។
ទេ! លោក ហ្គុនណា បឺយស្រ្តម មិនបានគិតដល់រឿងរ៉ាវដ៏សែនកម្សត់ដែលបានកើតតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រដ៏តូចនេះទាល់តែសោះ។ លោកបានឃើញតែអ្វីដែលលោកចង់ឃើញ។ មែន! លោកភ្ញាក់ផ្អើលដោយសារគំនិតស្រមើស្រមៃដែលលោកគិតថាអាចទៅរួច សហករណ៍គំរូ និងពាក្យស្លោកខ្មែរក្រហមដែលអំពាវនាវអោយប្រជាជនពឹងលើតែកម្លាំង ខ្លួនឯង កុំពឹងលើជំនួយបរទេស។ លោកសារភាពថា ៖ «ខ្ញុំខ្លួនឯងក៏ពិបាកនឹងយល់ដែរថាតើខ្ញុំអាចជឿរឿងទាំងអស់ យ៉ាងម៉េចបាន!»។ មួយរយៈពេលក្រោយមក : ខ្ញុំបានឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា វត្តអារ៉ាមត្រូវបានបិទទ្វារ សាសនាត្រូវបានបំផ្លាញ ប៉ុន្តែខ្ញុំភ្លេចសួរថាតើមានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះព្រះសង្ឃ...»។ អ្នកចូលរួមទាំងអស់នាំគ្នាសើច។
លោក ហ្គុនណា បឺយស្រ្តម នឹងឆ្លើយសំណួរទាំងនេះ នៅខេត្តកំពង់ចាម និងនៅបាត់ដំបង ចំពោះមុខមេឃុំ ចៅអធិការវត្ត និងអ្នកភូមិធម្មតា។ លោកបានធ្វើឡើងវិញនូវផ្លូវមួយផ្នែកដែលលោកធ្លាប់ធ្វើនៅខែ សីហា ឆ្នាំ១៩៧៨ តែលើកនេះលោកមិនមែនជូនដំណើរដោយពួកខ្មែរក្រហមទេ តែគឺដោយបុគ្គលិករបស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា (DC-Cam)។ លោកដើរតាមផ្លូវមួយដែលនាំរូបលោកទៅដល់ក្នុងវត្តមួយដែលលោក ធ្លាប់បានដើរទស្សនាកាលពី៣០ឆ្នាំមុន ហើយនៅពេលនេះបានក្លាយទៅកន្លែងសម្មាធិ។ ជាពេលវេលាមួយដែលគេតាំងអារម្មណ៍អោយស្ងប់ស្ងាត់ ដែលបន្ទាប់មកទៀត គឺជាការផ្តល់ទយជ្ជទា និងការសូត្រធម៌អោយពរពីព្រះចៅអធិការវត្តនេះ។
ការមិនយល់នៅតែមាន
ជនជាតិ ស៊ុយអែដម្នាក់នេះមានទឹកមុខស្ងប់ស្ងាត់ និងអារម្មណ៍ធូរស្បើយនៅពេលលោកចាប់ផ្តើមប្រើពាក្យទៅកាន់ពិធី សូមខមាលទោស។ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ធូរស្បើយជាងហត់នឿយ! ការសំចតនេះគឺជាបទពិសោធន៍មួយដ៏ល្អក្នុងចំណោមបទពិសោធន៍ដទៃទៀត នៅក្នុងជីវិតខ្ញុំ!»។ ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនបានព្យាយាមចង់ដឹងពីការជំពាក់ចិត្តកាលពី អតីតកាលរបស់លោក ដែលបានធ្វើជាសកម្មជនម៉ៅនិយមនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០។ ប៉ុន្តែពួកគេមិនទទួលបានចម្លើយមួយពេញចិត្តនោះទេ។
«ពួកគាត់សួរ ខ្ញុំនូវសំណួរនេះមិនស្រាកស្រាន្ត : តើកំហុសឆ្គងនៃការវាយតម្លៃបែបនេះអាចទៅរួចយ៉ាងម៉េចទៅ? បន្ទាប់ពីបានលើកអំណៈអំណាងជាច្រើន ខ្ញុំនិយាយប្រាប់ពួកគាត់ថា ខ្ញុំគ្មានអ្វីត្រូវបន្ថែមទៀតទេ ប្រសិនបើទាំងនេះមិនបង្ហាញពីការសូមអភ័យទោសរបស់ខ្ញុំចំពោះពួកគាត់ ...»។ អ្នកខ្លះទទួលយក ខ្លះទៀតវាយតម្លៃថា លោកគ្មានអ្វីត្រូវបន្ទោសខ្លួនឯងឡើយ ហើយថាលោកគ្រាន់តែត្រូវចាញ់បោកពួកខ្មែរក្រហមប៉ុណ្ណោះ។
ការស្វាគមន៍«វិជ្ជមាន»
នៅ ក្នុងវេទិកា លោក ហ្គុនណា បឺយស្រ្តម មិនប្រឈមមុខនឹងការបង្ហាញពីការខឹងសម្បាណាមួយទេ ប៉ុន្តែគឺប្រឈមនឹងភាពច្របូកច្របល់របស់ដៃគូសន្ទនារបស់លោក។ សាររបស់លោកត្រូវបានគេទទួលយកដោយ«វិជ្ជមាន»។ វាធ្វើអោយលោករីករាយជាខ្លាំង។ «ខ្ញុំគិតថា ប្រជាជនកម្ពុជាបានយល់ពីគោលបំណងនៃទស្សនកិច្ចរបស់ខ្ញុំ»។ ប៉ុន្តែពួកគេមិនដឹងថាគាត់ជាអ្នកណាទេនៅសម័យនោះ។ ជនជាតិស៊ុយអែដរូបនេះបញ្ចេញនូវអាកប្បកិរិយាម៉ឺងម៉ាត់ និងប្រើរបៀបនិយាយជាឱឡារឹកនៅពេលធ្វើសេចក្តីប្រកាសជាសាធារណៈ រហូតទាល់តែធ្វើអោយនៅក្នុងភ្នែករបស់ខ្មែរមួយចំនួនមើលឃើញថា លោកគឺជាអ្នកការទូតបស្ចឹមប្រទេស ហើយរហូតទាល់តែពួកគេបានផ្តល់អំណាចមួយដែលគាត់មិនមាន : ដាក់សម្ពាធលើតុលាការកាត់ទោសខ្មែរក្រហម ដើម្បីអោយតុលាការនេះពន្លឿននីតិវិធី ហើយត្រូវរកយុត្តិធម៌ដោយមិនរង់ចាំយូរ។ សំណើនេះត្រូវបានបញ្ជូនមករូបលោកមិនថានៅទីណាទេ។
ពាក់ព័ន្ធ នឹងការមកធ្វើជាសាក្សីនៅអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការ កម្ពុជា (អ.វ.ត.ក) ដូចដែលមនុស្សជាច្រើនបានស្នើសុំ លោក ហ្គុនណា បឺយស្រ្តម មានប្រសាសន៍ដោយឥតស្ទាក់ស្ទើរថា លោកត្រៀមខ្លួនរួចស្រេច ប្រសិនបើលោកអាចផ្តល់ព័ត៌មានមានប្រយោជន៍។ លោកត្រូវជួបជាមួយសហព្រះរាជអាជ្ញារបស់សាលាក្តី នៅមុនថ្ងៃចេញដំណើរនៅថ្ងៃសុក្រ។
តម្រូវការព័ត៌មានស្តីពីសាលាក្តីខ្មែរក្រហម
នៅក្នុង វេទិកា ក៏ដូចជានៅក្នុងជំនួបពិភាក្សាក្រៅផ្លូវការនៅតាមផ្លូវ លោកនៅតែមានការកត់សម្គាល់តែមួយ។ លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា «អ្នកខ្លះសួរខ្ញុំថាតើត្រូវធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្តឹង មកអ.វ.ត.ក រឺ ចង់ដឹថាតើតុលាការស្ថិតនៅឯណា? ជាក់ស្តែង ប្រជាពលរដ្ឋធម្មតាមិនបានទទួលព័ត៌មាននោះទេ។
លោកបានអះអាងថា មិនមានសំណួរណាមួយ ដែលប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តរបស់លោកទេ។ ប៉ុន្តែ មានសំណួរ ដែលធ្វើអោយគាត់ភ្ញាក់ផ្អើល។ « ប្រជាជនខ្មែរបានសួរខ្ញុំ ជាច្រើនលើក ថាតើនរណាជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងរបបប៉ុល ពត។ ខ្ញុំបានឆ្លើយប្រាប់ពួកគាត់ថា មានមនុស្សនៅពីក្រោយខ្នងប៉ុល ពត!»។ នេះជាគំនិតដែលនៅមានបន្តមកទល់សព្វថ្ងៃ...។
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
