ចោមចៅ (កម្ពុជា) ថ្ងៃ៦ តុលា ២០០៨។ ជាច្រើនខែហើយ អ្នកលក់ដូរនៅទីក្រុងភ្នំពេញមិនសូវមានអតិថិនទេ ជាពិសេសមុនថ្ងៃបុណ្យអុំទូក
© ចន វីង / Magnum
ខណៈពេលដែល ប្រជាជនរស់នៅតាមខេត្តរាប់ពាន់នាក់ដើរលេងកម្សាន្តនៅទីក្រុង ភ្នំពេញ នៅថ្ងៃបុណ្យអ៊ុំទូក ការលក់ដូររបស់អាជីវករមិនសូរជាល្អទេ អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកនេះ។ ពួកគេរអ៊ូរទាំថា ធម្មតា រដូវនេះគឺអីវ៉ាន់លក់ដាច់ណាស់។ វិបត្តិជាមួយប្រទេសថៃមិនបានជំរុញការបញ្ជាទិញទេ។ អាជីវករមួយចំនួនលើកឡើងថា អតិថិជនធំៗនៅក្នុងខេត្តជាប់ព្រំដែនបានផ្អាកសកម្មភាពជួញដូរ របស់ពួកគេ។ កិច្ចសម្ភាសន៍ៈ
ក្តីបារម្ភនៅលើទីផ្សារ
ចន្នី អង្គុយសំកុកនៅមុខតូបលក់មុងដែលនាងបានបើកលក់១៨ឆ្នាំមកហើយនៅ ផ្សារអូឡាំពិក។ នាងខំពន្យល់ថា «យើងមិនអាចនិយាយថា ខ្ញុំលក់អីធំដុំទេ ! អតិថិជនមកពីខេត្តមិនដឹងជាបាត់ទៅណាអស់ទេឆ្នាំនេះ ! ប្រហែលជាពួកគេមិនហ៊ានចាយលុយនៅពេលនេះ…» ។
ម៉ោង២រសៀលទៅហើយ នៅក្នុងផ្សារនៅស្ងាត់ភ្ញៀវឈឹង។ អ្នកលក់ជជែកគ្នាដើម្បីកុំអោយអផ្សុក។ បេ វួចសៀង ផ្អែកខ្លួនយ៉ាងស្រួលទៅនឹងគំនរខោអាវ និយាយដោយអស់សង្ឃឹមថា ៖ «ខ្ញុំមិនដែលឃើញអីចឹងទេ ! រាល់ឆ្នាំ ពេលបុណ្យអុំទូកជិតមកដល់ យើងលក់ដាច់ណាស់។ តែនេះមើលចុះ ! ខោអាវខ្ញុំនៅពេញស្តុក !»។
កង្វល់ របស់អាជីវករទាំងនេះមានដូចគ្នាពីផ្សារមួយទៅមួយនៅក្នុងទីក្រុង។ មិនថាតែអតិថិជនខ្មែរទេដែលមិនសូវមាន សូម្បីភ្ញៀវទេសចរក៏អត់ដែរ។ សុក អេង លក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍នៅផ្សារទួលទំពួង សោកស្តាយថា៖ «ខែវិច្ឆិកាតែងតែជាខែដ៏ល្អ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះលក់អត់ដាច់សោះ ! មានភ្ញៀវទេសចរតិចតួចចូលមកក្នុងផ្សារយើង»។
នៅ ផ្សារអូឫស្សី អាជីវករក៏ត្អូញត្អែរដូចគ្នាដែរ។ ត្រីងៀតរបស់ឆេងរកមិនឃើញអ្នកទិញសោះចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោត តំណាងរាស្រ្តនាខែកក្កដាមក។ គាត់ខឹងសម្បាថា៖ «ពីមុន ខ្ញុំលក់អស់២០០គីឡូក្នុងមួយថ្ងៃ តែឥឡូវបានតែ១០គីឡូប៉ុណ្ណោះ ! គិតទៅមើល? ខ្ញុំចាំតែមើលទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងថាត្រូវប្តូរទៅរកអីវិញទេ !»។
តើកំហុសអ្នកណា ?
ម្នាក់ ៗលើកឡើងពីមូលហេតុនៃបញ្ហានេះ។ អ្នកលក់គ្រឿងអលង្ការនៅផ្សារទួលទំពូងម្នាក់ ឈ្មោះឡាង យល់ឃើញថាវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដែលកំពុងតែធ្វើអោយសហរដ្ឋអាមេរិករង្គោះ រង្គើនាពេលបច្ចុប្បន្នគឺជាមូលហេតុដែលធ្វើអោយគាត់មានទុក្ខ។ អាជីវកររូបនេះនិយាយដោយអស់សង្ឃឹមថា៖ «ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ខ្ញុំលក់គ្រឿងអលង្ការដាច់ណាស់ចាប់ពីខែកញ្ញាទៅ។ ឥឡូវនេះ ខែវិច្ឆិកាទៅហើយ នៅតែគ្មានលក់ដាច់សោះ ! ប្រសិនបើនៅតែលក់មិនដាច់ទៀត ខ្ញុំមិនដឹងថាទៅធ្វើអ្វីវិញទេ…ប៉ុន្តែខ្ញុំចេះតែលក់គ្រឿង អលង្ការប៉ុណ្ណោះ !»។
នៅផ្សារធំថ្មី ការសន្ទនាគ្នារវាងអាជីវករពីអនាគតមុខជំនួញរបស់ពួកគេក៏មានជាហូរហែ ច្រើនដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩មក នេះជាលើកទី១ហើយដែលដើមឈើរបស់ម៉េងគ្មានអតិថិជនអើពើ។ «ប្រហែលគេមិនចង់ចំណាយប្រាក់ទៅលើរបស់តុបតែង ខណៈពេលដែលតម្លៃទំនិញផ្សេងៗធ្វើអោយការចំណាយរបស់ពួកគេច្រើនណាស់ ទៅហើយ…»។
ក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ
សម្រាប់ លោក ចាន់ សុផល ប្រធានសមាគមសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ការព្រួយបារម្ភខ្លាចប្រទេសជាតិបាត់ស្ថិរភាពនយោបាយធ្វើអោយប្រជាជន កម្ពុជាមិនហ៊ានចំណាយ។ លោកទាយទុកថា «កាលណាមនុស្សមិនទុកចិត្ត ពួកគេមិនចំណាយប្រាក់ច្រើនទេ ហើយសន្សំទុកសម្រាប់ពេលលំបាកនៅពេលខាងមុខ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការចំណាយនៅក្នុងស្រុកមិនងើបឡើងវិញទេ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងងាប់ស្តូក ហើយនឹងដួលមិនខាន» ។
សម្រាប់លោកកង ច័ន្ទតារារ័ត្ន នាយកវិទ្យាស្ថានសិក្សាដើម្បីការអភិវឌ្ឍកម្ពុជា ជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃមិនជះឥទ្ធិពលលើកម្រិតចំណាយរបស់ជន ជាតិខ្មែរទេ ប៉ុន្តែគឺអតិផរណានាពេលបច្ចុប្បន្ន និងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកទៅវិញទេ។ បើតាមរូបលោក គឺកត្តាទាំងពីរនេះហើយដែលបានធ្វើអោយអំណាចទិញធ្លាក់ចុះ ហើយសព្វថ្ងៃប្រជាជនគិតមើលពីរដងមុននឹងធ្វើការចំណាយអ្វីមួយ។
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
