| សម្តេចហ៊ុន សែន យល់ព្រមបន្ថយពន្ធនាំចេញ១០%សម្រាប់វិស័យវាយនភ័ណ្ឌ GMAC ទាមទារ៣០% |
| ដោយ រស់ ឌីណា និង ឡូរ៉ង់ ឡឺហ្គុអង់វិក | |
| ២១-១១-២០០៨ |

ភ្នំពេញ(កម្ពុជា) ថ្ងៃទី២១ វិច្ឆិកា ២០០៨៖ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន នៅក្នុងវេទិការដ្ឋាភិបាល-វិស័យឯកជន នៅក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា © ចន វីង / Magnum ជាការ ឆ្លើយតបនឹងកង្វល់របស់លោកវ៉ាន់ ស៊ូអ៊ាង ប្រធានសមាគមនិយោជករោងចក្រកាត់ដេរកម្ពុជា(GMAC) ដែលត្រូវបានលើកឡើងជាថ្មីនៅក្នុងវេទិកាលើកទី១៤រវាងរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន ដែលប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃសុក្រ ខែវិច្ឆិកានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន បានប្រកាសបន្ថយពន្ធកំណត់លើការនាំចេញផលិតផលវាយនភ័ណ្ឌ(EMF)ចំនួន ១០%។ វិធានការនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាដើម្បីជួយវិស័យកាត់ដេរដែលរង ឥទ្ធិពលពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ខណៈពេលដែលការបញ្ជាទិញពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាអតិថិជនសំខាន់របស់កម្ពុជានៅក្នុងវិស័យនេះ បានថយចុះជាងឆ្នាំមុន។ ការស្នើសុំរបស់លោកវ៉ាន់ ស៊ូអ៊ាង ទទួលបានតែមួយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ ព្រោះលោកបានទាមទារអោយកាត់បន្ថយ«យ៉ាងហោច៣០%នៃ EMF និងការបង់ថ្លៃផ្សេងៗទៀតទៅអោយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីទ្រទ្រង់និរន្តរភាព និងការប្រកួតប្រជែងរបស់ឧស្សាហកម្មនេះ»។ មេដឹកនាំរបស់ថៅកែរោងចក្រកាត់ដេរកម្ពុជារូបនេះបានទាំង បង្ហាញតួលេខមិនល្អពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងចក្ខុវិស័យសម្រាប់ឆ្នាំ២០០៩ទៀតផង ដើម្បីធ្វើការស្នើសុំនេះ។
បញ្ហាប្រឈមដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក លោក វ៉ាន់ ស៊ូអ៊ាង បានប្រកាសនៅក្នុងបុព្វកថានៃសុន្ទរកថារបស់លោកថា៖ «បច្ចុប្បន្ន បញ្ហាប្រឈមរបស់ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរគឺអស់ធំហើយ ព្រោះពិភពលោកទាំងមូលបានប៉ះទង្គិចដោយសារវិបត្តិឥណទាន ហើយកម្ពុជាក៏ជៀសមិនផុតដែរ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ដូច្នេះក្នុងនាមសហប្រធានក្រុមការងារ ស្តីពីការនាំចេញនិងពាណិជ្ជកម្ម នៅក្នុង វេទិការរវាងរដ្ឋាភិបាលនិងវិស័យឯកជន។ វេទិការនេះជាជំនួបប្រចាំឆមាស ដែលនៅក្នុងជំនួបនោះសហគ្រិនទាំងឡាយបង្ហាញសំណើរបស់ខ្លួនទៅកាន់ រដ្ឋាភិបាល។
លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា ៖ «ជារៀងរាល់ថ្ងៃ យើងទទួលព័ត៌មានថាក្រុមហ៊ុនជាច្រើនខាតរាប់លានដុល្លារ ហើយក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនក្ស័យធន់។ អ្វីដែលបារម្ភបំផុតគឺក្រុមហ៊ុនជាច្រើនក្នុងចំណោមនោះគឺជា អតិថិជនរបស់កម្ពុជា ជាពិសេសគឺម៉ាក Gap, Macy's, Levi's, Kohl's, Liz Clairbone, Mervyn's។ល។ គ្មានមួយណារួចផុតពីការខាតបង់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនោះឡើយ។ អាមេរិកដែលជាទីផ្សារសំខាន់សម្រាប់នាំចេញផលិតផលវាយនភ័ណ្ឌ កម្ពុជា បានបន្ថយការចំណាយរបស់ខ្លួន។ ធម្មតានៅខែវិច្ឆិកា រោងចក្រមានបញ្ជីកុម្ម៉ង់ទិញត្រូវបំពេញរហូតដល់ខែមេសា។ ឥឡូវ ពួកគេនៅតែមិនទាន់មានគំនិតថាត្រូវធ្វើអ្វីនៅខែមករា ២០០៩ នៅឡើយ ហើយពួកគេដំណើរការតែ៧០%នៃសមត្ថភាពផលិតកម្មរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ»។
ការប្រជែងតម្លៃ ប្រធាន GMAC ក៏បានបង្ហាញផងដែរពីស្ថានភាពប្រកួតប្រជែងកើនឡើង ដែលធ្វើអោយសហគ្រិនកម្ពុជាមានមធ្យោបាយតិចដើម្បីឈ្នះ។ លោកអះអាងថា៖ «ពេលនេះតម្លៃថោកជាបញ្ហាសំខាន់។ មានតែតម្លៃថោកទេទើបអាចគ្រប់គ្រងការបញ្ជាទិញបាន គ្មានអ្វីផ្សេងពីនេះឡើយ»។ បន្ទាប់មកលោកអំពាវនាវ«ដល់រដ្ឋាភិបាល សហជីព និងគ្រប់អង្គការទាំងអស់ដែលចង់លើកកម្ពស់ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា អោយយកចិត្តទុកដាក់នឹងសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ជាមួយនឹងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ មុននឹងដាក់ដំណើរការវា ដើម្បីធានាថាវាជួយទ្រទ្រង់ដល់ចំណែកទីផ្សាររបស់យើងតាមដែលអាច ហើយមិនរាំងស្ទះដល់កំណើនរបស់ឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌ»។
បើទោះជា បាននិយាយដល់«យុគសម័យអស្ថិរភាពក្នុងពិភពលោក»ក៏ដោយ ក៏នៅក្នុងសុន្ទរកថាបើកវេទិការនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានប្រើភាសាបែបសុទិដ្ឋិនិយមដែរ។ លោកបានវាយតម្លៃពីស្ថានភាពនៅកម្ពុជាគឺ«ល្អជាទូទៅ»ក្នុង«វិស័យបី គឺកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម» បើប្រៀបនឹងប្រទេសផ្សេងទៀត។
មូលនិធិរូបិយប័ណ្ណអន្តរជាតិ«អភិរក្ស»ជ្រុល ប្រមុខ ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបានទាំងលើកឡើងពីការទស្សន៍ទាយពីកំណើនខ្ពស់ជាង ការទស្សន៍ទាយធ្វើឡើងដោយមូលនិធិរូបិយប័ណ្ណអន្តរជាតិ (FMI) ទៀតផង ដោយលោកចាត់ទុកថាមូលនិធិនេះមានលក្ខណៈ«អភិរក្សនិយម»។ បើតាមលោកហ៊ុន សែន ផលិតផលដុលក្នុងស្រុក (PIB) សម្រាប់៣ត្រីមាសដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០០៨ បានកើនឡើងចំនួន១១,២% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០០៧។ នៅឆ្នាំ២០០៨ទាំងមូល ក្រៅពីការធ្លាក់ចុះនៃការបញ្ជាទិញរបស់អាមេរិកមកកាន់រោងចក្រ កាត់ដេរកម្ពុជា និងអាកាសធាតុប្រែប្រួលធ្វើអោយទិន្នផលកសិកម្មថយចុះ អត្រាកំណើនគឺនៅជុំវិញ៧% នេះបើតាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី តែបើតាមការទស្សន៍ទាយរបស់ FMI គឺ៦,៥%ប៉ុណ្ណោះ។ « FMI ប៉ាន់ស្មានថា កំណើនគឺមាន៥%នៅឆ្នាំ២០០៩ [៤,៧៥%បើតាមការវាយតម្លៃចេញផ្សាយនៅដើមខែវិច្ឆិកាដោយស្ថាប័ន នេះ]។ ប៉ុន្តែការវាយតម្លៃនេះគឺអភិរក្សជាងតថភាពពិត។ យើងនឹងអាចធ្វើអោយមានកំណើនច្រើនជាង៥%»លោកហ៊ុន សែន បានអធិប្បាយដូច្នេះ។ ប៉ុន្តែលោកទទួលស្គាល់ថា វាជា«ការប្រសើរដែលមានការប៉ាន់ស្មានរាងអភិរក្សបន្តិចជាជាងការ កំណត់ទិសដៅដែលមិនអាចសម្រេចទៅបាន»។
ជាការឆ្លើយតប បន្ទាប់ពីលោកវ៉ាន់ ស៊ូអ៊ាង បានបញ្ចប់បទអន្តរាគមន៍ លោកហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍«ចែករំលែកកង្វល់»នេះដែរ។ «វិបត្តិមិនថាតូចឬធំទេ វាប្រាកដជាប៉ះពាល់យើង» លោកបានទទួលស្គាល់ដូច្នេះ ដោយគូសបញ្ជាក់ថា«គ្រឹះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមិនត្រូវបានពង្រីកអោ យធំនៅឡើយទេ» ហើយថាកម្ពុជាពឹងផ្អែកជ្រុលលើវិស័យវាយនភ័ណ្ឌកាត់ដេរ និងទេសចរណ៍។ «ហេតុនេះហើយបានជារដ្ឋាភិបាលបានបើកផ្លូវមួយផ្សេងទៀត តាមរយៈការពង្រឹងវិស័យកសិកម្ម»។
នៅពេលដែលដំរីអាមេរិកដួលកិនពពែអាស៊ី លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រីអះអាងថាលោកដឹងច្បាស់ពីទំហំនៃវិបត្តិនេះ។ «វិបត្តិអាស៊ី[ឆ្នាំ១៩៩៧] មិនធំដូចវិបត្តិបច្ចុប្បន្ននេះទេ។ ពេលនោះវាប៉ះតែលើសត្វពពែ រីឯដំរី [អាមេរិក]រួចខ្លួន។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ គឺដំរីតែម្តងជាអ្នកជួបបញ្ហា។ ដោយសារដំរីដួល វាក៏សង្កត់លើពពែ...»។
ក្រៅពីការសង្កេតដោយយកសត្វមកប្រៀប ធៀបបែបនេះ លោកប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានបដិសេធមិនបំពេញតាមការស្នើសុំទាំងស្រុង របស់ខាងក្រុមថៅកែរោងចក្រដែលចង់កាត់បន្ថយពន្ធ៣០%លើការនាំចេញ របស់ពួកគេទេ។ លោកបានរម្លឹកថា រដ្ឋាភិបាលធ្លាប់កាត់បន្ថយពន្ធ១០%អោយពួកគេរួចទៅហើយកាលពី វេទការលើកទី១១រវាងរដ្ឋាភិបាលនិងវិស័យឯកជន នៅខែមករា ២០០៧។ «យើងអាចសម្រេចពេលនេះថានឹងកាត់បន្ថយ១០%ទៀត។ ប៉ុន្តែយើងមិនអាចបន្ថយច្រើនជាងនេះទេ ព្រោះរដ្ឋមិនអាចក្ស័យធន់ដូចវិស័យឯកជនឡើយ!»។
នៅលើវ៊ិបសាយកាសែតៈ -ស្ថានភាពវាយនភណ្ឌកម្ពុជាអាចប្រឈមនឹង ការធ្លាក់ចុះ (២១-១១-២០០៨) -ប្រទេសអ្នកមានមិនត្រូវបោះបង់ចោលការសន្យា ចំពោះប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដោយសារមូលហេតុវិបត្តិពិភពលោកនោះទេ (២១-១១-២០០៨) -មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិៈ អត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច កម្ពុជា ប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះកំរិតទាបបំផុត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ (០៧-១១-២០០៨) -ចោមចៅ ទីក្រុងផ្ទះជួលនៃកម្មការិនីរោងចក្រកាត់ ដេរនៅកម្ពុជា (០៩-១០-២០០៨)
|