|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ស្វាយ គេនៈ ឆាកជីវិតនៅក្នុងគំនូរត្រង់ត្រូវបានបញ្ចប់ |
| ដោយ ស្ទេហ្វានី ហ្សេ | | | ១២-១២-២០០៨ | 
ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១១ ធ្នូ ២០០៨៖ ពិធីបុណ្យសពរបស់លោកតាស្វាយ គេន ជាងគំនូរខ្មែរ ដែលបានទទួលមរណភាព ក្នុងជន្មាយុ ៧៤ឆ្នាំ។
© ចន វីង / Magnum កន្លង មក យើងតែងតែឃើញមនុស្សចាស់ម្នាក់រូបរាងស្គមកាន់ឈើច្រត់បង្ហាញខ្លួន នៅក្នុងការសម្ពោធន៍ពិព័រណ៍ជាច្រើននៅទីក្រុងភ្នំពេញ នៅពេលដែលពិព័រណ៍ទាំងនោះមិនមែនជារបស់គាត់។ បុរសចំណាស់ម្នាក់នោះមានចិញ្ចើមក្រាស់ និងកែវភ្នែកភ្លឺថ្លា។ គាត់តែងតែបង្ហាញខ្លួនយ៉ាងស្ងាត់ៗ ប៉ុន្តែវត្តមានរបស់គាត់មិនអាចជៀសផុតពីក្រសែភ្នែកអ្នកដទៃបាន ឡើយ។ គ្រប់គ្នារួសរាន់ទៅគួរសមគាត់ដោយក្តីគោរពចំពោះព្រឹទ្ធាចារ្យ នៃវិចិត្រករខ្មែរដែលមានវ័យ៧០ឆ្នាំប្លាយនេះ។ តែឥឡូវលោកតាស្វាយ គេន លែងនៅទីនេះទៀតហើយ។ លោកតាបានទទួលមរណភាព កាលពីថ្ងៃទី១១ ធ្នូកន្លងទៅ ដោយសារជំងឺដែលបានរុកកួនលើរាងកាយលោកតា១០ឆ្នាំមកហើយ ហើយបានធ្វើអោយលោកតាមិនអាចចេញទៅណាបាននាអំឡុងពេល៤ខែចុងក្រោយ នេះ។ លោកតាបានបន្សល់ទុកនូវស្នាដៃថ្មីមួយដែលលាយបញ្ចូលគ្នារវាងរឿង រ៉ាវជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ និងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងរចនាបថគំនូរត្រង់ដ៏បរិសុទ្ធ ស្ទើរតែដូចក្មេង ដែលបានធ្វើអោយលោកតាមានភាពល្បាញល្បីអំឡុងពេលទសវត្សចុងក្រោយ នេះ។ គំនូរជាប្រភពនៃការបញ្ចេញមតិ
វិចិត្រសាល តូចមួយរបស់លោកតា ដែលស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីវត្តភ្នំ គឺជាកន្លែងមួយដ៏ស្ងប់សុខ សាមញ្ញនិងកក់ក្តៅ។ នៅទីនោះ ផ្ទាំងគំនូរជាច្រើនដាក់នៅលាយឡំគ្នា ជួនកាលរុំព័ទ្ធដោយធូលី។ អ្នកទស្សនាអាចបណ្តែតអារម្មណ៍យ៉ាងសេរីនៅក្នុងពិភពមួយរបស់លោកតា : រូបវត្ថុឬមនុស្ស ទិដ្ឋភាពជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដែលជានិច្ចកាលគឺនៅស្រុកស្រែចម្ការ រឿងរ៉ាវនៃខ្សែជីវិតរបស់គាត់ ឬក៏រឿងប្រវត្តិសាស្រ្តជាដើម។ រូបខ្លះគឺរៀបរាប់ពីការរើបម្រះដើម្បីឯករាជ្យភាពរបស់ប្រទេសជាតិ នៅដើមឆ្នាំ១៩៥០ រីឯរូបខ្លះទៀតបង្ហាញពីជីវិតនៅក្រោមរបបដ៏សាហាវយង់ឃ្នងរបស់ពួក ខ្មែរក្រហម។
បើគ្មានរូបគំនូរទាំងនេះទេ គាត់ពិបាកនឹងរកពាក្យមកថ្លាថ្លែងណាស់។ យើងគ្រាន់តែលើកយកផ្ទាំងគំនូរមួយចំនួនទាក់ទងនឹងប្រធានបទនៃកិច្ច សន្ទនា គឺអាចធ្វើអោយគាត់រកឃើញពាក្យពេចន៍រាប់មិនអស់ ហើយចាប់ផ្តើមនិយាយរៀបរាប់យ៉ាងស្រួលពីរឿងរ៉ាវរាប់មិនអស់ដែលផុស ចេញការចងចាំរបស់គាត់។
ក្លាយជាសិល្បករនៅពេលវ័យជ្រេទៅហើយ
លោកតា ស្វាយ គេន កើតនៅឆ្នាំ១៩៣៣ ហើយបានបួសជាព្រះសង្ឃនៅវ័យ១៤ឆ្នាំ។ នេះជាការសម្រេចចិត្តរបស់ឳពុកម្តាយលោកតា ដើម្បីកុំអោយលោកតាត្រូវពួកឥស្សរៈកេណ្ឌធ្វើទាហាន។ ចលនានៃពួកកសិករនេះបានជ្រើសការកាន់អាវុធដើម្បីប្រឆាំងនឹងការ គ្រប់គ្រងរបស់បារាំង ហើយនៅក្នុងក្រុមចលនានេះ គឺមានពួកឧទ្ទាមទមិឡឥតសាសនា គ្មានទាំងច្បាប់ទម្លាប់ផងដែរ។
នៅ ពេលដែលសម្តេចនរោត្តម សីហនុ បង្កើតកងជីវពលក្លាហានដ៏ធំមួយ ដើម្បីទាមទារឯករាជ្យពីបារាំង លោកតាស្វាយ គេន មានអាយុ២០ឆ្នាំ ហើយក៏ស្ម័គ្រចិត្តចូលបម្រើកងជីវពលនេះដោយឥតរួញរា។ លោកតាស្វាយ គេន និយាយពីការស្ម័គ្រចិត្តចូលបម្រើទ័ពនេះទាំងរំភើប ហើយវាបានផ្តល់អោយរូបលោកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ល្អមួយនៅក្នុងជីវិត ។ នៅពេលឯករាជ្យត្រូវបានប្រកាសនៅឆ្នាំ១៩៥៣ មនុស្សម្នាពោរពេញទៅដោយក្តីសង្ឃឹម។
លោកតា ស្វាយ គេន បានចាកចេញពីភូមិកំណើតរបស់គាត់ នាខេត្តតាកែវ នៅឆ្នាំ១៩៥៥ ដោយធ្វើដំណើរមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើ។ នៅក្នុងកិច្ចសំភាសន៍មួយ កាលពីឆ្នាំ២០០៣ គាត់បានលើកឡើងថា គាត់បានទទួលការងារមួយជាអ្នកបម្រើ នៅសណ្ឋាគារ ឡឺ រ៉ូយ៉ាល់។ «នេះគឺជាការងារមួយ ដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់មានបំណងធ្វើពីមុន ដោយសារខ្ញុំជាកសិករ»។ ក្រោយសម័យខ្មែរក្រហម លោកតាបានចូលធ្វើការនៅសណ្ឋគារម្តងទៀត រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ គេបានស្នើអោយគាត់ចូលនិវត្តន៍ ពោលគឺនៅឆ្នាំដែលអាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្ននៃអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំ កម្ពុជា (អ៊ុនតាក់) បានត្រឡប់ទៅវិញ។
កាលនោះ គាត់មានវ័យ៦០ឆ្នាំ គាត់ត្រូវស្វែងរកលុយកាក់ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារបស់កូនៗ។ នៅពេលនោះហើយ ដែលការគូរគំនូរបានចូលមកនៅក្នុងជីវិតរបស់គាត់។ លោកតាគឺជាចៅប្រុសរបស់ជាងគំនូរមួយរូប ដែលបានបង្ហាត់បង្រៀនកូនៗទាំងបួននាក់របស់គាត់ ប៉ុន្តែ គ្មាននរណាម្នាក់បន្តវេនពីគាត់នោះទេ។ ដោយធ្វើការស្វ័យសិក្សាដោយខ្លួនឯង លោកតាបានចាប់ផ្តើមកាន់ជក់គូរគំនូរ ហើយមួយឆ្នាំក្រោយមក គាត់បានរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍ជាលើកដំបូងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ។
ស្នាដៃនៃការចងចាំមួយ
នៅក្នុង ឆាកជីវិតរបស់លោកតា លោកតាធ្លាប់បានឆ្លងកាត់របបនយោបាយមិនតិចជាង៦របប។ គាត់បានពន្យល់ថា គាត់មានបំណងរក្សាប្រពៃណីនិងទំនៀមទំលាប់សាសនានៃប្រទេស កម្ពុជា អោយនៅស្ថិតស្ថេរគង់វង្សជាដរាប ព្រោះប្រពៃណីទាំងនោះកំពុងតែទទួលរងនូវការបាត់បង់ ពីទំនើបភាវូបនីយកម្មនៃសង្គមជាតិ។ ក្នុងនាមជាអ្នកពាំនាំនូវការចងចាំ លោកតាត្រូវការអោយក្មេងៗជំនាន់ក្រោយបានដឹងលឺអំពីអតីត កាលរបស់ពួកគេ។ លោកតា ស្វាយ គេន មិនមែនចង់ធ្វើជាគ្រូណែនាំអ្នកដទៃនោះទេ ប៉ុន្តែ គាត់គឺជាអ្នកស្នេហាប្រទេសជាតិ គោរពព្រះពុទ្ធសាសនា។
លោក ពិសិដ្ឋ កូនប្រុសរបស់លោកស្វាយ គេនបានរៀបរាប់ថា «ឪពុករបស់ខ្ញុំគឺជាមនុស្សចូលចិត្តធ្វើការងារនៅក្នុងបន្ទប់គំនូររបស់ គាត់ មានចិត្តអំណត់អត់ធ្មត់ និងចូលចិត្តធ្វើតែអំពើល្អចំពោះអ្នកដទៃ។ ខ្ញុំមិនអាចអធិប្បាយអំពីទំហំនៃអំពើល្អរបស់គាត់នោះទេ...»។ សព្វថ្ងៃនេះ បំណងប្រាថ្នារបស់គាត់ គឺចង់ឃើញជនបរទេសនិងវិចិត្រករផ្សេងៗ ដែលគោរពស្រឡាញ់ឪពុករបស់គាត់ រៀបចំការតាំងពិព័រណ៍រូបគំនូរនៃស្នាដៃរបស់គាត់ ទុកជាអនុស្សាវរីយ៍នៃការចងចាំមួយ។
មុននឹងលាចាកលោកយើងនេះទៅ លោកតាស្វាយ គេនបានបណ្តុះបណ្តាលចៅស្រីរបស់គាត់ម្នាក់ អាយុ២៥ឆ្នាំ ក្នុងគោលបំណងចង់អោយចៅស្រីបន្តប្រពៃណីគ្រួសារនេះពីគាត់។ កូនប្រុសរបស់គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា លោកតាបានប្រាប់សាច់ញាតិរបស់គាត់ នៅពេលគាត់សំរាកឈឺនៅលើគ្រែថា គាត់ជឿជាក់ថាចៅស្រីនឹងដើរតាមគន្លងរបស់គាត់។ លោកតាបានលាចាកលោកយើងនេះទៅយ៉ាងស្ងប់សុខ បន្ទាប់ពីលោកតាបានបង្កើតនូវភាពល្បីល្បាញ នៅអំឡុងទស្សវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
