|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| រូបចាមៈ ការអ៊ុំទូករបស់ជនជាតិចាម |
| ដោយ អេមីកូ ស្តក់ | | | ២១-១១-២០០៨ | 
ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨៖ ការជួសជុលទូក នៅពិធីបុណ្យអ៊ុំទូក។ ជនជាតិចាមល្បីឈ្មោះខាងការផលិតទូក
© John Vink / Magnum
ព្រះអាទិត្យ ចាប់ផ្តើមបញ្ចេញពន្លឺ។ ទូកស្ថិតនៅលើផ្ទៃទឹក។ ទូកដ៏វែងមួយ ត្រៀមនឹងធ្វើដំណើរចេញទៅកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីចូលរួមព្រះរាជពិធីបុណ្យអ៊ុំទូក។ នោះគឺជាការហ្វឹកហាត់មួយ ដើម្បីទទួលជោគជ័យ។ បុរសដ៏រួសរាយរាក់ទាក់ម្នាក់ ស្ថិតនៅកណ្តាលទូក បានស្រែកច្រៀង ជាមួយពាក្យសំដីលេបខាយបែបកំផ្លុកកំប្លែង ដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់ក្រុមអ៊ុំទូករបស់គាត់។ គាត់គឺជាប៊ីឡាលភូមិ (អ្នកដែលហៅអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម អោយមកចូលរួមសូត្រធម៌ប្រចាំថ្ងៃ)។ អ្នកភូមិនៅជ្រោយមន្រ្តី នាខេត្តកណ្តាល ចង់មានឈ្មោះល្បីល្បាញខាងការអ៊ុំទូក ជាជាងមានឈ្មោះល្បីដោយសារសកម្មភាពភេរវកម្ម ដូចសមាជិកសាលាបង្រៀនគម្ពីរធម៌គូរ៉អានមួយចំនួនធ្លាប់បាន ប្រព្រឹត្ត កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន។ គួររម្លឹកថា ជនជាតិចាមមានឈ្មោះល្បីល្បាញខាងជំនាញធ្វើទូកនេសាទ ពេញ២សតវត្ស។ ប៉ុន្តែ នៅទីបំផុត ពិភពឥស្លាមមួយនេះត្រូវជាប់កេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អ តាមរយៈការកាត់ទោសសមាជិកឥស្លាមមួយចំនួន ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើភេរវកម្ម។ កាលពីមុន ពួកគេមានកិត្តិស័ព្ទល្បីល្បាញពេញផ្ទៃប្រទេស ហើយកិត្តិស័ព្ទនេះត្រូវបានបន្សល់ទុកដោយក្រុមអ្នក ស្រាវជ្រាវមកពីបស្ចឹមប្រទេស តាមរយៈឯកសាររបស់ពួកគេ។
ពីទូកនេសាទមកជាទូកប្រណាំង
នៅ ទីនេះ គេចាប់ផ្តើមចូលរួមការប្រណាំងទូក នៅដើមឆ្នាំ១៩៩០ ហើយទូកឈ្មោះ «ចូកលេងមហាសែនជ័យ» បានទទួលជ័យលាភីចំណាត់លេខមួយ ពីរឆ្នាំជាប់គ្នា នៅក្នុងពិធីបុណ្យអ៊ុំទូក។ ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយសារស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះវិហារឥស្លាមថ្មី ដែលជាមូលនិធិរបស់ឪពុកម្តាយ និងមិត្តភក្តិរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ទូកចំណាស់នេះត្រូវសំរាក។ ប៊ីឡាលភូមិបានពន្យល់ថា «សព្វថ្ងៃនេះ យុវជនលែងចាប់អារម្មណ៍នឹងការធ្វើទូកទៀតហើយ»។ គេបោះបង់ទូកចាស់ចោល ប្រើទូកថ្មី ដែលផលិតដោយសិប្បករខ្មែរនៅក្រៅភូមិ។
នៅ ឆ្ងាយពីមាត់ទន្លេនេះបន្តិច គឺនៅជ្រោយចង្វា គេក៏លឺសូរអំពីបញ្ហាតែមួយនេះផងដែរ។ អ្នកនេសាទជនជាតិចាមម្នាក់ អាយុ៤០ឆ្នាំ ដែលនឹងចូលរួមការប្រណាំងទូក ជាមួយក្រុមរបស់គាត់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ បានសារភាពថា «ដោយសារច្បាប់ថ្មីបានចូលជាធរមាន គេមិនអាចនាំយកឈើមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញបានទៀតនោះទេ»។ «គេកាប់ឈើនៅខេត្តកំពង់ធំ និងត្រូវបានផលិតដោយជាងខ្មែរនៅទីនោះ»។ ប្រពៃណីរម្លឹកគុណព្រៃឈើដែលនៅតែត្រូវបានអនុវត្តដោយជាងខ្មែរ ទាំងនេះ បានស្តែងបង្ហាញអោយឃើញនូវការចុះសម្រុងបន្តិចបន្តួច ជាមួយជំនឿលើព្រះអល់ឡោះតែមួយអង្គរបស់សាសនាឥស្លាម។ អ្នកនេសាទដែលជាអ្នកអ៊ុំទូករបស់យើងមិនមានបញ្ហាច្របូកច្របល់ ជាមួយនឹងជំនឿសាសនានោះទេ។ «ចំណុចសំខាន់ គឺយើងជាអ្នកប្រណិប័តន៍សាសនាឥស្លាម យើងត្រូវបង្ហាញការគោរពចំពោះព្រះអល់ឡោះ»។ ដូចនេះ ទូកនៅក្នុងភូមិនេះត្រូវបានលាបពណ៌ហើយរំលេចទៅដោយតំណាងផ្សេងៗនៃ វប្បធម៌ចាម ដូចជារូបផ្កាជាដើម។ ដោយឡែក រូបនាគមិនមានវត្តមាននៅជាប់នឹងទូកចាមនោះទេ។ កីឡាករមួយរូបផ្សេងទៀតបានពន្យល់ថា រូបភ្នែកដែលគូសនៅលើក្បាលទូក ទុកសម្រាប់«ដាស់តឿន»ទូក ក៏ត្រូវបានហាមឃាត់ផងដែរ ព្រោះរូបភ្នែកជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយមនុស្ស។ គាត់បានត្រួតពិនិត្យមើលថាតើរូបភ្នែកត្រូវបានគូសនៅលើទូកចាម របស់គាត់ដែររឺអត់។ មិត្តរួមក្រុមរបស់គាត់ម្នាក់បានបញ្ជាក់ថា «ឯងចង់យករូបភ្នែកចេញពីទូករឺ? ឯងធ្លាប់ឃើញត្រីខ្វាក់ភ្នែកដែររឺទេ?»
ភ្នែក និងព្រះជាម្ចាស់ ពិតជាមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតដិតនឹងគ្នា៖ នៅឆ្នាំនេះ ទូក «បក្សីចាំក្រុង» ត្រូវបានកែប្រែសោភ័ណភាពឡើងវិញ ដោយសារបងប្អូនជីដូនមួយរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិករបស់គាត់... ហើយទូកនេះបានទទួលជ័យលាភីចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយ។ ទោះបីជាជោគជ័យនេះគឺជាមោទនភាពសម្រាប់បងប្អូនចាមនៅជ្រោយចង្វាក៏ដោយ ក៏វាមិនមែនគួរអោយភ្ញាក់ផ្អើលដែរ ព្រោះចាមមានជំនាញដ៏ប៉ិនប្រសប់ក្នុងការអ៊ុំ រឺចែវទូក សូម្បីតែនៅលើរូបចម្លាក់នៃជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ន ក៏បានបង្ហាញអោយឃើញពីទេពកោសល្យរបស់ពួកគេផងដែរ។ នៅសម័យកាលដ៏យូរយារមកហើយ ចាមត្រូវបានជ្រើសរើស ដើម្បីបើកសំពៅរបស់ព្រះបរមរាជវាំង។ ប៉ុន្តែ ការងារនេះត្រូវបានបញ្ចប់នៅសម័យអាណាព្យាបាល និងបន្ទាប់ពីមធ្យោបាយធ្វើដំណើរផ្សេងៗចាប់ផ្តើមកកើតឡើង។
ចំណែក ជនជាតិចាមនៅភូមិមួយផ្សេងទៀតនៃសង្កាត់ជ្រោយចង្វារក៏មានភាព ល្បីល្បាញផងដែរ ព្រោះអ្នកអ៊ុំទូកជាច្រើននៃភូមិនេះគឺជាកីឡាកររបស់ព្រះបរមរាជវាំង ។ បុរសមាឌល្អិត ពុកចង្កាម្នាក់ ដែលមានពាក់ឈ្នួតនៅលើក្បាល បានលោតចូលក្នុងទូកមួយ ដែលត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ទន្លេចតុមុខ។ នេះគឺជាពេលវេលាដែលនាំមកនូវសំណាងសម្រាប់គាត់។ គាត់គឺជាប្រធានព្រះវិហារឥស្លាម ដែលគេហៅថា ហាគឹម ដែលជាពាក្យអារ៉ាប់ ចាម និងខ្មែររួមគ្នា។ គាត់បានប្រកាសថា «យើងមានបំណងប្រាថ្នាតែមួយគត់ ប៉ុន្តែ ព្រះយល់ព្រមប្រទានអោយយើងនូវបំណងប្រាថ្នាចំនួន១០!»។ ប៉ុន្តែ គាត់បាននិយាយបែបសុទិដ្ឋិនិយមថា «យើងមិនត្រូវមានការច្រណែននិន្ទាគ្នាឡើយ មិនថាយើងចាញ់ រឺឈ្នះក៏ដោយ ការចាញ់មិនបានធ្វើអោយលោកអ្នកបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ លិចលប់ចូលទៅក្នុងដីនោះទេ!»។
ជាមួយនឹងប្រជាពលរដ្ឋតែ ២០០គ្រួសារ ភូមិតូចស្ថិតនៅក្រោយរដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញនេះ ជួបបញ្ហាក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ទូក និងកីឡាករអ៊ុំទូកមានសមត្ថភាព ដោយត្រូវប្រឈមនឹងការប្រកួតប្រជែង ដែលមានកាន់តែច្រើនឡើងៗ។ ទស្សនិកជនម្នាក់បានបញ្ជាក់កាលពីឆ្នាំ២០០៦ថា «កាលពីមុន មានមនុស្សមិនច្រើនប៉ុន្មានទេ ដែលចូលរួមប្រកួត...»។
ទូកឈ្មោះ «តារាសែនជ័យរស្មីមេគង្គ» មិនបានចូលរួមនៅក្នុងការប្រណាំងអ៊ុំទូក នៅឆ្នាំ២០០៨នេះទេ។ ហាគឹម បានបង្ហាញអំពីការជឿជាក់របស់ខ្លួនថា «ប៉ុន្តែ នៅឆ្នាំក្រោយ យើងនឹងទទួលបានជំនួយ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់កីឡាករ និងដើម្បីជួសជុលទូករបស់យើងឡើងវិញ!»។ នេះគឺជាការសន្យា ព្រោះថា «ការចែវទូក គឺជាជំនាញរបស់យើង ដែលជាជនជាតិចាម។ សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរ ពួកគេមិនសូវស្ទាត់ជំនាញប៉ុន្មាននោះទេ ពួកគេជំនាញខាងអ៊ុំទូកជាង»។
នៅ ភូមិជ្រោយចង្វារ ដែលស្ថិតនៅក្បែរស្ពាន ក៏មានរឿងប្លែកមួយផ្សេងទៀតដែរ។ មានទូកមួយ នៅក្នុងព្រះវិហារល្បីឈ្មោះមួយផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែ មានសភាពកាន់តែចាស់ទ្រុឌទ្រោមបន្តិចទៅហើយ សូម្បីអ្នកអ៊ុំទូកក៏មានវ័យកាន់តែចាស់ផងដែរ។ គេត្រូវតែមានប្រតិកម្មចំពោះការមិនចាប់អារម្មណ៍របស់ក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយ ។ ជាក់ស្តែង យុវជនមួយរូបក្នុងភូមិ ដែលមានជីវភាពធូរធារ បានទិញទូក «បុប្ផាគៀនឃ្លាំង» ដោយធ្វើការជួសជុលនិងតុបតែងសោភ័ណភាពសាជាថ្មី ជាមួយនឹងកម្លាំងអ្នកអ៊ុំទូកបុរសៗដ៏មានថាមពល ...សុំទោស អ្នកអ៊ុំគឺនារី!!! ព្រោះ ទូកនេះគឺជាទូកអ៊ុំដ៏កំរមួយ ដែលអ៊ុំដោយនារី ហើយម្ចាស់ទូកជនជាតិចាមបានធ្វើដំណើរស្វែងរកនារីអ៊ុំទាំងនេះ នៅកោះតូច ដែលជាកោះខ្មែរ។
«ខ្ញុំមិនចង់អោយភូមិ ឈប់ចូលរួមការប្រកួតប្រណាំងទូកនោះទេ ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមនឹងពេលជាមួយគ្នានេះ លែងមាននរណាចង់ចូលរួមទៀតហើយ សូម្បីតែស្រ្តីនៅទីនេះក៏ដោយ។ ដោយសារយើងនៅក្បែរទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រជាជនជាប់រវល់ខ្លាំងនឹងការងាររបស់ពួកគេ»។ ដូចនេះ គ្រូបង្វឹកដែលមិនបានត្រៀមខ្លួនទុកជាមុនរូបនេះនឹងជ្រើសរើស អ្នកអ៊ុំទូកជាង៥០នាក់ ដែលមានឈ្មោះល្បីស្រាប់នៅក្នុងតំបន់របស់ពួកគេ។ «ហេតុដូច្នេះហើយទើបបានជាយើងអាចបង្កើតបានត្រឹមតែក្រុមទូក ចែវផ្នែកនារីតែមួយគត់! ឥឡូវនេះ យើងអាចនិយាយបានថាស្រ្តី និងបុរស អាចចែវទូកបានដូចគ្នា!»។
ទូករបស់ពួកគេត្រូវបានយក មកក្បែរទំនប់ទឹក ត្រៀមនឹងដាក់ចុះក្នុងទឹក។ កីឡាការិនីចែវទូកមានចិត្តអន្ទះសារ ប៉ុន្តែ មិនបានភ្លេចរៀបចំប្រពៃណីសែនព្រេន ដើម្បីថែរក្សាសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេឡើយ ដូចជាការរៀបចំថ្វាយគ្រឿងក្រអូប ចេក និងថ្វាយភ្លេងជាដើម។ ស្រ្តីអ្នកអ៊ុំម្នាក់បានពន្យល់ថា «យើងមិនមែនខ្លាចនោះទេ!»។ គាត់បានធ្វើសញ្ញាដៃប្រាប់ដល់ម្ចាស់ទូកថាជិតដល់ពេលវេលាហើយ។ ពួកគេបានបន់ស្រន់ព្រះអល់ឡោះ សូមអោយទូករបស់ពួកគេមានល្បឿនលឿនដូចនាគ (នាគញី)។
១. រូបចាម(១): បុព្វបុរសដ៏ល្បីល្បាញរបស់ សាអិត មិត្ត (២២-០៨-២០០៨)
២. រូបចាមៈ តាអារ៉ាប់មកពីឥណ្ឌា (១៩-០៩-២០០៨)
៣. នំមលត់ៈ ភាពសប្បាយរីករាយ គ្មានព្រំដែនកំណត់ (១៧-១០-២០០៨)
|
|
អត្ថបទបន្ថែមជារៀងរាល់សប្តាហ៍ទីបី ក្នុងខែនីមួយៗ ទំព័រនេះនឹងរៀបចំបង្ហាញ «រូបចាម»ជាច្រើន ទាក់ទងនឹងសហគមន៍អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយជៀសវាងបង្ហាញនូវ «រូប»ដដែលៗ។ យើងនឹងរៀបរាប់ពីជីវប្រវត្តិជាច្រើនបន្តបន្ទាប់ ដោយលើកឡើងពីសហគមន៍នេះនៅគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានផ្សេងៗ។
ពង្សាវតារ នេះនឹងជួយអោយមានការផ្លាស់ប្តូរគំនិតដែលទទួលបានខ្លះៗ តាមរយៈ «រូប» មួយចំនួន ( ត្រង់នេះ «រូប» មានន័យថាបុគ្គលិកលក្ខណៈ បច្ចុប្បន្នរឺអតីតកាល -ប្រវត្តិសាស្រ្ត រឺទេវកថា -ជាវត្ថុ ពិធី ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ)។ លើសពីនេះ យើងក៏នឹងបង្ហាញនូវសំអាងទាក់ទងនឹង «ជនជាតិចាម» ជាច្រើនទៀតផងដែរ។
អ្នកសុទ្ធនិយមតែងតែឆ្ងល់ នឹងការប្រើប្រាស់ពាក្យ «ចាម» ដែលជាទូទៅ គឺជាឈ្មោះជនជាតិមួយ ដែលមានកំណើតមកពីប្រទេសចម្ប៉ា ប៉ុន្តែយើងបានជ្រើសរើសពាក្យចាម ដោយសារគេយល់ថា អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមគឺជាជនជាតិចាម។ យើងចង់បើកទូលាយ «ពាក្យចាម» អោយគេបានដឹងនិងឃើញ ថានៅក្រោយពាក្យ «ចាម» រឺពាក្យ «ឥស្លាម» នេះ មានរូបផ្សេងៗគ្នា។
-និពន្ធដោយ អេមីកូ ស្តក់ បេក្ខជនបណ្ឌិតផ្នែកជាតិពន្ធុវិទ្យា នៃសាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស១០ ណង់តែរ (Université Paris X Nanterre) ដែលបានមកនៅប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០០០
វិបសាយរបស់អេមីកូ ស្តក់ គឺ Du fin fond du grenier តំរុយខ្លះៗ
-វាក្យស័ព្ទ ទាក់ទងនឹងអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម និងសាសនាឥស្លាមនៅប្រទេសកម្ពុជា
រូបចាម- ពង្សាវតារ ១. រូបចាម(១): បុព្វបុរសដ៏ល្បីល្បាញរបស់ សាអិត មិត្ត (២២-០៨-២០០៨)
២. រូបចាមៈ តាអារ៉ាប់មកពីឥណ្ឌា (១៩-០៩-២០០៨)
៣. នំមលត់ៈ ភាពសប្បាយរីករាយ គ្មានព្រំដែនកំណត់ (១៧-១០-២០០៨) |
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
