|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| អ្នកទោសក្រីក្រដែលជាជនរងគ្រោះពីការបណ្តេញចេញពីដីធ្លី រៀបរាប់ពីទុក្ខលំបាកក្នុងពន្ធនាគារ នៅប្រទេសកម្ពុជា |
| ដោយ ដួង សុខា | | | ១៦-១២-២០០៨ | 
ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី២៣ សីហា ២០០៧៖ ការបង្រៀនកាត់សក់ដល់អនីតិជន នៅមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ២ (ព្រៃស)
© ចន វីង / Magnum ភាព តូចចង្អៀតនៃបន្ទប់ឃុំឃាំងនិងចំនួនអ្នកទោសច្រើន កង្វះអាហារូបត្ថម្ភនិងកង្វះខាតថ្នាំសង្កូវ។ លក្ខខណ្ឌពន្ធនាគារនៅប្រទេសកម្ពុជា ពិតជាគួរអោយអាណិតអាសូរណាស់។ ពន្ធនាគារ «ព្រៃស» ដែលជាពន្ធនាគារដ៏ល្បីឈ្មោះ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណជាង១០គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ មានផ្ទុកអ្នកទោសប្រហែល២ ៥០០នាក់ ខណៈពេលពន្ធនាគារនេះអាចផ្ទុកអ្នកទោសបានត្រឹមតែ១ ២០០នាក់។ អ្នកទោសគ្រប់បទមជ្ឈិមទាំងអស់ ត្រូវជាប់ឃុំជាមួយអ្នកទោសដែលជាជនក្រីក្រ និងជាអ្នកដែលតស៊ូប្រឆាំងនឹងការបណ្តេញចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ ជួនកាល អ្នកដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញ គឺជាជនរងគ្រោះទ្វេដង
នៅ ចុងឆ្នាំ២០០៨នេះ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រមាណជាង១ម៉ឺននាក់ត្រូវជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារ នៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងចំណោមនោះ អ្នកទោសប្រមាណជាង៦០០នាក់ គឺជាអនីតិជន និងជាង៤០០នាក់ គឺជាជនបរទេស។ ពួកគេត្រូវជួបនូវកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ខ្វះថ្នាំសង្កូវ និងមិនមានទឹកស្អាត សម្រាប់បរិភោគ។ ក្នុងចំណោមទណ្ឌិតទាំងនោះ អ្នកខ្លះគឺជាប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ ដែលមិនព្រមចាកចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ ពួកគេត្រូវបានជាប់ចោទពីបទ «បំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ បង្ករបួសស្នាម និងកាន់កាប់កម្មសិទ្ធិឯកជនខុសច្បាប់» ខណៈពេលដែលប្រជាជនក្រីក្រទាំងនេះព្យាយាមប្រឆាំងកងកម្លាំង ប្រដាប់អាវុធ ដែលត្រូវការបណ្តេញពួកគេចេញពីសហគមន៍ ដើម្បីរៀបចំទីក្រុង និងលុបបំបាត់«តំបន់អនាធិបតេយ្យ»ចោល។
នៅ អំឡុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការកើនឡើងនៃការបណ្តេញចេញដោយប្រើប្រាស់កម្លាំង ដែលត្រូវបានអង្គការសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិចាត់ ទុកថាជាការរំលោភោភបារក្នុងស្រុកនិងអង្គការអន្តរជាតិចាត់ទុក ថាជាការរំលៅ្រាប់បិរផ្តល់ដគេ្តល់តម្លាភាព និងពង្រឹងពផងដែរ។ «ប្រសិនជសិទ្ធិមនុស្ស គឺជា ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមួយ នៅក្នុងប្រទេស។ ប្រជាពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសារតែងតែទទួលរងនូវការ បណ្តេញចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួន ដើម្បីយកដីទាំងនោះប្រគល់អោយទៅក្រុមហ៊ុនឯកជន រឺ ក្រុមហ៊ុនបរទេស។ មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម ការិយាល័យ រឺកាស៊ីណូធំៗ ត្រូវបានសាងសង់ឡើង ហើយសំណង់ទាំងនេះផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនភាគតិចប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងប្រទេសនេះ ដែលជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសក្រីក្រ នៅលើពិភពលោក។
លោកហែម ជុន អាយុ៤៧ឆ្នាំ ជាអ្នកយកព័ត៌មានប្រចាំសារព័ត៌មាន«សម្រែកយុត្តិធម៌» ដែលចេញផ្សាយពីរសប្តាហ៍ម្តង ត្រូវជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលពីរឆ្នាំ ពីបទ «បំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ»។ តាមការពិត បុរសជនជាតិកម្ពុជារូបនេះស្ថិតនៅក្នុងចំណោមជនរងគ្រោះពីការបណ្តេញ ចេញដោយប្រើកម្លាំងជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ បន្ទាប់ពីបានតវ៉ាប្រឆាំងទៅនឹងការបណ្តេញចេញមួយពីសំណាក់កម្លាំង ប្រដាប់អាវុធ នៃភូមិសំបុកចាប ស្ថិតនៅកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៦។ កាលនោះ គាត់បដិសេធមិនទទួលយកសំណង ដែលផ្តល់ជូនដល់ «អ្នកផ្លាស់ទីលំនៅ» ដោយក្រុមហ៊ុន ដូចជាដីមួយកន្លែងនៅភូមិអណ្តូង ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណជាង២០គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ។
លោក បានរៀបរាប់ថា «ខ្ញុំត្រូវជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលពីរឆ្នាំ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំគឺជាជនស្លូតត្រង់។ ខ្ញុំគ្រាន់តែបានការពារដីរបស់ខ្ញុំ និងសុខចិត្តធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីការពារបុព្វហេតុរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំត្រូវបានឃុំនៅក្នុងបន្ទប់មួយ ទំហំ៤គុណ៤ម៉ែត្រ ដែលផ្ទុកអ្នកទោសមិនតិចជាង១០នាក់។ នៅទីនោះ គ្មានប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញចូល យើងពិបាកដង្ហើម និងអាចដេកបានត្រឹមតែមួយហត្ថដៃប៉ុណ្ណោះ»។
«គ្រួសក្នុងបាយរបស់យើង»
រាជ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានកំណត់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកទោសម្នាក់ ចំនួន១៥០០រៀល (០,៣៨ដុល្លារ) (អាហារ ទឹក ភ្លើង សំលៀកបំពាក់ ថ្នាំពេទ្យ...)។ អ្នកទោសបរិភោគបានតែអង្ករ០,៥៥គីឡូក្នុងមួយថ្ងៃ។ លោកហែម ជុន បានបន្តទៀតថា «ចំនួននេះមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ យើងត្រូវបំពេញបន្ថែម ជាមួយថវិកាដែលបានមកពីគ្រួសាររបស់យើង។ នៅពេលដំបូង បាយរបស់យើងមានគ្រួស។ ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅពេលឈឺស្កាត់ យើងទទួលបានតែថ្នាំប៉ារាសេតាម៉ុលប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំធ្លាប់បានស្នើសុំទៅព្យាបាលជំងឺឫសដូងច្រមុះនៅខាងក្រៅ ប៉ុន្តែ មិនបានសម្រេច»។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៅត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០០៨ អ្នកជាប់ពន្ធនាគារចំនួន៦០នាក់បានបាត់បង់ជីវិត នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ។ ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៨ ចំនួនអ្នកទោសស្លាប់គឺ ៣៧នាក់។
នៅឱកាសប្រារព្ធទិវាសិទ្ធិ មនុស្សអន្តរជាតិ ខួបលើកទី៦០ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨សម្ព័ន្ធអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលប្រមូលផ្តុំដោយសម្ព័ន្ធអង្គការសិទ្ធិមនុស្សងស្រុកចំនួន១៩ បានលើកយកបញ្ហាដីធ្លីមកនិយាយ។ អង្គការទាំងនេះបានរៀបចំក្បួនហែរមួយ នៅកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់សមាជិកសង្គមស៊ីវិល អង្គទូត ព្រះសង្ឃ សិស្សនិស្សិត និងជនរងគ្រោះពីការបណ្តេញចេញ ប្រហែល២០០០នាក់។ គ្រប់គ្នាបានពាក់អាវយឺតស ដែលសរសេរពាក្យស្លោកថា «សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិយើង»។ ក្រោមការឃ្លាំមើលពីសំណាក់អាជ្ញាធរ ពួកគេបានទទូចសុំអោយមានការដោះលែងអ្នកដែលត្រូវបានឃុំខ្លួន និងបញ្ឈប់ការបណ្តេញចេញ និងការចាប់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទដីធ្លី។
បច្ចុប្បន្ននេះ មនុស្សជាង៥០នាក់ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ បន្ទាប់ពីពួកគេព្យាយាមការពារដីធ្លីរបស់ខ្លួន នៅក្នុងរឿងជម្លោះដីធ្លី។
សិទ្ធិត្រូវបានរំលោភបំពាន
លោក ស្រីពុង ឈីវកេក ប្រធានសម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿន និងការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ បានរិះគន់ដោយឥតរុញរា ចំពោះលក្ខខណ្ឌដ៏អាក្រក់នៃការឃុំខ្លួនអ្នកទោស។ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះបានគូសបញ្ជាក់ថា «ដើម្បីដឹងថាតើប្រទេសមួយ គោរព រឺមិនគោរពសិទ្ធិរបស់អ្នកទោស យើងត្រូវសង្កេតមើលពន្ធនាគារ។ ប្រសិនជាសិទ្ធិរបស់អ្នកទោសមិនត្រូវបានគោរព មានន័យថាប្រទេសនោះមិនមានឆន្ទៈគោរពសិទ្ធិមនុស្សទេ»។
លោក សំកុល សុខន អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ មិនយល់ឃើញថាទាំងនេះជាបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្សទេ។ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រូបនេះបានអះអាងថា «នេះគឺជាលទ្ធភាពអតិប្បរមាដែលរដ្ឋអាចផ្គត់ផ្គង់បាន។ សូម្បីតែឆ្មាំគុករបស់យើងទទួលបានប្រាក់បៀវត្សត្រឹមតែ១៦០ ០០០ ទៅ២០០ ០០០រៀល (៤០ ទៅ៥០ដុល្លារ) ក្នុងមួយខែ។ ជានិច្ចកាល ខ្ញុំតែងតែណែនាំមន្រ្តីរបស់យើង អោយយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកទោស និងគោរពសិទ្ធិរបស់ពួកគេ។ លោកបានគូសបញ្ជាក់ថាក្រសួងមហាផ្ទៃនិងក្រសួងសុខាភិបាលយកចិត្ត ទុកដាក់ចំពោះបញ្ហាថ្នាំសង្កូវ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថាមណ្ឌលកែប្រែថ្មីមួយ នឹងត្រូវបង្កើតឡើងនាពេលខាងមុខនេះ នៅខេត្តពោធិសាត់ ដើម្បីជួយសម្រួលភាពតូចចង្អៀតរបស់ពន្ធនាគារ។ ក្រសួងមហាផ្ទៃរង់ចាំការបើកភ្លើងខៀវ ពីក្រសួងកសិកម្ម ដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិដីចំនួន៩៦០ហិចតា មុននឹងចាប់ផ្តើមការងារនោះ។
អត្ថបទនេះត្រូវបានចេញផ្សាយជាភាសាបារាំងនៅលើវិបសាយ Tribune des droits humains នៅក្នុងឱកាសទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ខួបលើកទី៦០។
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
