|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ការឡើងទម្ងន់នៅទីក្រុងភ្នំពេញជាបញ្ហាមួយមិនអាចធ្វេសប្រហែសឡើយ |
| ដោយ កូរីន កាឡឺបូ | | | ២២-១២-២០០៨ | 
ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១៩ ធ្នូ ២០០៨៖ នៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិច លំហាត់ប្រាណគឺជាឱសថព្យាបាលជំងឺឡើងទំងន់ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពមួយ
© ចន វីង / Magnum ទន្ទឹម នឹងការមានរថយន្ត និងអគាររីកដូចផ្សិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ អ្នករស់នៅក្រុងនេះក៏កាន់តែធាត់ទៅៗដែរ។ ភាពអសកម្ម ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងចំណីអាហារសម្បូរបែប ធ្វើអោយទីក្រុងនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមួយនេះប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាមួយ ដូចទីក្រុងផ្សេងៗទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ គឺបញ្ហាឡើងទម្ងន់។ បើទោះជាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅបន្តធ្វើព្យុះភ្លៀងនៅកម្ពុជា ក៏ដោយ ក៏ជាមួយគ្នានេះ នៅមានការកើនឡើងនៃចំនួនអ្នកធាត់នៅតំបន់ទីប្រជុំជនដែរ។ បញ្ហានេះក្រៅពីជាកង្វល់ខាងផ្នែកសោភ័ណភាព វាក៏ចូលរួមបង្កើតអោយមានបញ្ហាសុខភាពថ្មីៗផងដែរ ឬក៏ធ្វើអោយជំងឺដែលធ្លាប់មានហើយ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត ដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាដើម។ មិនថាមនុស្សធំឬក្មេងទេគឺមានបញ្ហាឡើងទម្ងន់ទាំងអស់
រហូតមកដល់ ពេលនេះ គ្មានតួលេខណាមួយបង្ហាញពីបញ្ហាឡើងទម្ងន់នៅកម្ពុជាទេ។ ប៉ុន្តែយើងសង្កេតឃើញថា ប្រជាជននៅភ្នំពេញមានទម្ងន់កើនឡើង ហើយវាមិនមែនជារឿងកម្រទេដែលគេជួបក្មេងនិងមនុស្សពេញវ័យដែលមាន ក្បាលពោះប៉ោងនៅក្នុងទីក្រុងនោះ។ ព្រេត ណារិទ្ធិ គ្រូបង្រៀននៅសាលាញូតុនធីឡាយ IV នៅមហាវិថីមុន្នីរ៉េត ពន្យល់ថា៖ «ខ្ញុំធ្វើការនៅសាលានេះ៥ឆ្នាំហើយ។ ពីរវគ្គហើយដែលខ្ញុំកត់សម្គាល់ឃើញថា កុមារមានរូបរាងធាត់ទៅៗ។ កុមារខ្លះត្រូវពាក់ឯកសណ្ឋានដែលធំជាងក្មេងដែលមានអាយុស្មើពួកគេ ចំនួនពីរដង!»។
អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតហ្សាក់កឺលីន ឌីកកឺម៉ារ៍(Jacqueline Dicquemare) ប្រធាន[សមាគម Micadev] ក៏សង្កេតឃើញដូច្នេះដែរ។ អ្នកផ្តល់ដំបូន្មានរូបនេះបានពន្យល់ថា៖ «ជនជាតិខ្មែរជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងរកចំណូលបានកាន់តែច្រើន មានកូនកាន់តែតិច ហើយទម្រើសកូនៗកាន់តែខ្លាំង។ លើសពីនេះទៀត ការដាក់កម្រិតអោយពួកគេបរិភោគអាហារល្មមៗ បែរជាធ្វើអោយពួកគេគិតថាជាការខ្វះខាតទៅវិញ ហើយអាចធ្វើអោយពួកគេនឹកទៅដល់អនុស្សាវរីយ៍មិនល្អ»។ អ្នកស្រីហ្សាក់កឺលីនតែងចុះមកធ្វើបេសកកម្មមនុស្សធម៌ផ្នែក វេជ្ជសាស្រ្តនៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកុសមៈជាញឹកញាប់។ នៅតាមកន្លែងហែលទឹកនានា ក៏គេសង្កេតឃើញដូចគ្នានេះដែរ ដូចជានៅ VIP ជាដើម។ បុគ្គលិកនៅទីនោះនិយាយបែបចំអន់លែងថា«មិនធ្លាប់បានឃើញមនុស្ស ពោះកំប៉ោងថ្នាក់នេះទេ»ចាប់តាំងពីលោកធ្វើការក្នុងមណ្ឌលហាត់ប្រាណ នេះមក។
លោកទ្រីសា ដាន់នីង សាស្រ្តាចារ្យផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តនៃការផ្តល់ដំបូន្មាន នៅមហាវិទ្យាល័យមែលបោន ប្រទេសអូស្រ្តាលី ពន្យល់ថា៖ «បញ្ហាគឺថាការដែលមនុស្សម្នាក់ធាត់ នៅក្នុងវប្បធម៌ខ្លះជាពិសេសនៅបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺទុកដូចជាអ្នកនោះជាអ្នកមាន។ សូម្បីតែកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមក៏ត្រូវគេចាត់ទុកថាជារោគអ្នកមានដែរ ព្រោះថាសម្រាប់ប្រទេសទាំងនេះ វាមានន័យថាគេសម្បូររបស់ញ៉ាំ សម្បូរស្ករ ដែលតាមពិតទៅវាកម្រពិតថាអីចឹងណាស់»។ ឧទាហរណ៍ម៉ី លី ក្មេងស្រីអាយុ៩ឆ្នាំ គឺធាត់ដុះពោះស្អុយទៅហើយ ហើយនាងមានមោទនភាពនឹងក្បាលពោះរបស់នាងណាស់។ «ជួនកាល មានក្មេងជាច្រើនចំអន់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែភាគច្រើនពួកគេគោរពខ្ញុំ ពីព្រោះពួកគេគិតថាខ្ញុំសម្បូរអីញ៉ាំ ព្រោះឳពុកម្តាយខ្ញុំជាអ្នកមាន...»។
ភាពអសកម្ម និងទម្លាប់មិនល្អក្នុងការបរិភោគអាហារ
បើ ទោះបីជាបញ្ហានេះនៅមិនទាន់ឈានដល់ដំណាក់ការដូចអ្វីដែលប្រទេសរីក ចម្រើនជួបប្រទះក៏ដោយ ក៏វានៅតែធ្វើអោយគ្រូពេទ្យមួយចំនួនប្រកាសអាសន្នដែរ។ ជាក់ស្តែង លោកម៉ាក ហ្វ្រែរ អ្នកផ្តល់ដំបូន្មានពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជាតិបារាំង ដែលធ្វើការនៅសមាគម Micadev ដែរនោះ បានផ្តល់សញ្ញាអាសន្នពីការឡើងទម្ងន់របស់អ្នកក្រុងភ្នំពេញ។ «កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន បញ្ហានេះនៅមិនទាន់មានទេ។ បច្ចុប្បន្ន យើងឃើញមនុស្សធាត់កាន់តែច្រើនឡើងៗ ជាពិសេសគឺកុមារ។ ប៉ុន្តែរឿងនេះមិនធ្វើអោយខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងទេ។ ពីមុន គ្រប់គ្នាជិះកង់ ឥឡូវប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនជិះម៉ូតូ សូម្បីតែក្មេងៗក៏ត្រូវឳពុកម្តាយដឹកម៉ូតូឬឡានទៅសាលារៀនដែរ។ គឺវាមានការមិនចូលចិត្តធ្វើចលនា»។
សម្រាប់អ្នកស្រី ហ្សាក់កឺលីន ឌិកកឺម៉ារ៍ បញ្ហាក៏បណ្តាលមកពីទម្លាប់ថ្មីរបស់ប្រជាជននៅក្នុងការទទួលអាហារ ផងដែរ។ «អ្នកនៅភ្នំពេញមិនត្រឹមតែធ្វើសកម្មភាពផ្លូវកាយកាន់តែតិចនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេនៅរក្សាទម្លាប់ចាស់នៃរបបអាហាររបស់ពួកគេ និងបន្តទទួលទានបាយដែលវាមិនចោទជាបញ្ហាទេបើយើងទទួលទាន តែប៉ុណ្ណឹង ប៉ុន្តែវាទៅជាគ្រោះថ្នាក់នៅពេលដែលយើងបន្ថែមអាហារផ្សេងទៀត ដូចជាស៊ុត សាច់ ស្ករ និងភេសជ្ជៈជាតិផ្អែមដូចដែលអ្នកមានជីវភាពធូរធារធ្វើសព្វថ្ងៃនេះ»។
គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់សុខភាព
គ្រោះថ្នាក់ក៏កើតមានឡើង ព្រោះត្បិតការឡើងទម្ងន់ចោទជាបញ្ហាផ្នែកសោភ័ណភាពមែន វាក៏អនុគ្រោះដល់ការកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែរ។ ជំងឺនេះកើតមានលើប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនរួចទៅហើយ។ វេជ្ជបណ្ឌិតហ្សាក់កឺលីន ឌិកកឺម៉ារ៍ អះអាងថា៖ «នៅកម្ពុជាមានគ្រោះថ្នាក់នៃការកើតជំងឺទឹកនោមខ្ពស់រួចទៅហើយ។ វាជិតស្មើនឹងប្រទេសអភិវឌ្ឍ ខណៈពេលដែលអាយុជាមធ្យមរបស់ជនជាតិខ្មែរ(៦០ឆ្នាំ)អាចនឹងកាត់បន្ថយ ចំនួនអ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដោយហេតុថាជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ២ ដែលមិនសូវមានញឹកញាប់ គឺជាជំងឺដែលគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញកើតលើមនុស្សអាយុជាង៤០ឆ្នាំ»។
អ្នក ជំនាញរូបនេះលើកឡើងពីការសិក្សារបស់ប្រទេសកាណាដា ដែល«ប្រដូចលទ្ធភាពខ្ពស់នៃការកើតជំងឺនេះទៅនឹងអ្វីដែលពួកគេ ហៅថា«បាតុភូតដែលសន្សំទុក» : ក្នុងចំណោមប្រជាជនដែលទទួលរងនូវស្ថានភាពខ្វះខាតអស់ជាច្រើនជំនាន់ ភាពអាចសម្របខ្លួនបានគឺមានចំពោះអ្នកទាំងឡាយដែលមានការចំណាយថាម ពលសន្សំសំចៃ សរុបទៅគឺអ្នកទាំងឡាយណាដែលអាចរក្សាទុកថាមពលបានច្រើនបំផុត ដែលអាចអោយគេរស់បាន...។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលលែងមានការខ្វះខាត មនុស្សទាំងនេះគឺងាយនឹងឡើងទម្ងន់ ហើយធ្វើជាតិអាំងស៊ុយលីនមានភាពធន់ ហើយបើសិនជាមានការមិនធ្វើបម្លាស់ទីបន្ថែមពីលើកត្តាទាំងនេះទៀត ជំងឺនឹងកើតមានឡើងហើយវានឹងមានលក្ខណៈរ៉ាំរ៉ៃ»។
ម្យ៉ាងវិញទៀត អត្រាប្រេវ៉ាឡង់ខ្ពស់នៃការកើតជំងឺបង្កឡើងដោយវីរុស ដូចជាជំងឺថ្លើម ឬ VIH ក៏អនុគ្រោះផងដែរដល់ការលេចចេញជំងឺទឹកនោមផ្អែមមុនអាយុកាល ហើយមានការវិវត្តន៍ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលជាដើមហេតុនៃការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងក្លានៃការឡើងទម្ងន់ របស់អ្នករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។
ចំណីអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់មានច្រើនជាង
ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់ពេលនេះ គ្មានគោលនយោបាយសុខភាពសាធារណៈណាមួយត្រូវបានធ្វើឡើងទេនៅទីក្រុង ភ្នំពេញ ដោយសារថាគ្រូពេទ្យជំនាញខាងចំណីអាហាររវល់រកដំណោះស្រាយសម្រាប់ បញ្ហាទទួលទានចំណីអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ ដែលបន្តរាតត្បាតយ៉ាងសាហាវនៅកម្ពុជាច្រើនជាងរកដំណោះស្រាយបញ្ហា ឡើងទម្ងន់ ព្រោះបញ្ហានេះកម្រមាន ហើយវាប៉ះពាល់តែលើតំបន់ប្រជុំជនប៉ុណ្ណោះ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ូ កេវណ្ណា ប្រធានកម្មវិធីអាហារូបត្ថម្ភនៅកម្ពុជា ទទួលស្គាល់ថា៖ «បញ្ហាទាំងនេះគឺមានមែន។ ដោយសារថាបុរសៗផឹកកាន់តែច្រើន ជាពិសេសស្រាបៀរ ហើយធ្វើលំហាត់ប្រាណកាន់តែតិច ដូច្នេះពួកគេក៏ធាត់។ ប៉ុន្តែយើងយកចិត្តទុកដាក់ដំបូងលើកុមារ និងម្តាយដែលរងគ្រោះដោយសារកង្វះអាហារជាង។ បញ្ហាទាំងនេះគឺតែងតែបង្កការបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ «តាមពិតទៅ សព្វថ្ងៃ កុមារប្រហែល៥០%បើគិតជាថ្នាក់ជាតិ និងរហូតដល់៨០%បើគិតក្នុងតំបន់ជនបទបរិភោគមិនបានឆ្អែតទេ...។ ស្ថានភាពនេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅអំឡុងពេល១៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។
អ្នកនៅភ្នំពេញចាប់ផ្តើមយល់ដឹង
ទោះយ៉ាងណា អ្នកនៅទីក្រុងភ្នំពេញហាក់មានការយល់ដឹងបន្តិចម្តងៗពីបញ្ហាឡើង ទម្ងន់នេះ។ ជាក់ស្តែង មានមនុស្សកាន់តែច្រើនឡើងចូលក្លឹបកីឡា និងទៅហាត់ប្រាណតាមទីសាធារណៈ ដូចជាសួនច្បារនៅក្រសួងការពារជាតិ សួននៅសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ និងជាពិសេសនៅស្តាតអូឡាំពិក។ អ្នកស្រីភាព អាយុ៣០ឆ្នាំ មានកូនបីនាក់ និងមានទម្ងន់៨៣គីឡូ កម្ពស់ប្រហែល១,៥៥ម៉ែត្រ។ អស់ពេលពីរឆ្នាំហើយ អ្នកស្រីមកហាត់ប្រាណនៅទីធ្លាស្តាតជាមួយសំឡេងតន្រ្តី : «បន្ទាប់ពីខ្ញុំកើតកូនទី៣ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមតប់ប្រមល់ ហើយខ្ញុំឡើងទម្ងន់យ៉ាងច្រើន។ វេជ្ជបណ្ឌិតបានពន្យល់ខ្ញុំថា បញ្ហាបណ្តាលមកពីខ្ញុំនៅតែផ្ទះអត់ធ្វើអ្វី ហើយញ៉ាំច្រើនពេក។ គាត់ធ្វើអោយយល់ថា ខ្លាញ់ទាំងនេះមិនល្អសម្រាប់រាងកាយខ្ញុំទេ ហេតុនេះហើយបានជាខ្ញុំចាប់ផ្តើមមកទីនេះ។ ខ្ញុំស្រកអស់១២គីឡូហើយ ហើយខ្ញុំនឹងធ្វើអោយស្រកអស់១០គីឡូទៀត!»។
មើលទៅមិនមែនតែ អ្នកស្រីភាពទេជួបករណីបែបនេះ : «មានមិត្តភក្តិជាច្រើនក៏ជួបករណីដូចខ្ញុំដែរ ហើយត្រូវធ្វើអោយចុះទម្ងន់» អ្នកស្រីភាពពន្យល់ដូច្នេះ។ នៅឆ្ងាយពីនោះបន្តិច លោកហេង អ៊ី អាយុ៥៧ឆ្នាំ និងបានហាត់ប្រាណ១៤ឆ្នាំជាមួយនឹងកីឡាបាល់បោះ។ លោកសង្កេតឃើញថា ស្តាតមិនចេះស្ងាត់ទេ។ «ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៣មក មានមនុស្សកាន់តែច្រើនឡើងៗ។ ខ្ញុំជឿថា មនុស្សបានយល់ដឹងថា ពួកគេគួរតែយកចិត្តទុកដាក់នឹងខ្លួនប្រាណរបស់ពួកគេ ដើម្បីរូបរាងនិងផ្លូវចិត្ត...»។
ប៉ុន្តែមិនដឹងថា តើការចាប់ផ្តើមងាកមកហាត់ប្រាណដូច្នេះគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីលុបបំបាត់ បាតុភាពឡើងទម្ងន់នៅទីក្រុងភ្នំពេញបានឬទេ ហើយតើក្រុងនេះនឹងមិនដើរតាមគំរូរបស់ប្រទេសជិតខាងឬយ៉ាងណា? បើយោងតាមអង្គការយូនីសេហ្វ ប្រទេសថៃមានកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ៧%មានគីឡូធ្ងន់ជ្រុល ហើយនៅទីក្រុងចាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីវិញ ការសិក្សាថ្មីមួយបានបង្ហាញថា កុមារមិនទាន់គ្រប់អាយុចូលសាលាចំនួន១៦%ក្នុងចំណោមគ្រួសារធូរធារ គឺជាមនុស្សធាត់។ បើទោះជាទីក្រុងភ្នំពេញ និងកម្ពុជាមិនទាន់ឈានដល់ដំណាក់ការនេះដ៏ដោយ ក៏តួលេខទាំងនេះគឺជាអំណះអំណាងនៃការឡើងទម្ងន់ដែរ។
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
