|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ក្រសួងព័ត៌មានមានបំណងធ្វើនិយ័តកម្មលើការផ្សព្វផ្សាយតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត |
| ដោយ ដួង សុខា | | | ០៥-០១-២០០៩ |  បាត់ដំបង ថ្ងៃ១១ ធ្នូ ២០០៦ : ហាងអ៊ីនធឺណែត ©ចន វីង / Magnum ចាប់តាំងពីការមកដល់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតនៅកម្ពុជានាឆ្នាំ១៩៩៧មក (ជាឆ្នាំដែលប្រទេសកម្ពុជាមានជាផ្លូវការនូវបណ្តាញអ៊ីនធឺណែតដែលភ្ជាប់២៤ម៉ោងជាលើកដំបូង) ការទំនាក់ទំនង និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានតាមរបៀបនេះកាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពឡើងនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ការផ្សព្វផ្សាយតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ខ្សែ កាប និងប្រព័ន្ធផ្កាយរណបក៏មានសន្ទុះកើនឡើងដែរ។ ការរីកចម្រើនជាងមួយទសវត្សមកនេះបានធ្វើអោយក្រសួងព័ត៌មានចាប់ផ្តើមខ្វាយខ្វល់ពីផលប៉ះពាល់ជាយថាហេតុបង្កឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗទាំងនេះទៅលើសង្គមខ្មែរ។ ដូច្នេះក្រសួងមានបំណងដាក់«សេវាកម្មផ្សាយតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច» អោយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ច្បាប់មួយ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់ការរៀបរៀង។ ក្រសួងព័ត៌មានបានអះអាងថា សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិច (ដូចជាកាសែត«Kaset»ជាដើម) នឹងមិនពាក់ព័ន្ធវិធានច្បាប់ថ្មីនេះទេ ដោយហេតុថាគោលបំណងសំខាន់របស់ច្បាប់នេះ គឺគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យផ្នែកសោតទស្សន៍ ល្បែងហ្គែម នាទីកម្សាន្ត និងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមអ៊ីនធឺណែត ដើម្បីធានាអោយមានការគោរពសីលធម៌...។ ច្បាប់ដែលឆ្លើយតបនឹងការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា
លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន ទទួលបន្ទុករៀបរៀងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ខាងលើបានពន្យល់ថា ដោយសារការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ក្រសួងព័ត៌មាន មើលឃើញថាទំហំទំនួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនមានការកើនឡើងគួរអោយកត់សម្គាល់អំឡុងពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ។ បន្ថែមពីលើការគ្រប់គ្រងលើផ្នែកសោតទស្សន៍ចាស់ជាប្រភេទខ្សែអាត់ ពោលគឺការគ្រប់គ្រងលើស្ថានីយវិទ្យុចំនួន២៥ និងទូរទស្សន៍៧ប៉ុស្តិ៍ដែលធ្វើការចាក់ផ្សាយនៅទីក្រុងភ្នំពេញនិងនៅតាមខេត្ត ទំហំការងាររបស់ក្រសួងព័ត៌មានបានរីកធំឡើងឈានទៅដល់ការគ្រប់គ្រងវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ដែលធ្វើការចាក់ផ្សាយតាមប្រព័ន្ធផ្កាយរណប បន្ទាប់មកតាមអ៊ីនធឺណែតថែមទៀត។ នៅក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងមាន១២ជំពូក និង៦៧មាត្រា។
លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ អះអាងថា៖ «វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍មានឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើអ្នកស្តាប់ និងអ្នកទស្សនា។ ដូច្នេះច្បាប់នេះមានគោលបំណងគ្រប់គ្រងរាល់សកម្មភាពនៃការផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច ក៏ដូចជាការចាក់ផ្សាយនូវការសំដែងទស្សនីយភាពជាសាធារណៈដែរ»។
ដូច្នេះច្បាប់ថ្មីនេះនឹងពាក់ព័ន្ធលើការផ្សព្វផ្សាយផ្នែកសោតទស្សន៍តាមអ៊ីនធឺណែត និងតាមទូរស័ព្ទដៃផងដែរ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ទូរស័ព្ទដៃត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅ ហើយបច្ចុប្បន្នគេអាចបើកស្តាប់វិទ្យុ មើលទូរទស្សន៍ និងបញ្ជូនអត្ថបទ សំឡេង និងរូបភាពតាមទូរស័ព្ទដៃទៀតផង។
ដោយសារតែទំនួលខុសត្រូវរបស់ក្រសួងមានវិសាលភាពធំជាងមុន លោករដ្ឋលេខាធិការអះអាងថា ក្រសួងព័ត៌មានមិនមានបំណងអ្វីផ្សេងក្រៅពីការពារអោយមានការគោរពទំនៀមទម្លាប់និងសីលធម៌នោះទេ។ លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ ផ្តល់ជាអំណះអំណាងថា៖ «ឧទាហរណ៍ប្រសិនបើយើងដឹងថា ហ្គែមតាមអ៊ីនធឺណែតមួយចំនួនមានឥទ្ធិពលមិនល្អលើកុមារ យុវវ័យ ឬក៏សង្គមខ្មែរទាំងមូល ក្រសួងព័ត៌មាននឹងផ្តល់ការព្រមានដល់អាជ្ញាប័ណ្ណករផ្សព្វផ្សាយ ឬដកអាជ្ញាប័ណ្ណតែម្តង ដោយសហការជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។ យើងក៏ត្រួតពិនិត្យគុណភាពនៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផងដែរ ធ្វើយ៉ាងណាមិនអោយមានការផ្សាយបំភ្លើសគុណភាពផលិតផល»។
ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ិនធឺណែតក្នុងស្រុកនឹងត្រូវសុំអាជ្ញាប័ណ្ណពីរ
សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌច្បាប់មួយទាំងសម្រាប់អ្នកកែសម្រួលខ្លឹមសារឯកសារសោតទស្សន៍អេឡិចត្រូនិច ទាំងសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនឬបុគ្គលជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ីនធឺណែត ដែលមានទំនួលខុសត្រូវសំខាន់លើផ្នែកបច្ចេកទេស។ ដូច្នេះក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ីនធឺណែតទាំងអស់ដែលសព្វថ្ងៃត្រូវស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណពីក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ មុននឹងបើកសេវាកម្មរបស់ខ្លួននោះ នឹងត្រូវស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណទី២ពីក្រសួងព័ត៌មានថែមទៀត ប្រសិនបើច្បាប់នេះត្រូវបានអនុម័ត។ ដោយហេតុថាក្រុមហ៊ុនទាំងនេះជាអ្នកអនុញ្ញាតអោយអ្នកប្រើអ៊ិនធឺណែតធ្វើការតភ្ជាប់បណ្តាញ និងចូលប្រើប្រាស់ទិន្នន័យក្នុងបណ្តាញ។ ដូច្នេះអ្នកតាក់តែងសេចក្តីព្រាងច្បាប់រូបនេះវាយតម្លៃថា ពួកគេក៏ត្រូវផ្តល់ព័ត៌មានមកក្រសួងព័ត៌មានដែរ ក្នុងនាមជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយ អមជាមួយនឹងអ្នកផលិតទិន្នន័យទាំងនេះ។ ត្រង់ចំណុចនេះ គោលបំណង គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយរូបភាព និងសំឡេងអាសគ្រាម...។
លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ បានលើកឧទាហរណ៍ពីរូបភាពដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមអ៊ីនធឺណែតផ្ទាល់ខ្លួន បង្ហាញពីរូបអប្សរា សុដន់នៅកណ្តាលវាល ក្នុងឥរិយាបថគួរអោយស្រើបស្រាល។ បើតាមរូបលោក រូបភាពបែបនេះអាចជម្រុញអោយមានអារម្មណ៍ផ្លូវភេទដល់អ្នកមើល។ ដូច្នេះលោកជឿជាក់ថា ច្បាប់នេះនឹងអាចគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយរូបភាពប្រភេទនេះបាន។ ឧទាហរណ៍មួយទៀតដែលលោករដ្ឋលេខាធិការលើកឡើង គឺ : «ប្រសិនបើគេហទំព័រមួយផ្សព្វផ្សាយរូបថតដែលមានរង្វង់មុខដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់សិល្បការិនីខ្មែរ តែត្រូវគេយកទៅកាត់តដាក់ដងខ្លួនអ្នកផ្សេងស្រាតននោលគកនោះ តើសព្វថ្ងៃក្រសួងណាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវរឿងនេះ? ក្រសួងវប្បធម៌ឬក្រសួងមហាផ្ទៃ? បើតាមសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនេះ គឺក្រសួងព័ត៌មានដែលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវមុនគេ ដោយហេតុថាខ្លួនជាអ្នកទទួលខុសត្រូវគ្រប់គ្រងរាល់ការផ្សព្វផ្សាយឯកសារសោតទស្សន៍»។
ការបង្រៀនពីសីលធម៌សម្រាប់ពិធីករ
នៅក្នុងស្មារតីដូចគ្នាដែរ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ខាងលើក៏មានចែងផងដែរអោយពិធីករនៅតាមវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ចូលរួមការបណ្តុះបណ្តាលសីលធម៌ និងសិល្បៈនៃការនិយាយអោយបានត្រឹមត្រូវតាមភាសាខ្មែរនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលមួយ ហើយការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលនេះមានចែងនៅក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់។
លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ សោកស្តាយថា៖ «ពិធីករភាគច្រើនមិនមានការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកផ្សព្វផ្សាយ ហើយមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីក្រសួងយើងទេ។ អ្នកមួយចំនួននិយាយខ្មែរច្បាស់ តែខំនិយាយដូចបរទេស! នេះជារឿងមួយដែលយើងព្រួយបារម្ភ។ ជាមួយនឹងច្បាប់ថ្មីនេះ ពិធីករត្រូវមានដើមកំណើតខ្មែរ ចេះអាន និងអាចនិយាយត្រូវតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ខ្មែរ។ ពិធីករបរទេសដែលអាចនិយាយខ្មែរបាន នឹងលែងត្រូវអនុញ្ញាតអោយធ្វើពិធីករទៀតហើយ ដោយសារការបញ្ចេញសំឡេងពួកគេមិនច្បាស់»។ លោកគូសបញ្ជាក់ទៀតថា ការធ្វើដូច្នេះគឺដើម្បីធ្វើអោយមានការគោរព«សីលធម៌»នៅក្នុងកម្មវិធីផ្សាយនៅកម្ពុជា...។
ច្បាប់ដែលរំពឹងថានឹងត្រូវបានអនុម័តនៅដំណាច់ឆ្នាំ២០០៩
សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះត្រូវបានសរសេរចប់ហើយបច្ចុប្បន្ន ហើយត្រូវបញ្ជូនទៅលោកអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងសោតទស្សន៍របស់ក្រសួងព័ត៌មានរួចហើយដើម្បីពិនិត្យ។ ច្បាប់នេះនឹងត្រូវពិនិត្យដោយគណៈកម្មការពិសេសមួយដឹកនាំដោយលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន។ បន្ទាប់មកទៀត មុននឹងត្រូវដាក់ជូនទៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ច្បាប់នេះនឹង«ត្រូវពិនិត្យដោយហ្មត់ចត់» ពីអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ លម្អិតថា អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងនោះមានដូចជា អាជ្ញាប័ណ្ណករផ្សព្វផ្សាយឯកសារសោតទស្សន៍ អ្នកទទួលខុសត្រូវវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ទូរទស្សន៍ខ្សែកាប និងក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ីនធឺណែត។
អ្នករៀបរៀងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះអះអាងផងដែរថាបានស្នើសុំជំនួយថវិកា និងបច្ចេកទេសពីអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលគាំទ្រផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយ ឈ្មោះ Internews ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសបារាំង ដើម្បីរៀបចំសិក្ខាសាលាយ៉ាងតិច៣ដង ក្នុងគោលបំណងប្រមូលមតិយោបល់ផ្សេងៗពីអ្នកពាក់ព័ន្ធលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ មុននឹងដាក់ទៅក្រុមអ្នកច្បាប់របស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ លោករដ្ឋលេខាធិការសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «យើងបានទទួលការឆ្លើយតបវិជ្ជមានពីខាងអង្គការនោះ។ គោលបំណងរបស់យើងគឺធ្វើយ៉ាងណាអោយអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយអាចចូលរួមក្នុងនីតិវិធីនេះ ដើម្បីអោយច្បាប់នេះមានប្រសិទ្ធភាព និងទទួលយកបានសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា»។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា ប្រសិនបើគ្រប់យ៉ាងវិវត្តទៅមុខដូចការគ្រោងទុក សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងត្រូវដាក់ជូនអ្នកតំណាងរាស្រ្តបោះឆ្នោតអនុម័តនៅដំណាច់ឆ្នាំ២០០៩។
លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ វាយតម្លៃថា ច្បាប់នេះគ្រាន់តែជាការបំពេញបន្ថែមលើចន្លោះប្រហោងមួយប៉ុណ្ណោះ ខណៈពេលដែលមធ្យោបាយថ្មីៗនៅក្នុងការផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យសោតទស្សន៍មានអ្នកទស្សនាកើនឡើង។ បើតាមលោកសរ រតនា ប្រធាននាយកដ្ឋាននិយ័តកម្មរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ិនធឺណែតជាង៣០បានចុះបញ្ជីជាផ្លូវការនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែមានមិនដល់១២ក្រុមហ៊ុនទេដែលដំណើរការ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រសួងបានចុះបញ្ជីហាងអ៊ីនធឺណែតប្រមាណ២០០ ប៉ុន្តែតួលេខនេះទាបជាងចំនួនពិតព្រោះហាងមួយចំនួនមិនបានបំពេញបែបបទត្រឹមត្រូវដើម្បីទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណឡើយ។ បើតាមប្រភពដដែលនេះ ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតផ្លូវការគឺជាង១៨ ០០០នាក់នៅកម្ពុជា។ នេះជាតួលេខដែលចេញផ្សាយជាសាធារណៈនៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ ក្នុងសិក្ខាសាលាមួយស្តីពីបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង។ ត្រង់ចំណុចនេះ ចំនួនពិតហាក់ខ្ពស់ជាងតួលេខផ្លូវការឆ្ងាយណាស់។ ការសិក្សាឯកជនមួយធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០០៨សម្រាប់ក្រុម Miniwatts Marketing ស្តីពីការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណែតនៅលើពិភពលោក និងផ្សព្វផ្សាយនៅក្នុងគេហទំព័រ«Internet World Stats » ដែលយោងតាមការវាយតម្លៃរបស់សហព័ន្ធទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ បានប៉ាន់ប្រមាណថា ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណែតជាប្រចាំនៅកម្ពុជាគឺមានយ៉ាងតិច៧០ ០០០នាក់។ រីឯការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតក៏មានកើនឡើងគួរអោយកត់សម្គាល់ដែរអំឡុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដូចករណីនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីជាច្រើនទៀតដែរ។
តាមរយៈការបង្កើតច្បាប់ស្តីពីសេវាកម្មផ្សាយតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច ក្រសួងព័ត៌មានសង្ឃឹមថានឹងដើរតាមការវិវត្តន៍របស់បច្ចេកវិទ្យា។ នៅក្នុងវិស័យអ៊ីនធឺណែតនេះ មានគម្រោងជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំ ដោយចាប់ផ្តើមដំបូងដោយច្បាប់ស្តីពីពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច។
|
|
អត្ថបទបន្ថែមសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិចមិនពាក់ព័ន្ធច្បាប់នេះទេ
បើតាមប្រសាសន៍របស់លោកនូវ សុវត្ថិរ៉ូ អ្នកយកព័ត៌មានរបស់សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិចនឹងមិនពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងច្បាប់ស្តីពី«សេវាកម្មផ្សាយតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច»នេះទេ ប៉ុន្តែនឹងត្រូវគេដាក់បន្តអោយស្ថិតក្រោមច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មានដែលអនុម័តនៅឆ្នាំ១៩៩៥ដដែល។ លោករដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មានវាយតម្លៃថា៖ «ច្បាប់ថ្មីមិនមែនសម្រាប់គ្រប់គ្រងលើអ្នកសារព័តមានទេ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយទូទៅតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច»។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដែលជាអតីតអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ដែរនោះ បានរម្លឹកដោយប្រយ័ត្នប្រយែងថា ប្រសិនបើអ្នកយកព័ត៌មានរបស់សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិចផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ក្រសួងព័ត៌មាននឹងទទួលខុសត្រូវចាត់វិធានការ។ ចាប់ពេលនេះទៅ អ្នកយកព័ត៌មានទាំងឡាយដែលធ្វើការអោយតែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអេឡិចត្រូនិច មិនមានចេញជាសារព័ត៌មាននៅលើក្រដាស់ គឺមានសិទ្ធិទទួលបានប័ណ្ណអ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា។ លោកប្រធានមណ្ឌលព័ត៌មានរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន គូសបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០០៨ ប័ណ្ណអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានចេញជូនអ្នកសារព័ត៌មានខ្មែរចំនួនជាង១ ៨០០នាក់ និងអ្នកសារព័ត៌មានបរទេសប្រមាណ៥០០នាក់ មិនថាជាកាសែតសរសេរឬកាសែតអេឡិចត្រូនិចទេ។
លើវិបសាយក្រសួងព័តមាន
-ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
