|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សបដិសេធការចោទប្រកាន់ថាបានញុះញង់ប្រជាពលរដ្ឋ |
| ដោយ ដួង សុខា | | | ០៣-០២-២០០៩ |  ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១២ ធ្នូ ២០០៧៖ អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សចូលរួមជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដីក្រហម នៅទិវាសិទ្ធិមនុស្ស
©ចន វីង / Magnum អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំមកហើយ អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សបានទទួលរងនូវការចោទប្រកាន់ជាច្រើន ពីសំណាក់អាជ្ញាធរកម្ពុជា ថាបានចូលរួមបង្កចលាចល និងញុះញង់ប្រជាពលរដ្ឋអោយធ្វើការតវ៉ាទាមទារ នៅក្រៅក្របខ័ណ្ឌច្បាប់។ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានាបានធ្វើការបដិសេធចំពោះស្ថានភាពចោទប្រកាន់ខាងលើនេះយ៉ាងដាច់ណាត់ ហើយអង្គការទាំងនោះមានការព្រួយបារម្ភអំពីការគំរាមកំហែងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរមកលើបុគ្គលិករបស់ខ្លួន។ នៅត្រង់ចំណុចនេះ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបានមើលឃើញថាអាជ្ញាធរកម្ពុជាមានគោលបំណងធ្វើអោយអង្គការ-សមាគមបាត់បង់តម្លៃ ដើម្បីងាយស្រួលរាំងស្ទះដល់ដំណើរការបញ្ចេញមតិរបស់ពួកគេ ជាពិសេស តាមរយៈការការអនុម័តច្បាប់មួយ ស្តីពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល នាពេលអនាគត។ បើតាមអង្គការទាំងអស់នេះ ច្បាប់ថ្មីនេះអាចនឹងកាត់បន្ថយឯករាជ្យភាពរបស់ពួកគេ។ យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំទី៨ ស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅថ្ងៃអង្គារ ទី៣ ខែកុម្ភៈនេះ សមាគមអាដហុក បានប្រកាសភាពអាសន្ន ជុំវិញបញ្ហានេះ។ បេសកកម្មច្បាស់លាស់របស់អង្គការ...
លោកធន សារាយ ប្រធានសមាគមអាដហុក បានសំដែងនូវការព្រួយបារម្ភចំពោះស្ថានភាពនេះ។ ការគំរាមកំហែងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស បានកើតឡើងគួរអោយព្រួយបារម្ភ ពិសេសការគំរាមកំហែងមកលើសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ថាបានញុះញង់ រឺនៅពីក្រោយខ្នងជនរងគ្រោះ ពីករណីរំលោភដីធ្លី ដែលចេះទាមទារតវ៉ាទៅតុលាការ រឺអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចអោយជួយដោះលែងតំណាងរបស់ពួកគេ រឺដោះស្រាយផ្តល់ដីមកជូនពួកគេវិញ។ មន្រ្តីខ្លះដែលចោទប្រកាន់មកលើសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សបែបនេះ គឺមានគោលបំណងចង់បំបាក់ស្មារតី មិនអោយសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សហ៊ានបន្តផ្តល់ការប្រឹក្សាច្បាប់ជូនប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះ ពីការរំលោភនានា ពិសេសអំពីការរំលោភដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ មានករណីគំរាមកំហែងលើអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន៦៣ករណី ដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងតិច ១៦៤នាក់។
លោកធន សារាយ បានគូសបញ្ជាក់ថា ការគំរាមកំហែងទាំងនេះធ្លាប់មានរួចមកហើយ កាលពីឆ្នាំ២០០៧ ប៉ុន្តែ កើតមានតែលើតំណាងសហគមន៍ជាពិសេសប៉ុណ្ណោះ។ ការគំរាមកំហែងបានកើនឡើងគួរអោយកត់សម្គាល់នៅឆ្នាំ២០០៨។ លោកប្រធានសមាគអាដហុក បានលើកអំណះអំណាងមកបញ្ជាក់ថា «អ្វីដែលយើងបានធ្វើ មិនមែនជាទង្វើខុសច្បាប់ឡើយ។ ខ្ញុំសូមធ្វើការគូសបញ្ជាក់។ យើងបានពន្យល់ប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋអំពីសិទ្ធិរបស់ពួកគេ និងបានផ្តល់ការប្រឹក្សាផ្នែកច្បាប់ ដើម្បីធ្វើអោយការទាមទាររបស់ពួកគេមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់។ ខ្ញុំមិនចង់លឺគេនិយាយថាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលញុះញង់អ្នកភូមិអោយតវ៉ានោះទេ។ ករណីនេះមិនធ្លាប់កើតមានឡើយ គឺប្រជាពលរដ្ឋដែលទៅតវ៉ាទាមទារដោយផ្ទាល់ខ្លួនពួកគេ! ផ្ទុយទៅវិញ យើងបានពន្យល់ពួកគាត់កុំអោយបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ រឺទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ»។
ចំណែកអង្គការលីកាដូ ដែលជាអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាដ៏សំខាន់ ក៏បានលើកឡើងដូចគ្នានេះផងដែរ។ លោកស្រី ពុង ឈីវកេក ប្រធានអង្គការនេះ បានកត់សម្គាល់អំពីការកើនឡើងដ៏គួរអោយព្រួយបារម្ភ នៃការគំរាមកំហែងមកលើក្រុមការពារសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាសកម្មជនផ្សេងទៀត។ លោកស្រីប្រធានបានមានប្រសាសន៍ការពារថា «យើងបានលើកឡើងអំពីករណីនេះនៅក្នុងរបាយការណ៍ជាច្រើន។ ខ្ញុំសូមលើកឧទាហរណ៍មួយ គឺបុគ្គលិកម្នាក់នៃអង្គការរបស់យើង ត្រូវបានគេវាយដុំនៅតំបន់ដីក្រហម ខណៈពេលបុគ្គលិកម្នាក់នោះបានពន្យល់សិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋប្រាប់ដល់អ្នកភូមិទាំងនោះ! ម្យ៉ាងវិញទៀត បុគ្គលិករបស់យើងបានទទួលសារអនាមិកមួយច្បាប់ ដែលមានរួបក្បាលខ្មោចមួយ... ។ ការនិយាយថាយើងនៅពីក្រោយខ្នងនៃបាតុកម្មនេះគ្រាន់តែជាលេសមួយរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីមិនដោះស្រាយបញ្ហានេះប៉ុណ្ណោះ។ យើងមិនដែលធ្វើទង្វើបែបនេះឡើយ»។
ដោយឡែក លោកអ៊ូ វីរៈ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានលើកឡើងផ្ទុយទៅវិញ។ លោកទទួលស្គាល់ថាជួនកាល អាជ្ញាធរបានបង្កការលំបាកដល់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ស្ថានភាពនេះមានភាពប្រសើរ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០០៧។ «អាជ្ញាធរហាក់បីដូចជាយល់អំពីតួនាទីរបស់អង្គការ និងសិទ្ធិពលរដ្ឋ បើទោះបីជានៅមានព្រំដែនកំណត់ខ្លះក៏ដោយ...។ រាល់លើកដែលមជ្ឈមណ្ឌលរបស់យើងរៀបចំវេទិកានៅតាមខេត្ត នាឆ្នាំ២០០៨ អាជ្ញាធរមិនបានហាមឃាត់មិនអោយរៀបចំ ដូចកាលឆ្នាំ២០០៧នោះទេ ជាពិសេសនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងរតនគិរី»។
យោងតាមអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានរារាំងកិច្ចការរបស់ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស
លោកធន សារាយ បានធ្វើការចោទប្រកាន់ «អាជ្ញាធថ្នាក់ខេត្តមួយចំនួន ដែលមិនស្វាគមន៍អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងបដិសេធសហការជាមួយយើង»។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា ខេត្តមួយ គឺខេត្តក្រចេះ បានដាក់សមាគមអាដហុក ទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅរបស់ខ្លួន ស្របពេលដែលខេត្ត រតនគិរី បានបង្កការលំបាកដល់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការ ហើយខេត្តនេះបានដាក់បន្ទុកមកលើសកម្មជន អោយទទួលខុសត្រូវលើបាតុកម្មដែលដឹកនាំធ្វើឡើងដោយជនជាតិភាគតិច។ លោកធន សារាយបានលើកឡើងនូវឧទាហរណ៍មួយផ្សេងទៀត ថាមន្រ្តីខុទ្ទកាល័យខេត្តបាត់ដំបងម្នាក់ ចង់ដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងសមាគមអាដហុក ពីបទញុះញង់ប្រជាពលរដ្ឋអោយធ្វើបាតុកម្មនៅមុខតុលាការ។ ប៉ុន្តែ ការដាក់ពាក្យបណ្តឹងនេះមិនបានសម្រេចនោះទេ បន្ទាប់ពីមានអន្តរាគមន៍ពីសំណាក់អភិបាលខេត្ត ដែលបានបញ្ជាក់ប្រាប់មន្រ្តីរូបនោះថាគាត់មិនមានភស្តុតាងណាមួយឡើយ»។
គោលការណ៍របស់សមាគមអាដហុក គឺផ្លាស់ប្តូរទីតាំងសកម្មជនណា ដែលក្លាយជាកម្មវត្ថុនៃការគំរាមកំហែង។ «គោលបំណងរបស់យើង គឺមិនមែនដណ្តើមអំណាចពីអាជ្ញាធរនោះទេ ប៉ុន្តែគឺគ្រាន់តែចង់ផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ យើងនៅតែបន្តពន្យល់អំពីបេសកកម្មរបស់យើង ប្រាប់ដល់អាជ្ញាធរ ហើយយើងលើកទឹកចិត្តអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សរបស់យើង មិនត្រូវរាថយឡើយ បើទោះបីជាមានភាពមិនជោគជ័យខ្លះក៏ដោយ...»។
រាជរដ្ឋាភិបាលៈ មនុស្សខូចនៅភាគីទាំងសងខាង
ដោយត្រូវបានសាកសួរត្រង់ចំណុចនេះ លោកខៀវ កាញ៉ារីទ្ធ អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានពន្យល់ថា «មានករណីខ្លះ នៅភាគឦសានប្រទេស ដែលប្រជាជនបានលក់ដីស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែ តំណាងសិទ្ធិមនុស្ស បានញុះញង់ពួកគាត់អោយទាមទារយកដីនោះមកវិញ។ ខ្ញុំមិននិយាយថាអ្នកណាខុស អ្នកណាត្រូវនោះទេ ខ្ញុំគ្រាន់តែនិយាយថា យើងត្រូវមើលទាំងសងខាង។ មានមនុស្សខូចនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល ហើយយើងមិនគាំទ្រពួកគេឡើយ ក៏ដូចជានៅក្នុងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ពួកគេមិនមែនជាទេវតា រឺព្រះឡើយ! យើងត្រូវទទួលស្គាល់ថារបាយការណ៍របស់ថ្នាក់ក្រោមយើង មិនមែនសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវទាំងអស់នោះទេ...។ ភាគីទាំងពីរមិនមែនសុទ្ធតែល្អឥតខ្ចោះឡើយ ប៉ុន្តែ ប្រសិនជាភាគីទាំងពីរទទួលស្គាល់ចំណុចនេះ យើងនឹងអាចសហការរួមគ្នាបាន!»។
ជម្លោះដីធ្លី គឺជាដើមហេតុនៃជម្លោះរវាងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនិងអាជ្ញាធរ
សមាគមអាដហុកបានសំដែងការសោកស្តាយថាការសំឡុតបំភិតបំភ័យមកលើក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស បានកើតមាននៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះដីធ្លី ដែលនៅតែជាបញ្ហាក្តៅគគុកមួយនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ របាយការណ៍សមាគមអាដហុកបានលើកឡើងថា មន្រ្តីយោធាដែលបានចូលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងទំនាស់ដីធ្លី បានកើនឡើងបីដង លើសពីឆ្នាំមុន (៤០ករណី នៅឆ្នាំ២០០៧ និងនៅឆ្នាំ២០០៨ មាន១២៥ករណី)។
លោក នី ចរិយា ប្រធានកម្មវិធីស៊ើបអង្កេតនៃសមាគអាដហុក បានកត់សម្គាល់ថា «ជម្លោះដីធ្លីភាគច្រើន ជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការសាងសង់បន្ទាយទាហាន» ដែលប៉ះពាល់ដល់អ្នកភូមិ ដែលរស់នៅតំបន់នោះ។ «ករណីទំនាស់ដីធ្លីមួយ ប៉ះពាល់យ៉ាងហោចណាស់ប្រជាពលរដ្ឋ៥០០គ្រួសារ លើផ្ទៃដីទំហំពី២០០ ទៅ៥០០ហិចតាយ៉ាងតិច»។ ខេត្តដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេបំផុត មានដូចជាខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី និងក្រចេះ។
ទំនាស់ដីធ្លីនៅតែក្តៅគគុក
សមាគមអាដហុកបានកត់សម្គាល់ថា អំពើហិង្សាដែលកើតចេញពីទំនាស់ដីធ្លីកាន់តែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរឡើង នៅឆ្នាំ២០០៨ ដោយមានមនុស្សស្លាប់នៅនឹងកន្លែង៣នាក់ និង៥នាក់ទៀតស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០០៧ មានមនុស្សស្លាប់ត្រឹមតែ២នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រព័ន្ធតុលាការនៅតែត្រូវប្រើប្រាស់ដោយក្រុមហ៊ុនឯកជន និងអ្នកមានអំណាច ក្នុងការចាប់ឃុំឃាំងអ្នកតវ៉ាពីទំនាក់ដីធ្លីនេះ។ «ឆ្នាំ២០០៧ មានតែមនុស្ស១៣៩នាក់ទេ ដែលត្រូវចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួន ក្នុងករណីទំនាស់៣៥០ តែឆ្នាំ២០០៨ មានមនុស្ស១៥០នាក់ត្រូវបានចាប់និងឃុំខ្លួន ក្នុងករណីតែ៣០៦ប៉ុណ្ណោះ»។ ក្រៅពីនេះ យោងតាមរបាយការណ៍របស់សមាគមអាដហុក នៅមានអ្នកដែលកំពុងរត់គេចខ្លួនជាង១០០នាក់ទៀត ដែលមានដីកាចាប់ខ្លួន ហើយរហូតមកទល់នឹងពេលសរសេររបាយការណ៍នេះ នៅមានមនុស្ស៥៩នាក់ទៀត ដែលកំពុងនៅក្នុងការឃុំឃាំងនៅឡើយ។
អង្គការបានសំដែងនូវការសោកស្តាយថាការបណ្តេញចេញដោយបង្ខំនៅតែកើតមានគួរអោយព្រួយបារម្ភ ហើយមូលហេតុនៃការបណ្តេញចេញនេះ គឺយកដីជួលអោយក្រុមហ៊ុនឯកជន រឺមានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍លើដីនោះ ដោយពុំមានសំណងអោយបានសមរម្យនោះទេ។ ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ខ្លះ ក្នុងការរកដីផ្តល់ទៅជនក្រីក្រ ក្រោមរូបភាពសម្បទានសង្គមកិច្ច តែចំនួននេះ នៅមានតិចតួចនៅឡើយ។ តាមព័ត៌មានដែលសមាគមអាដហុកទទួលបាន ដីសម្បទានទាំងនោះមានត្រឹមតែ៤០៩ហិចតា រីឯដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តល់អោយទៅក្រុមហ៊ុនឯកជនចំនួន៧១ក្រុមហ៊ុន នៅឆ្នាំ២០០៨ គឺមានចំនួនដល់ទៅ២២៥ ០៩០ហិចតា។ របាយការណ៍ខាងលើនេះបានគូសបញ្ជាក់ថា មានប្រជាជនចំនួនជាងមួយម៉ឺនគ្រួសារ ដែលបានទាមទារតវ៉ា ពីការប៉ះពាល់មកលើដីធ្លីរបស់ខ្លួន ដោយសារការផ្តល់សម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ដែលមិនមានការសិក្សាពីផលប៉ះពាល់ខាងសង្គមអោយបានត្រឹមត្រូវល្អ ហើយនៅមានប្រជាជនមួយចំនួនធំទៀត ដែលពុំទាន់បានដឹងពីផលប៉ះពាល់នៃដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចនេះ ទៅលើដីខ្លួននៅឡើយទេ ព្រោះក្រុមហ៊ុនខ្លះពុំទាន់បានចុះទៅធ្វើអាជីវកម្មនៅលើដីទាំងនោះនៅឡើយ។
អានបន្ថែមៈ
-តើប្រទេសកម្ពុជានឹងមានគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សដែលមានអំណាចធំទូលាយដែរឬទេ? (១៥-១២-២០០៨)
-ខួប លើកទី៦០នៃសេចក្តីប្រកាសជាសាកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស: ការតវ៉ា/ការរិះគន់ជាច្រើនរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល សិទ្ធិមនុស្ស នៅភ្នំពេញ (១០-១២-២០០៨)
-ច្បាប់ស្តីពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនៅកម្ពុជា : ជាអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែជាការគំរាមសម្រាប់សង្គមស៊ីវិល? (០៨-១២-២០០៨)
-គណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ានៈ តើអនុសាសន៍សង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជានឹងត្រូវបានទទួលយក ដែររឺទេ? (៣០-១០-២០០៨)
-សមាគមអាដហុក:ស្ថានភាពឆ្នាំ២០០៧ល្អប្រសើរប៉ុន្តែនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ (២៩-០១-២០០៨)
-យ៉ាស ហ្គាយ រិះគន់សហគមន៍អន្តជាតិ (១៨-១២-២០០៧)
ខ្លឹមសារសំខាន់ៗនៃរបាយការណ៏សិទ្ធិមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ២០០៨ នៅលើវិបសាយសមាគមអាដហុកជាភាសាខ្មែរ
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
