|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| របាយការណ៍របស់ Global Witness: ធនធានធម្មជាតិ«សម្រាប់លក់»នៅកម្ពុជា |
| ដោយ ស្ទេហ្វានី ហ្សេ | | | ១០-០២-២០០៩ |  ប្រវៀង (ព្រះវិហារ កម្ពុជា) ថ្ងៃទី៥ មិថុនា ២០០៨៖ ការជីករ៉ែមាសខុសច្បាប់នៅអណ្តូងរ៉ែមួយកន្លែង
© ចន វីង / Magnumអង្គការអភិរក្សបរិស្ថាននិយម Global Witness (សាក្សីពិភពលោក) ដែលជាអង្គការតែងតែកោសរូសរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ថ្មីមួយ ដែលមានចំណងជើងថា«ប្រទេសជាតិសម្រាប់លក់ៈ ស្វាគមន៍នៅប្រទេសកម្ពុជា»។ របាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់អង្គការនេះ «គ្រួសារអ្នកកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ» ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧ បានទទួលរងនូវការថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាល ហើយរបាយការណ៍ចុងក្រោយនេះក៏ទទួលរងនូវការរិះគន់ដូចគ្នាផងដែរ។ អង្គការដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងឡុងដ៍នេះបានចាប់ផ្តើមបរិហារអំពីប្រតិបត្តិការនៃការកាប់ព្រៃឈើខុសច្បាប់នៅប្រទេសេកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៥។ លោក Mike Davis អ្នកទទួលខុសត្រូវអង្គការមួយរូបបានពន្យល់ថា «ការិយាល័យអង្គការប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ ត្រូវបានបិទទ្វារ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៥ ដោយអាជ្ញាធរភ្នំពេញ ដើម្បីរាំងស្ទះសកម្មភាពរបស់យើង»។ «ដោយសារពួកវរជនរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបានប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិសន្ធឹកសន្ធាប់ ពីការកាប់ធនធានព្រៃឈើជាច្រើនរបស់ប្រទេសជាតិ ឥឡូវនេះ អ្នកទាំងនោះកំពុងពង្រីកវិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន តាមរយៈការកេងប្រវ័ញ្ចធនធានរ៉ែ និងប្រេងកាត។» អង្គការខាងលើនេះបានធ្វើការប្រកាសអាសន្ន។ ប្រទេសជាតិជិតពាក់កណ្តាល ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយឯកជន
អតីតអង្គការសង្កេតការណ៍ព្រៃឈើឯករាជ្យនៅកម្ពុជានេះ បានចេញរបាយការណ៍ចុងក្រោយ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ដោយបានធ្វើការកត់សម្គាល់ថា «នៅក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំ កន្លងមកនេះ ដីប្រទេសជាតិចំនួន៤៥% ត្រូវបានទិញដោយអ្នកវិនិយោគឯកជន។ […] លទ្ធផលអាក្រក់ផ្លូវសង្គម និងផ្លូវបរិស្ថាន មានសភាពធ្ងន់ធ្ងររួចជាស្រេច»។ អាណត្តិរបស់អង្គការនេះបានបញ្ចប់នៅចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣។ អង្គការបានបន្ថែមទៀតថា «រាល់ការផ្តល់ដីសម្បទានទាំងនេះ តែងតែងបង្កអោយមានជម្លោះដីធ្លី ហើយប្រជាពលរដ្ឋរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅទូទាំងប្រទេស។
ព័ត៌មានដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅក្នុងរបាយការណ៍ «ប្រទេសជាតិសម្រាប់លក់» កំរាស់៧០ទំព័រត្រូវបានអង្គការGlobal witness ប្រមូលបាននៅអំឡុងឆ្នាំ២០០៨។ អង្គការនេះបានលើកឡើងថា «ពួកជើងសារអំណាចដ៏ធំដែលគ្រប់គ្រងរដ្ឋ បានលក់ចេញសម្បទានដែលអាចមានតម្លៃថ្លៃ ទៅអោយក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗ ដោយរបៀបដ៏គ្មានតម្លាភាព និងគួរអោយសង្ស័យណាស់»។ ក្រៅពីនេះ ឧស្សាហកម្មដកស្រង់ទាំងនេះត្រូវបង់«ប្រាក់រង្វាន់» (ការបង់ប្រាក់អោយរដ្ឋាភិបាលដោយក្រុមហ៊ុនមួយ ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មលើធនធានប្រេងកាត ) និងបង់ថ្លៃផ្សេងៗទៀត។ អង្គការសាក្សីពិភពលោកបានវាយតម្លៃថា ទឹកប្រាក់សរុបនៃការបង់នោះកើនឡើងដល់រាប់លានដុល្លារ។ តាមការសង្កេតរបស់ Global Witness ប្រាក់រង្វាន់ដែលត្រូវបានបង់ដើម្បីទទួលសម្បទានទាំងនេះមិនបានលេចឡើង នៅក្នុងរបាយការណ៍ផលចំណូលឆ្នាំ២០០៦ រឺឆ្នាំ២០០៧ របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុឡើយ។
ករណីអាជីវកម្មធនធានរ៉ែ
នៅចំណោមការដ្ឋានរ៉ែដែលត្រូវបាន Global Witness ស៊ើបអង្កេតនៅឆ្នាំ២០០៨ គ្រប់ការដ្ឋានទាំងអស់ត្រូវបានកាន់កាប់ រឺគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកនៃពួកវរជននយោបាយ រឺយោធា របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ អង្គការ Global Witness បានលើកឡើងថាកងយោធពលខេមរភូមិន្ទមានការពាក់ព័ន្ធដ៏ជាក់ស្តែងនិងច្រើនអនេក នៅក្នុងវិស័យរ៉ែក៏កំពុងលូតលាស់ឡើងនេះ ជាពិសេស នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ព្រះវិហារ និងពោធិ៍សាត់។
តំបន់ការពារ រឺតំបន់មានបញ្ហាបរិស្ថានបានធ្វើអោយ Global Witness មានការព្រួយបារម្ភជាពិសេស។ «នៅក្នុងចំណោមតំបន់ការពារទាំង២៣ នៃប្រទេសកម្ពុជា មានយ៉ាងហោចណាស់ ៦តំបន់ ដែលមានសកម្មភាពអាជីវកម្មរ៉ែប្រភេទណាមួយ កំពុងតែកើតឡើងនៅក្នុងខ្សែព្រំដែនតំបន់នោះ»។ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលខាងលើនេះបានគូសបញ្ជាក់អំពីប្រវត្តិនៃការបែងចែកតំបន់ទាំងនេះយ៉ាងដូច្នោះថា តំបន់ការពារទាំង២៣នៃប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ដោយព្រះរាជក្រឹត្យ។ តំបន់ទាំងនេះសរុបមានផ្ទៃដី ៣២ ២៨៩គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប៉ុន្តែ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០០៦ ប្រកាសស្តីពីតំបន់ការពារ ឆ្នាំ១៩៩៤ ដែលបានហាមឃាត់រាល់ការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែនៅតំបន់ការពារ ត្រូវបានទុកជាមោឃៈ «យ៉ាងសម្ងាត់»។ «ដោយសារច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងនិងការធ្វើអាជីវកម្មធនធានរ៉ែឆ្នាំ២០០១ មិនបានហាមឃាត់អាជីវកម្មរ៉ែនៅតំបន់ទាំងនេះ ដោយជាក់លាក់ទេ តំបន់ការពាររបស់ប្រទេសកម្ពុជា កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពស្រពិចស្រពិល»។ អង្គការបានសរសេរថាស្ថានភាពនេះធ្ងន់ធ្ងរជាពិសេសនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលជាតំបន់មានព្រៃឈើច្រើន ដែលនៅទីនោះ មានការចែកសម្បទានរ៉ែចំនួនច្រើន គឺ២១%នៃផ្ទៃដីសរុបនៃតំបន់ការពារទាំងអស់របស់ខេត្ត។
អង្គការ Global Witness បានកត់សម្គាល់ថា នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ១៩៩០ គ្មានគម្រោងអាជីវកម្មរ៉ែធំណាចាប់ផ្តើមឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ នៅឆ្នាំ២០០៦ ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលដែលមានភារកិច្ចលើកទឹកចិត្តការវិនិយោគបរទេស គឺក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានអនុម័តទឹកប្រាក់នៃការវិនិយោគចំនួន៤០៣លានដុល្លារ នៅក្នុងវិស័យអាជីវកម្មរ៉ែ សម្រាប់ឆ្នាំ២០០៦នេះ។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់Global Witness អាជ្ញាប័ណ្ណជាង១០០សន្លឹក ត្រូវបានចែកសម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្មរុករកធនធានរ៉ែ ប៉ុន្តែព័ត៌មានអំពីការចែកអាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្មនេះមិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈដោយក្រសួងមានសមត្ថកិច្ច រឺក្រុមហ៊ុនពាក់ព័ន្ធនោះទេ។ អង្គការបានបន្ថែមទៀតថាក្រុមហ៊ុនទាំងនេះគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់វរជនជាន់ខ្ពស់គ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិ។
ឧស្ម័ន និងប្រេង បង្កជាការស្មុគស្មាញ
អាជីវកម្មធនធានឧស្ម័ននិងប្រេងកាតអាចប្រើជាម៉ាស៊ីននៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិបានទាយថា ផលចំណូលប្រចាំឆ្នាំមកពីប្រេងនឹងកើនឡើងបន្តិចម្តងៗ ពី១៧៤លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០១១ (ឆ្នាំដំបូងនៃការបូមប្រេងនៅប្លុក A ដោយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក Chevron) រហូតដល់ចំនួនអតិបរមាចំនួន១,៧ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០២១ រួចហើយធ្លាក់ចុះវិញយ៉ាងលឿន។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ «ប្រទេសជាតិសម្រាប់លក់» អង្គការក៏បានបង្ហាញអំពីការព្រួយបារម្ភដ៏ជ្រាលជ្រៅផងដែរ ចំពោះទំនុកចិត្តរបស់ស្ថាប័ន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីគ្រប់គ្រងធនធានឧស្ម័ននិងប្រេង គឺអាជ្ញាធរប្រេងកាតជាតិកម្ពុជា (អ.ប.ជ.ក) «ដែលសង្ស័យថាស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន និងឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីសុខ អាន»។ អ.ប.ជ.ក ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៨ ដោយព្រះរាជក្រឹត្យ។ អង្គការ Global Witness បានសំដែងការសោកស្តាយថា រាជក្រឹត្យនេះមិនបានឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីរដ្ឋសភានោះទេ។ អង្គការបានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា «ការគ្រប់គ្រងនិងការត្រួតត្រាលើ អ.ប.ជ.ក ត្រូវបានក្លាយជារឿងនយោបាយជាអនេក។ អ្នកកាន់អំណាចសុទ្ធតែជាអ្នកនយោបាយដែលគាំទ្រសម្តេចហ៊ុន សែន។ គ្មានការត្រួតត្រាលើ អ.ប.ជ.កដោយរដ្ឋសភាឡើយ។ សមាជិកសភា មើលទៅមិនដឹងអ្វីសោះអំពីកិច្ចការរបស់ អ.ប.ជ.ក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ.ប.ជ.កមិនសម្របសម្រួលជាមួយនឹងក្រសួងពាក់ព័ន្ធដទៃទៀតទេ ដូចជាក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលទទួលខុសត្រូវលើការប្រមូលផលចំណូលពីប្រេងនិងឧស្ម័ន នៅ ពេលវាចាប់ផ្តើមដំណើរការ បែរមិនបានរួមបញ្ជូលនៅក្នុងការពិភាក្សារបស់ អ.ប.ជ.ក ស្តីពីការគ្រប់គ្រងធនធាននេះ ហើយនិងអនាគតផលចំណូលឡើយ»។
សរុបមក អង្គការGlobal Witness បានពន្យល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ក្រុមហ៊ុនប្រេង និងព័ត៌មានអំពីការចែកចាយសម្បទានគឺជារឿងសម្ងាត់ដែលអ.ប.ជ.ក ការពារយ៉ាងជាប់។ ក៏ប៉ុន្តែ អង្គការGlobal Witness បានបញ្ជាក់ថា «មានព័ត៌មានអោយដឹងថា អ.ប.ជ.ក បានចែកសម្បទានគ្រប់ប្លុកនៅក្នុងសមុទ្រ ដែលជារបស់កម្ពុជាពិតប្រាកដទៅអោយក្រុមហ៊ុនឯកជនអស់ហើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អាជ្ញាធរនៅតែបន្តចែកប្លុកដីគោក ជុំវិញអាងទន្លេសាប ហើយចែកអាជ្ញាប័ណ្ណសាជាថ្មី សម្រាប់ប្លុកនៅតំបន់សមុទ្រដែលមានការទាមទារជាន់គ្នា រវាងប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសថៃ»។ ដោយឡែក អង្គការGlobal Witness បានបញ្ជាក់ថា «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសមិនចូលរួមគម្រោងជម្រុញតម្លាភាពឧស្សាហកម្មដកស្រង់ (Extractive Industries Transparency Initiative) សំដៅពង្រឹងអភិបាលកិច្ច សម្រាប់តម្លាភាពនៃការបង់ប្រាក់ដ៏ល្អប្រសើរ និងផលចំណូលដែលគ្រប់គ្រងដោយឧស្សាហកម្មដកស្រង់។
អង្គការGlobal Witness បានសន្និដ្ឋានថា លទ្ធផលគឺថាគ្មានតម្លាភាពសោះ នៅក្នុងដំណើរការចែកសម្បទាន នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មប្រេង។ អង្គការបានទាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា«ក្រុមហ៊ុនខ្លះ ដែលត្រូវបានចែកសម្បទានមួយភាគ រឺសម្បទានទាំងស្រុងណាមួយ មានបទពិសោធន៍តិចតួចណាស់ នៅក្នុងវិស័យប្រេង និងឧស្ម័ន ហើយមានមធ្យោបាយហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីធ្វើអាជីវកម្មធនធានទាំងនោះដ៏គួរអោយសង្ស័យ។ នៅក្នុងករណីខ្លះ វាមិនបានបញ្ចេញអោយដឹងជាសាធារណៈថាអ្នកណាកាន់កាប់ក្រុមហ៊ុន រឺទទួលផលប្រយោជន៍ពីសកម្មភាពរបស់វានោះទេ»។ អង្គការបានសំដែងការសោកស្តាយថាប្រជាជនកម្ពុជា «ដែលជាម្ចាស់រួមនៃធនធាននេះ» គ្មានសំឡេង រឺអំណាចគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មនេះឡើយ។
ភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់ប្រទេសផ្តល់ជំនួយ
អង្គការGlobal Witness មិនត្រឹមតែរិះគន់រដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះនោះទេ ប៉ុន្តែ ក៏បានរិះគន់ប្រទេសផ្តល់ជំនួយផងដែរ។ អង្គការនេះបានលើកឡើងថា «ម្ចាស់ជំនួយបានផ្តល់ជំនួយប្រហែលស្មើនឹងពាក់កណ្តាលនៃថវិកាជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជារៀងរាល់ឆ្នាំ»។ អង្គការបានបន្ទោសប្រទេសផ្តល់ជំនួយថាមិនបានប្រើអានុភាពដែលគេមានដោយសារប្រាក់ជំនួយនេះ ដើម្បីកែលំអអភិបាលកិច្ច ទេ។ Global Witness ក៏បានបរិហារផងដែរអំពីគម្លាតរវាងការសន្យាកំរិតអន្តរជាតិ និងសកម្មភាពនៃម្ចាស់ជំនួយនៅប្រទេសកម្ពុជា នៅកំរិតជាតិ។
«អស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំនេះ ប្រទេសផ្តល់ជំនួយរបស់កម្ពុជាបានលើកការដោះសារជាច្រើនប្រការអំពីការដែលខ្លួនមិនបានទាមទារជាដាច់ខាត ថារដ្ឋាភិបាលអនុវត្តការកែទម្រង់ ដែលសមស្របនឹងប្រយោជន៍នៃប្រទេសកម្ពុជាថា។ ពេលថ្មីនេះ គេបានលើកហេតុផលថាការតាំងគោលជំហរខ្លាំងជាងនេះនឹងរុញប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែជ្រៅចូលទៅក្នុងហោប៉ៅរបស់ប្រទេសផ្តល់ជំនួយច្រើនជាងគេ គឺប្រទេសចិន»។ ក៏ប៉ុន្តែ បើតាមអង្គការGlobal Witness ការសុំទោសនេះគឺព្រងើយនឹងហេតុការណ៍ថា ទោះបីជាប្រទេសចិនមានចិត្តទូលាយប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ប្រទេសចិនមិនអាចផ្តល់អោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានូវភាពគួរអោយគោរពនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដែលគេស្វែងរកនោះបានទេ។
អង្គការ Global Witness មិនសូវមានសុទិដ្ឋិនិយមនោះទេ ចំពោះវិស័យព្រៃឈើនៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គការជឿជាក់ថាការខូចខាតដែលធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តកន្លងមក «មិនមែនមិនអាចជួសជុលបាននោះទេ» ហើយថាប្រាក់ចំណូលដែលគ្រប់គ្រងដោយវិស័យទាំងនេះនឹងជួយអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា ជាជាងបង្កើនភាពក្រីក្របន្ថែមទៀត។ អង្គការបានផ្តល់អនុសាសន៍អោយចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ ដើម្បីពិនិត្យគ្រប់សម្បទានដែលមានស្រាប់ និងធ្វើអោយប្រាកដថាមានតម្លាភាពនៅក្នុងការចែករំលែកនូវការគ្រប់គ្រងសម្បត្តិរដ្ឋទាំងនេះ។ ម្យ៉ាងទៀត អង្គការក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសផ្តល់ជំនួយ អោយកំណត់ខ្លឹមសារនៃកិច្ចសន្យាជាមួយប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ។
ប្រតិកម្មរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជាៈ Global Witness « ឆោតល្ងង់»
ដោយមិនមានការភ្ញាក់ផ្អើល រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនមានការពេញចិត្តរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់អង្គការGlobal Witness នេះនោះទេ។ អ្នកទទួលខុសត្រូវអង្គការនេះ«មិនត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍អោយនៅលើទឹកដីកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥មកម្ល៉េះ។ មនុស្សដំបូងគេដែលបានបញ្ចេញប្រតិកម្មតបប្រកបដោយកំហឹងចំពោះការចេញផ្សាយរបាយការណ៍ចុងក្រោយនេះ គឺឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំចក្រភពអង់គ្លេស ដែលបានថ្កោលទោស Global Witness «ថាបានដឹកនាំយុទ្ធនាការដ៏ធំមួយ ដើម្បីបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជា និងថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស»។ លោកហោ ណាំបូរា បានអំពាវនាវអោយស្ថាប័នអន្តរជាតិផ្សេងៗ ដែលឧបត្ថម្ភគាំទ្រ Global Witness ពិនិត្យជាបន្ទាន់នូវនយោបាយ និងសកម្មភាពរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយនេះ»។ «វាជាការឆោតល្ងង់ណាស់សម្រាប់អង្គការ Global Witness ដែលស្រមៃថាប្រទេសផ្តល់ជំនួយអន្តរជាតិ មិនដឹងអ្វីសោះអំពីរបៀបចាត់ចែងការងារនិងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា»។ ឯកអគ្គរាជទូតរូបនោះបានបន្ថែមទៀតថា «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើការយ៉ាងលំបាក ដើម្បីបង្កើតក្របខ័ណ្ឌដ៏រឹងមាំនិងពេញលេញមួយ ដើម្បីគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មដកស្រង់»។ លោកក៏បានអះអាងថាប្រាក់ចំណូលបានមកពីការធ្វើអាជីវកម្មធនធានធម្មជាតិទាំងនេះ ប្រើសម្រាប់លើកកម្ពស់សុខភាព សង្គម និងប្រព័ន្ធអប់រំ សម្រាប់ជីវភាពរស់នៅរយៈពេលវែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។
យ៉ាងណាមិញ លោកខៀវ កាញ៉ារីទ្ធ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានបញ្ចេញប្រតិកម្មដូចគ្នានេះផងដែរ។ សម្រាប់រូបលោក Global Witness បានចាត់ទុកដៃគូអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ជា«មនុស្សឆោតល្ងង់» ហើយសន្និដ្ឋានថាពួកគេអសមត្ថភាពក្នុងការវាយតម្លៃស្ថានភាព «ខណៈពេលគម្រោងនីមួយៗនៅកម្ពុជា ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ និងដឹកនាំ តាមរយៈអ្នកជំនាញការ »។
អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមានលក្ខណៈ «នយោបាយជ្រុលពេក»
លោកខៀវ កាញ៉ារីទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា « Global Witness មានលក្ខណៈនយោបាយជ្រុលពេក។ គោលបំណងរបស់អង្គការនេះមិនមែនតស៊ូទាមទារអោយមានអភិបាលកិច្ចល្អនោះទេ ប៉ុន្តែ ដើម្បីវាយប្រហារផ្ទាល់ទៅលើសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន។ អង្គការដែលយើងបានបណ្តេញចេញពីប្រទេសកម្ពុជានេះ គ្រាន់តែធ្វើការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនល្អ។ គេបញ្ចេញប្រតិកម្ម ដូចជាគណបក្សប្រឆាំងមួយ!»។
អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានថ្កោលទោស Global Witness ថាព្យាយាម «សាបព្រោះការភាន់ច្រឡំ នៅក្នុងគំនិតសាធារណៈជន រវាងអាជ្ញាប័ណ្ណនៃការរុករក និងអាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្ម»។ «នៅពេលអស់លោកធ្វើការរុករក ជានិច្ចកាល គឺជាការប្រថុយគ្រោះថ្នាក់របស់អស់លោក ព្រោះសម្រាប់ពេលនេះ យើងមិនដឹងថាមានធនធានធម្មជាតិប៉ុណ្ណានោះទេ! មកទល់ពេលនេះ យើងមិនបានប្រគល់អាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្មឡើយ!»។
តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងចាត់វិធានការ ប្រឆាំងនឹងរបាយការណ៍ និងអ្នកសរសេររបាយការណ៍នេះដែររឺទេ? លោករដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មានឆ្លើយថា មិនទេ។ «តើយើងអាចឆ្លើយតបអ្វី? មិនមានអ្វីធំដុំនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ពួកគេឡើយ ហើយពួកគេក៏មិនបានពិនិត្យច្បាប់ស្តីពីថវិកា អោយបានលំអិតផងដែរ! យើងសម្រេចចិត្តមិនបញ្ចេញប្រតិកម្មអ្វីទាំងអស់»។
អានបន្ថែមលើកាសែត -តើច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជាដែលត្រូវបានទទូចទាមទារ អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្ស មកនេះនឹងត្រូវអនុម័តនៅដើមឆ្នាំ២០០៩ដែររឺទេ? (០១-១២-២០០៨)
-ទាំងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទាំងអ្នកភូមិនាំគ្នាការពារ ធនធាន បាតសមុទ្រនៅកម្ពុជា (២៨-០៨-២០០៨)
-ការទាញយករ៉ែមាសពីដីដែលប្រជាកសិករលក់អោយ (១២-០៦-២០០៨)
|
|
អត្ថបទបន្ថែម អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមានលក្ខណៈ «នយោបាយជ្រុលពេក»
លោកខៀវ កាញ៉ារីទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា « Global Witness មានលក្ខណៈនយោបាយជ្រុលពេក។ គោលបំណងរបស់អង្គការនេះមិនមែនតស៊ូទាមទារអោយមានអភិបាលកិច្ចល្អ នោះទេ ប៉ុន្តែ ដើម្បីវាយប្រហារផ្ទាល់ទៅលើសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន។ អង្គការដែលយើងបានបណ្តេញចេញពីប្រទេសកម្ពុជានេះ គ្រាន់តែធ្វើការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនល្អ។ គេបញ្ចេញប្រតិកម្ម ដូចជាគណបក្សប្រឆាំងមួយ!»។
អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានថ្កោល ទោស Global Witness ថាព្យាយាម «សាបព្រោះការភាន់ច្រឡំ នៅក្នុងគំនិតសាធារណៈជន រវាងអាជ្ញាប័ណ្ណនៃការរុករក និងអាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្ម»។ «នៅពេលអស់លោកធ្វើការរុករក ជានិច្ចកាល គឺជាការប្រថុយគ្រោះថ្នាក់របស់អស់លោក ព្រោះសម្រាប់ពេលនេះ យើងមិនដឹងថាមានធនធានធម្មជាតិប៉ុណ្ណានោះទេ! មកទល់ពេលនេះ យើងមិនបានប្រគល់អាជ្ញាប័ណ្ណធ្វើអាជីវកម្មឡើយ!»។
តើ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងចាត់វិធានការ ប្រឆាំងនឹងរបាយការណ៍ និងអ្នកសរសេររបាយការណ៍នេះដែររឺទេ? លោករដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មានឆ្លើយថា មិនទេ។ «តើយើងអាចឆ្លើយតបអ្វី? មិនមានអ្វីធំដុំនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ពួកគេឡើយ ហើយពួកគេក៏មិនបានពិនិត្យច្បាប់ស្តីពីថវិកា អោយបានលំអិតផងដែរ! យើងសម្រេចចិត្តមិនបញ្ចេញប្រតិកម្មអ្វីទាំងអស់»។ វិបសាយរបស់អង្គការ Global Witness www.countryforsale.net
អានបន្ថែមនៅលើ កាសែត -តើច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជាដែលត្រូវបានទទូចទាមទារ អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្ស មកនេះនឹងត្រូវអនុម័តនៅដើមឆ្នាំ២០០៩ដែររឺទេ? (០១-១២-២០០៨)
-ទាំងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទាំងអ្នកភូមិនាំគ្នាការពារ ធនធាន បាតសមុទ្រនៅកម្ពុជា (២៨-០៨-២០០៨)
-ការទាញយករ៉ែមាសពីដីដែលប្រជាកសិករលក់អោយ (១២-០៦-២០០៨) |
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
