ប៉ៃលិន (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១៩ មករា ២០០៨៖ ការប្រមូលមើមដំឡូង « កសិកម្មមានដំណើរការល្អជាងការគិតរំពឹងនៅឆ្នាំកន្លងទៅ ប៉ុន្តែការធ្លាក់ចុះនៃថ្លៃទំនិញកសិផលធ្វើអោយការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីវិស័យកសិកម្មក្នុងឆ្នាំនេះមានកំរិត»
© ចន វីង/ Magnumបន្ទាប់បានបង្ហាញអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាឯកត្តកម្មចំនួន២ខ្ទង់មក តើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានឹងថយចុះ នៅឆ្នាំ២០០៩ដែររឺទេ? ក្រោយពីបញ្ចប់បេសកកម្មរយៈពេលមួយសប្តាហ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា សំដៅវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់វិបត្តិនៅក្នុងប្រទេសមក ក្រុមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចមកពីមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ បានសំដែងនូវការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ដោយបានធ្វើការក្រើនរម្លឹកអំពីការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនិងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ ដែលកំពុងតែប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ប្រឈមមុខនឹងការកត់សម្គាល់បែបនេះ អនុសាសន៍ខ្លះៗរបស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអនុសាសន៍របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី នៅក្នុងវេទិកាមួយ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ នាទីក្រុងម៉ានីល ហាក់បីដូចជាបង្ហាញអំពីអនានុភាព ដែលបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន ដូចជាប្រទេសកម្ពុជា កំពុងជួបប្រទះ។
ពាក្យមួយ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់ត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់
«ការធ្លាក់ចុះកំណើនសេដ្ឋកិច្ច»៖ ពាក្យនេះបានលេចចេញឡើង កាលពីប៉ុន្មានខែនេះ នៅក្នុងវាក្យស័ព្ទសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដែលរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ ត្រូវបានចាក់ឫសនឹងពាក្យ «កំណើន» «អភិវឌ្ឍន៍» និង «ការរីកចម្រើន»? គណៈប្រតិភូមួយក្រុមរបស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ដែលមកពីរដ្ឋធានី វ៉ាស៊ីនតោន បានធ្វើទស្សនៈកិច្ចមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ដើម្បីពិនិត្យលើការវិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុនាពេលថ្មីៗនេះ។ ក្រុមការងារនេះបានធ្វើការសន្និដ្ឋាន យ៉ាងច្បាស់ថាផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបក្នុងឆ្នាំ២០០៩ នឹងធ្លាក់ចុះ០,៥% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំកន្លងទៅ។
ការប្រៀបធៀបមួយទៅការប្រៀបធៀបមួយទៀត កាន់តែបង្ហាញពីភាពមិនប្រាកដប្រជា
អ្នកសេដ្ឋកិច្ចទាំងនោះបានពន្យល់ថា និទស្សន៍អំពីសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសកម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំនេះ និងឆ្នាំក្រោយ សង្ឃឹមថានឹងមានភាពអនុគ្រោះតិចជាង ប្រៀបធៀបទៅនឹងអ្វីដែលបានប្រមើលមើលនៅក្នុងកិច្ចពិគ្រោះយោបល់មាត្រាទី៤ (Article IV Consultation Discussion) ។ ក្រុមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចនៃមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិបានលើកឡើងហេតុផលលំអិតនៃការព្រួយបារម្ភរបស់ពួកគេថា «ការនាំចេញផលិតផលសំលៀកបំពាក់កំពុងរងនូវសំពាធ ដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃតម្រូវការលក់រាយ នៅទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរុប។ ដោយឡែក ចំនួនភ្ញៀវទេសចរថយចុះ ព្រោះការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសនានា ដែលជាប្រភពទេសចរចំបងៗ បង្ខំអោយមានកាត់បន្ថយការចំណាយ។ ម្យ៉ាងទៀត អតិផរណាខ្ពស់ក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅ គួបផ្សំនឹងការកើនថ្លៃនៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក និងប្រាក់វៀលបានធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ សកម្មភាពសំណង់ និងការវិនិយោគទុនបរទេសមានភាពយឺតយ៉ាវ ដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនវិនិយោគិតក្រៅស្រុក និងដោយសារលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញប្បទានមានភាពចង្អៀត។ កសិកម្មមានដំណើរការល្អជាងការគិតរំពឹងនៅឆ្នាំកន្លងទៅ ប៉ុន្តែការធ្លាក់ចុះនៃថ្លៃទំនិញកសិផលធ្វើអោយការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីវិស័យកសិកម្មក្នុងឆ្នាំនេះមានកំរិត»។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចខាងលើបានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា «ដោយសារតែស្ថានការណ៍សកលលោកប្រែប្រួលកាន់តែលឿនឡើង នាំអោយភាពមិនប្រាកដប្រជាជុំវិញការធ្វើព្យាករណ៍នេះមានទំហំធំជាងធម្មតា ហើយហានិភ័យនៅតែមានចំពោះភាពថយចុះ»។
កាលពីដំណាច់ឆ្នាំ២០០៨ ធនាគារពិភពលោក ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ព្រមទាំងមូលនិធិរូបិយវត្ថុផ្ទាល់បានធ្វើការព្យាករណ៍អត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដែលតួលេខនីមួយៗប្រែប្រួលចាប់ពី ១% រហូតដល់៦% តាមប្រភពនីមួយៗ។ ប៉ុន្តែ លើកនេះ មូលនិធិរូបិយវត្ថុបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភដ៏ច្របូកច្របល់មួយ ប្រឈមទៅនឹងស្ថានភាពមួយ ដែលទំនងជាស្ថិតនៅក្រៅការត្រួតពិនិត្យ ដោយយោងតាមសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកឯកទេសរបស់អង្គការនេះ។ គណៈប្រតិភូមូលនិធិរូបិយវត្ថុបានគូសបញ្ជាក់ថា «ការប្រមើលមើលសម្រាប់ឆ្នាំ២០១០ គឺនៅតែមានភាពមិនច្បាស់លាស់យ៉ាងខ្លាំង គឺវាជាប់ទាក់ទិនយ៉ាងសំខាន់ទៅលើទិដ្ឋភាពកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងក្នុងតំបន់។ កំណត់សម្គាល់ជាវិជ្ជមានមួយ គឺអតិផរណាថយចុះស្របតាមតម្លៃប្រេង និងតម្លៃម្ហូបអាហារ និងការថយចុះនៃសំពាធតម្រូវការក្នុងស្រុក។ កត្តាទាំងនេះគួរតែបន្តរុញច្រានអតិផរណាអោយចុះមកត្រឹមលេខមួយខ្ទង់ក្នុងឆ្នាំនេះ»។
សារពើពន្ធលើកស្ទួយ និងគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ
បើទោះបីជាមានបរិយាកាសនៃភាពមិនប្រាកដប្រជានេះ និងភាពអាស្រ័យដ៏ខ្លាំងក្លានៃប្រទេសកម្ពុជាលើសេដ្ឋកិច្ចបរទេសក៏ដោយ ក៏ក្រុមកាងារបេសកកកម្មនៃមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិបានផ្តល់អនុសាសន៍ណែនាំជាច្រើន។ ក្រុមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចទាំងនោះបានណែនាំរដ្ឋាភិបាលអោយរៀបចំ«សារពើពន្ធលើកស្ទួយ» ដែលធំជាងទំហំដែលបានគិតទុកជាមុន ក្នុងគម្រោងថវិកាជាតិឆ្នាំ២០០៩។ បន្ទាប់ពីមានកិច្ចពិភាក្សា រដ្ឋាភិបាលបានឯកភាពចំពោះគោលនយោបាយនេះ។ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិបានវាយតម្លៃថា ឱនភាពថវិកាសរុបគួរតែអនុញ្ញាតអោយកើនឡើងដល់៤,៧៥%នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ដោយមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍នៃសារពើពន្ធដែលសម្រេចបានក្នុងពេលថ្មីៗនេះទេ រឺក៏មិនធ្វើអោយកើនឡើងនូវភាពងាយរងគ្រោះដោយសារកត្តាក្រៅស្រុក។
គណៈប្រតិភូបានផ្តល់អនុសាសន៍ថាមួយចំនួនធំនៃសារពើពន្ធលើកស្ទួយបន្ថែម គួរតែធ្វើឡើងតាមរយៈការបង្កើនចំណាយ ហើយការចំណាយច្រើននេះអាចទ្រទ្រង់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាពដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ការចំណាយផ្តោតសំខាន់ទៅលើគោលដៅចំនួនពីរ គឺ ធានាសំណាញ់សុវត្ថិភាពនៃប្រព័ន្ធសង្គមកិច្ចជួយដល់ជនក្រីក្រ និងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ដែលជួយពង្រឹងភាពប្រកួតប្រជែង។ គណៈប្រតិភូបានស្នើសុំរាជរដ្ឋាភិបាលជៀសវាងការស្រុតចុះការគ្រប់គ្រងចំណូលពន្ធដារ ដែលជាហានិភ័យនៃការបាត់បង់ប្រភពចំណូលដែលកំពុងតែតូចស្រាប់នោះ។ ប៉ុន្តែ គោលដៅចំបងទាំងពីរខាងលើនេះបាននាំអោយមានសំណួរលើកឡើងថា តើគេត្រូវរង់ចាំអោយមានវិបត្តិនេះកើតឡើង ដើម្បីអោយមូលនិធិរូបិយវត្ថុបង្គាប់បញ្ជាប្រទេសកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងទៀត កំណត់អាទិភាពបែបនេះរឺ?
ជាចុងក្រោយ គណៈប្រតិភូនៃមូលនិធិរូបិយវត្ថុបានស្វាគមន៍ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ធនាគារជាតិក្នុងការពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យធនាគារ ហើយនិងការកែលំអរបបនិយតភាព។ គណៈប្រតិភូបានឯកភាពថាការរឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំងនៃបទប្បញ្ញតិ្តប្រុងប្រយ័ត្ន នឹងជួយធានាសុវត្ថិភាពនៃប្រព័ន្ធធនាគារនៅប្រទេសកម្ពុជា។
អានបន្ថែមលើកាសែត
-សហជីពកម្មករប្រឆាំងទៅនឹងគម្រោងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ការងារ ដែលអាចធ្វើអោយសន្តិសុខការងារចុះទន់ខ្សោយ (០៣-០៣-២០០៩)
-ការព្យាករណ៍អំពីសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាពីសំណាក់អង្គការនានាៈ មេឃស្រឡះល្អ រឺកំពុងជួបព្យុះភ្លៀង? (២៤-០២-២០០៩)
-ប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិ កម្ពុជាត្រូវបង្កើតសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង និងបរិយាកាសវិនិយោគទុន (១១-១២-២០០៨)
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
