|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ទេសចរណ៍នៅកម្ពុជាៈ កម្ពុជាបង្វែរទិសដៅទៅរកអ្នកទេសចរមកពីប្រទេសជិតខាង |
| ដោយ រស់ ឌីណា | | | ២៣-០៣-២០០៩ |  កែប (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១១ មករា ២០០៨៖ តើនេះជាការត្រឡប់ទៅរកឆ្នេរខ្សាច់រហោឋានរឺ ? © ចន វីង/ Magnum វិស័យទេសចរណ៍គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ នៅអំឡុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍មកនេះ។ តើវិស័យទេសចរណ៍នឹងជៀសផុតពីវិបត្តិពិភពលោកដែររឺទេ បន្ទាប់ពីវិបត្តិនេះបានចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់មកលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា? ក្រសួងទេសចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជានិងក្រុមតំណាងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍បានបង្ហាញភាពសុទិដ្ឋិនិយម ដោយអះអាងថាពួកគេមានការព្រួយបារម្ភខ្លាចថាមានកំណើនយឺតយ៉ាវ ហើយវិស័យនេះបានបន្តបន្ថយលឿន ចាប់តាំងពីដំណាច់ឆ្នាំ១៩៩០មក។ លោកថោង ខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍មានប្រសាសន៍ប្រាប់ កាសែត ថាកំណើនទេសចរនៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៩បានធ្លាក់ចុះ«ត្រឹមតែ២%ប៉ុណ្ណោះ» ធៀបទៅនឹងខែមករា ឆ្នាំ២០០៨ ដែលនៅខែនោះ ភ្ញៀវទេសចរចំនួន២២៣ ៥៨១នាក់ ចំណោមទេសចរសរុប២,១លាននាក់ បានចូលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា។ និយាយជារួម នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩នេះ លោករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍ថាទេសចរណ៍នឹងមានកំណើន ចន្លោះពី០ ទៅ២% ដោយបានលើកឡើងអំពីការព្យាករណ៍របស់អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក។ ប៉ុន្តែ សហគ្រាសធុនតូច និងអ្នកធ្វើការនៅក្នុងវិស័យនេះបានបដិសេធតួលេខទាំងនេះ។ ប្រទេសកម្ពុជាបង្វែរទិសដៅទៅរកប្រទេសជិតខាង
លោករដ្ឋមន្រ្តីបានប្រកាសនាពេលថ្មីៗនេះថា «យើងនឹងធ្វើគ្រប់វិធី រហូតទាល់តែចំនួនភ្ញៀវទេសចរមានកំណើនយ៉ាងហោចណាស់ពី០ ទៅ ២% រឺអាចលើសពីនេះ។ ទោះបីជាបច្ចុប្បន្ននេះ យើងមិនអាចនិយាយដោយជឿជាក់អំពីកំណើនវិស័យទេសចរណ៍នៅឆ្នាំនេះក៏ដោយ ក៏យើងនៅតែអាចព្យាករណ៍បានថាយ៉ាងហោចណាស់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរឆ្នាំនេះអាចនឹងមានចំនួនស្មើនឹងចំនួនទេសចរ នៅឆ្នាំ២០០៨»។ ទោះបីជាមានវិបត្តិ និងការធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចនូវចំនួនទេសចរជាផ្លូវការនៅដើមឆ្នាំនេះក៏ដោយ ក៏លោករដ្ឋមន្រ្តីជឿជាក់ថានយោបាយទាក់ទាញទេសចរក្នុងតំបន់របស់លោកនឹងទទួលបានផ្លែផ្កា ជាពិសេសអ្នកទេសចរមកពីប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន និងអាស៊ានបូក៣ (ថៃ ម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ប្រ៊ុយណេ វៀតណាម សិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន ឡាវ និង ឥណ្ឌូនេស៊ី បូកបន្ថែមប្រទេសចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន) ហើយយុទ្ធសាស្រ្តនេះ អាចកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការធ្លាក់ចុះចំនួនទេសចរ ដែលមកពីទ្វីបអឺរុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក។
លោករដ្ឋមន្រ្តីបានធ្វើការវិភាគថា «សព្វថ្ងៃនេះ ទេសចរមកពីប្រទេសឆ្ងាយៗមានចំនួនតិចជាងមុន ព្រោះការធ្វើដំណើររបស់ពួកគេត្រូវចំណាយអស់ថវិកាច្រើន។ ដូចនេះ យើងនឹងលើកទឹកចិត្តអោយមានការធ្វើដំណើរកម្សាន្តរយៈចម្ងាយជិត ព្រោះការធ្វើដំណើរតាមជើងយន្តហោះនៅក្នុងតំបន់មានតម្លៃថោក។ ម្យ៉ាងទៀត ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវគោក តាមរថយន្តក្រុង កាន់តែមានតម្លៃថោក»។ លោកថោង ខុន បានអះអាងថាលោកបានទទួលការឯកភាពពីសំណាក់សម្តេចហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់អ្នកទេសចរមកពីប្រទេសឡាវ និងប្រទេសវៀតណាម។ បើតាមប្រសាសន៍របស់លោករដ្ឋមន្រ្តី ៦០%នៃទេសចរបរទេស មានប្រភពចេញមកពីប្រទេសមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ធៀបនឹងទេសចរ២០%មកពីទ្វីបអឺរុប និង១០%មកពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមស្ថិតិផ្លូវការ ៤០%នៃអ្នកទេសចរ ចេញមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ានបូក៣ និង២០%មកពីប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ លោកថោង ខុនបានគូសបញ្ជាក់ថា ៤០%នៃអ្នកទេសចរទាំងនោះចូលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា តាមផ្លូវគោក។
លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់សំបុត្រចូលទស្សនាតំបន់អង្គរត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយ
រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក៏មានគោលបំណងលើកទឹកចិត្តអោយមានការស្នាក់នៅរយៈពេលយូរផងដែរ ជាពិសេសនៅតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងទៀត ក្រៅពីតំបន់អង្គរ នាខេត្តសៀមរាប។ តាមរយៈផ្នត់គំនិតនេះ រដ្ឋាភិបាលបានបន្ធូរបន្ថយគោលការណ៍នៃការប្រើប្រាស់សំបុត្រចូលទស្សនាប្រាសាទនានានៅតំបន់អង្គរ។ ចាប់ពីពេលនេះទៅ អ្នកទេសចរនឹងមានរយៈពេល១សប្តាហ៍ ដើម្បីប្រើប្រាស់សំបុត្រចូលទស្សនាដែលមានរយៈពេល៣ថ្ងៃ ហើយមានរយៈពេល១ខែ ដើម្បីប្រើប្រាស់សំបុត្ររយៈពេល១សប្តាហ៍ មានន័យថា អ្នកទេសចរអាចចូលទស្សនាប្រាសាទនៅថ្ងៃណាក៏បានដែរ តាមប្រភេទសំបុត្រនីមួយៗ។ ចន្លោះថ្ងៃខ្លះ ទេសចរអាចទៅទស្សនានៅរមណីយដ្ឋានផ្សេងទៀត។ លោកថោង ខុន សំដែងក្តីរីករាយថា«ឥឡូវនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចជ្រើសរើសបានដោយសេរី តាមចំណង់របស់ខ្លួន។ ថ្ងៃនេះ គេអាចទៅមើលអង្គរ និងថ្ងៃស្អែក ឆ្លៀតទៅលេងសមុទ្រ បន្ទាប់មកត្រឡប់មកសៀមរាបវិញ ដើម្បីទស្សនាតំបន់អង្គរ រឹតំបន់ផ្សេងៗទៀត រយៈពេល១ រឺ២ថ្ងៃទៀត ជាមួយនឹងសំបុត្រចូលទស្សនាដដែល។ សរុបមក យើងគឺជាអ្នកឈ្នះ ព្រោះពួកគេចំណាយថវិការបស់ពួកគេនៅតំបន់ផ្សេង ក្រៅពីតំបន់អង្គរ ខេត្តសៀមរាប ហើយភ្ញៀវទេសចរក៏ពេញចិត្តចំពោះគោលការណ៍នេះដែរ»។ លោកបានបញ្ជាក់ថា វិធានការនេះឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើមួយ ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងការសិក្សាយុទ្ធសាស្រ្តមួយ។ លោករដ្ឋមន្រ្តីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ខ្ញុំជឿជាក់ថា តាមរយៈគោលនយោបាយនេះ យើងនឹងទទួលបានជោគជ័យ»។
ការព្រួយបារម្ភ ប៉ុន្តែ ជឿជាក់
ដោយឡែក តំណាងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ក៏សំដែងសុទិដ្ឋិនិយម ដែលពោរពេញដោយការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ផងដែរ។ លោកហូ វណ្ឌី សហប្រធានក្រុមការងារស្តីពីទេសចរណ៍នៃវេទិការដ្ឋាភិបាល-វិស័យឯកជន និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍របស់សមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជា (Cata) បានកត់សម្គាល់ថា រហូតមកទល់ពេលនេះ មិនមានសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន រឺភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ណាមួយបានបិទទ្វារ រឺបញ្ឈប់បុគ្គលិកឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោកគូសបញ្ជាក់ថា សមាជិកនៃក្រុមការងាររបស់លោក ដែលរួមមានអ្នកទទួលខុសត្រូវទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងក្រុមហ៊ុនសម្បទានព្រលានយន្តហោះចំនួន២១នាក់ មិនមែនគ្មាន ការព្រួយបារម្ភចំពោះរឿងនេះឡើយ គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ទៅនឹងការវិវត្តន៍វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ លោកហូ វណ្ឌី និងដៃគូរបស់លោកបានសហការធ្វើការងារជាមួយអាជ្ញាធរ ដើម្បី «ដោះស្រាយចំណុចជាអាទិភាពមួយចំនួន» និង«លើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍» នៅអំឡុងពេលស្ថានភាពដ៏លំបាកទាំងនេះ។
លោកហូ វណ្ឌី បានលើកឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ថា «ចាប់តាំងពីកើតមានវិបត្តិនេះមក យើងបានស្នើសុំក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ កាលពីខែវិច្ឆិកាកន្លងមកនេះ ដើម្បីបញ្ចុះតម្លៃទិដ្ឋាការ និងលុបបំបាត់ទិដ្ឋាការសម្រាប់ជនបរទេសមកពីតំបន់អាស៊ាន។ លោកបានសំដែងសោមនស្សរីករាយថា ប្រធានបទនេះត្រូវបានដាក់បញ្ជូលទៅក្នុងរបៀបវារៈនៃវេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ាន កាលពីថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ខែមករា នៅទីក្រុងហាណូយ។ ក៏ដូចជាករណីបន្ធូរបន្ថយគោលការណ៍នៃការប្រើប្រាស់សំបុត្រចូលទស្សនាតំបន់អង្គរ យើងបានទទួលចម្លើយវិជ្ជមានមួយឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើខាងលើនេះ ទោះបីជាមិនមែនជាសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការក៏ដោយ»។ លោកសង្ឃឹមថា វិធានការទាំងនេះនឹងចូលរួមទប់ស្កាត់កុំអោយមានការធ្លាក់ចុះនូវចំនួនទេសចរ។ លោកបានវាយតម្លៃថាចំនួនភ្ញៀវទេសចរបានធ្លាក់ចុះ២,៥% ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ធៀបទៅនឹងដើមឆ្នាំ២០០៨។ ប៉ុន្តែ នេះគឺជាថយចុះលើកដំបូង បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាមានកំណើនទេសចរមិនធម្មតាមួយ ពោលគឺកំណើនប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម២៥% ដោយយោងតាមការសន្និដ្ឋានរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី។
ធ្លាក់ចុះយ៉ាងហោចណាស់ពី២% ទៅ៣០%
ទោះយ៉ាងណា អ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍ផ្សេងៗទៀតជឿជាក់ស្ថានភាពប្រហែលជាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងការជឿជាក់របស់អាជ្ញាធរ ក៏ដូចជាតំណាងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ ដែលសិ្នទ្ធិនឹងគណបក្សកាន់អំណាច។ លោកមឿង សុន ប្រធានសមាគមជាតិនៃសហគ្រាសទេសចរណ៍ បានបង្ហាញតួលេខប្រកាសអាសន្នថា «យោងតាមព័ត៌មាន ដែលលោកបានទទួលពីអ្នកនាំភ្ញៀវ អ្នកនៅសណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន ការចូលទស្សនារបស់ភ្ញៀវទេសចរបានធ្លាក់ចុះ៣០% បើធៀបទៅនឹងដើមឆ្នាំ២០០៨។ លោកបានពន្យល់ថា «ការធ្លាក់ចុះអាចបណ្តាលមកពីការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃរូបិយវត្ថុមួយចំនួន ជាពិសេសរូបិយវត្ថុអាស៊ី ធៀបទៅនឹងរូបិយវត្ថុដុល្លារ។ លោកបានសំដែងការសោកស្តាយថា «រាល់ការដោះដូរនៅប្រទេសកម្ពុជា ធ្វើឡើងជាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក។ ដូចនេះ នៅពេលតម្លៃរូបិយវត្ថុនៃប្រទេសរបស់អ្នកទេសចរបានធ្លាក់ចុះ ធៀបទៅនឹងប្រាក់ដុល្លារ វាបង្កើតជាស្ថានភាពលំបាក»។ ជនជាតិកូរ៉េ ដែលជាទេសចរមកប្រទេសកម្ពុជាច្រើនជាងគេបំផុត បានជួបនូវការធ្លាក់ចុះតម្លៃរូបិយវត្ថុវ៉ុន (Won)របស់ខ្លួន ចំនួន១៦% ធៀបទៅនឹងប្រាក់ដុល្លារ កាលពីដើមឆ្នាំ២០០៩នេះ។ លោកមឿង សុន សំដែងការខកចិត្តថា «ជនជាតិអឺរុបមិនមានបញ្ហានេះទេ ព្រោះប្រាក់អឺរូនៅតែមានតម្លៃខ្ពស់ជាងប្រាក់ដុល្លារ។ ប៉ុន្តែ ពួកគេក៏ប្រឈមនឹងការលំបាកផងដែរ ដូចជាការប្រឈមមុខនឹងភាពអត់ការងារធ្វើ ដែលបណ្តាលមកពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក»។
លោកយូ ខេមរៈ អ្នកនាំភ្ញៀវ និងជាអ្នកបកប្រែឯករាជ្យភាសាបារាំង និងអេស្ប៉ាញ តាំងពីឆ្នាំ២០០១ បានវាយតម្លៃថា ប្រាក់ចំណូលប្រចាំខែរបស់លោកបានធ្លាក់ចុះ ៣០% អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា «កាលពីមុន នៅក្នុងមួយខែ ខ្ញុំនាំភ្ញៀវទេសចរជាង១០ក្រុម រយៈពេល២៥ថ្ងៃជាមធ្យម។ សព្វថ្ងៃ ខ្ញុំធ្វើការមិនដល់ទៅ១៨ថ្ងៃ ក្នុងមួយខែផង»។ ចំណែកលោកតាន ឈុនសិញ អ្នកនាំភ្ញៀវវ័យក្មេងនៅទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ចិន ក៏ជួបបញ្ហាដូចគ្នាផងដែរ។ លោកបានកត់សម្គាល់អំពីការធ្លាក់ចុះនេះ ក្រោយបុណ្យចូលឆ្នាំចិន កាលពីចុងខែមករាមក។ សព្វថ្ងៃនេះ គាត់អាចរកប្រាក់ចំណូលប្រចាំខែបានប្រហែល៨០០ដុល្លារ ឥឡូវនេះ ចំណូលរបស់គាត់បានធ្លាក់ចុះ២០០ដុល្លារនៅអំឡុងប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ។
អ្នកធ្វើការឯករាជ្យគឺជាអ្នករងគ្រោះមុនដំបូងគេ
លោកផាត រ៉ាប៊ី អ្នកបើកម៉ូតូកង់បី (តុក-តុក) នៅខេត្តសៀមរាបបានជួបបញ្ហាជីវភាព ស្ទើរតែគ្មានប្រាក់ចាយវាយរហូតដល់ចុងខែផង។ កាលពីឆ្នាំកន្លងទៅ គាត់អាចរកប្រាក់ចំណូលបាន១៥០ដុល្លារ តាមរយៈការដឹកអ្នកទេសចរ។ នៅឆ្នាំ២០០៩ ប្រាក់ចំណូលប្រចាំខែរបស់គាត់ធ្លាក់ចុះមកក្រោម៥០ដុល្លារ។ អ្នកបើកម៉ូតូកង់បីរូបនេះបានវាយតម្លៃថាលោកមានសំណាងជាងមិត្តភក្តិរកស៊ីបើកម៉ូតូកង់បីមួយចំនួនរបស់គាត់ ព្រោះគាត់មានផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួន មិនចាំបាច់ត្រូវបង់ថ្លៃជួលបន្ទប់ប្រចាំខែអស់ជាង៣០ដុល្លារ ដូចពួកគេនោះទេ។ ផ្ទុយស្រឡះពីអ្នកដែលបម្រើការងារនៅតាមក្រុមហ៊ុន រឺភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ អ្នកបើកបរទាំងនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដ៏លំបាក៖ ពួកគេត្រូវធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ ស្វែងរកអ្នកទេសចរ ដែលកាន់តែតិចទៅៗ។ លោករ៉ាប៊ី បានចូលជាសមាគមស្ថានីយរថយន្តក្រុងរបស់ក្រុមហ៊ុនមេគង្គអ៊ីចប្រេស ដើម្បីមានឱកាសដឹកអតិថិជនខ្លះៗ។ លោកបានរៀបរាប់ថា «ខ្ញុំចំណាយប្រាក់៣០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ ដើម្បីអាចទៅស្វែងរកក្រុមអ្នកទេសចរ ចេញពីរថយន្តក្រុងភ្នំពេញ និងដឹកពួកគេទៅកាន់សណ្ឋាគារ។ ប្រសិនជាពួកគេសុំអោយខ្ញុំបម្រើពួកគេនៅថ្ងៃបន្ទាប់ទៀត វាជាសំណាងរបស់ខ្ញុំហើយ។ បើមិនដូច្នោះទេ វាជារឿងដ៏លំបាកបំផុត»។
អានបន្ថែមលើកាសែត
 -រៀល រឺ ដុល្លារៈ តើរូបិយវត្ថុមួយណា សម្រាប់កម្ពុជា នៅពេលមានវិបត្តិពិភពលោក? (០៩-១២-២០០៨)
-វិបត្តិវិស័យកាត់ដេរនៅកម្ពុជាៈ រវាងការព្រួយបារម្ភ និងការពិត (១៦-០៣-២០០៩)
- ឆ្នាំ២០០៩ ជាឆ្នាំនៃការធ្លាក់ចុះកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា? (១២-០៣-២០០៩)
-ការព្យាករណ៍អំពីសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាពីសំណាក់អង្គការនានាៈ មេឃស្រឡះល្អ រឺកំពុងជួបព្យុះភ្លៀង? (២៤-០២-២០០៩)
-ប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិ កម្ពុជាត្រូវបង្កើតសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង និងបរិយាកាសវិនិយោគទុន (១១-១២-២០០៨)
-សហជីពកម្មករប្រឆាំងទៅនឹងគម្រោងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ការងារ ដែលអាចធ្វើអោយសន្តិសុខការងារចុះទន់ខ្សោយ (០៣-០៣-២០០៩)
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
