|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ពិធីបុណ្យឆេងម៉េងរបស់ចិនកាត់ខ្មែរ គឺជាពេលវេលាដ៏រីករាយនៃការរកស៊ីបានរបស់អ្នកបោសសំអាតម៉ុង |
| ដោយ រស់ ឌីណា | | | ១៥-០៤-២០០៩ | កំបូល (កណ្តាល កម្ពុជា) ថ្ងៃទី៣ មេសា ២០០៩៖ រយៈពេលប្រមាណជាង១០ថ្ងៃមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ជនជាតិចិនកាត់ខ្មែររៀបចំពិធីបុណ្យឆេងម៉េង © វណ្ឌី រតនារយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមកហើយ អ្នកភូមិកំបូល និងភូមិតាភេម នាខេត្តកណ្តាល បានក្លាយជាកម្មករស៊ីឈ្នូលពិសេសនៅរដូវបុណ្យឆេងម៉េង ចន្លោះពីចុងខែមីនា ដល់ពាក់កណ្តាលខែមេសា។ ជាមួយនឹងអំបោស ចប ប៊ែល និងធុងទឹក ពួកគេដើរបោះជំហានវែងៗ លើផ្ទៃដីមួយកន្លែងដែលពោរពេញទៅដោយម៉ុង ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ១៥គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងភ្នំពេញ។ គោលបំណងរបស់អ្នកភូមិទាំងនោះ គឺដើម្បីបម្រើសេវាកម្មជា«អ្នកបោសសំអាត» ផ្នូរ អោយគ្រួសារចិនកាត់ខ្មែរ ដែលធ្វើដំណើរមកគោរពដូនតារបស់ពួកគេ នៅឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្យចិននេះ (ហៅបុណ្យឆេងម៉េង)។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាបទយកការណ៍ ស្តីពីការប្រកបមុខរបររបស់កម្មករ នាពេលបុណ្យឆេងម៉េង។ ការងារជាអ្នកបោសសំអាតផ្នូរ តំបន់រហោឋានដែលពោរពេញទៅដោយផ្នូរសពរបស់ជនជាតិចិន នាស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាលនេះ គឺជាកន្លែងប្រកបរបរស៊ីឈ្នួលបោសសំអាត កាប់ឆ្ការព្រៃរបស់អ្នកភូមិទាំងនេះ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅរដូវកាលនេះ អ្នកភូមិ ទាំងចាស់ ទាំងក្មេងទាំងអស់ប្រមាណជាង១០០នាក់ បានដើរបោះជំហានវែងៗ មករង់ចាំផ្តល់សេវាកម្មបោសសំអាត សម្រាប់គ្រួសារចិនដែលមកសែនដូនតារបស់ពួកគេ។
ក្មេងៗ អាយុជាង១០ឆ្នាំ កាន់អំបោស រត់ទៅនេះ ទៅនោះ ដើម្បីបោសសំអាតស្លាកអក្សរមុខផ្នូរ តាមការហៅរបស់អតិថិជន។ ចំណែកមនុស្សពេញវ័យ និងចាស់ៗ កាន់ចប ដើរកាប់ឆ្ការ បរិវេណជុំវិញផ្នូរ។ ពួកគេតែងតែចោលកន្ទុយភ្នែកជានិច្ច ដើម្បីរង់ចាំមើលរថយន្តភ្ញៀវ ដែលធ្វើដំណើរមកដល់ជាបន្តបន្ទាប់។
សំណែនជាច្រើនមុខ តាំងពីព្រលឹមស្រាងៗ រថយន្តបានធ្វើដំណើរមកដល់បន្តកន្ទុយគ្នា។ ពួកគេមកជាលក្ខណៈគ្រួសារ ដោយពាំនាំមកជាមួយនូវគ្រឿងសំណែនជាច្រើន រួមទាំងថវិកាមួយចំនួនដែលអ្នកភូមិកំបូល និងតាភេម សង្ឃឹមថានឹងបានទទួលពីពួកគេ។ អ្នកស្រី អៀរ ជនជាតិចិនមកពីទីក្រុងភ្នំពេញ ត្រូវបានចាំទទួលស្វាគមន៍ដោយក្មេងៗជាច្រើននាក់។ គ្រាន់តែចុះពីលើរថយន្តភ្លាម អ្នកស្រីបានប្រញាប់ប្រញាល់អោយប្រាក់៤ពាន់រៀលដល់កុមារ៨នាក់ ដើម្បីអោយពួកគេធ្វើការបោសសំអាតនៅមុខម៉ុងដូនតារបស់គាត់អោយបានឆាប់រហ័ស។ បន្ទាប់មក គាត់បានរៀបចំសំណែនជាច្រើនមុខ ដាក់នៅលើកន្ទេល មុខម៉ុង។ លោកតឹក កូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី បានយកក្រដាសចម្រុះពណ៌មក មកប្រក់លើផ្នូរ ដែលត្រូវបានបោសសំអាត និងពូនដីបន្ថែមរួចហើយដោយអ្នកភូមិម្នាក់។ លោកតឹក បានពន្យល់ថា «ក្រដាសពណ៌ទាំងនេះ ប្រៀបដូចជាយើងប្រក់ដំបូលផ្ទះថ្មីអោយជីដូនរបស់ខ្ញុំ បន្ទាប់ពីអវត្តមានរយៈពេល១ឆ្នាំមក។ លើសពីនេះ យើងបោចស្មៅ នៅជុំវិញផ្នូរ ដូចយើងបោចស្មៅនៅជុំវិញផ្ទះរបស់គាត់ដែរ»។ ក្រោយមក លោកបានស្រោចទឹកពីរធុងលើផ្នូរ។ បុរសវ័យ៣០ឆ្នាំរូបនេះសង្ឃឹមថា «ទឹកនឹងនាំមកនូវវិបុលភាព និងសុខសុភមង្គល ជូនព្រលឹងដូនតា ហើយបន្ទាប់មកដូនតានឹងជូនពរកូនចៅ អោយរកស៊ីមានបាន»។
ក៏ដូចជារៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកស្រីអៀរ ធ្វើដំណើរមកជាមួយឪពុក ស្វាមី និងកូនប្រុស ហើយបានរៀបចំសំណែនបន្តិចបន្តួច សម្រាប់បុព្វបុរសរបស់អ្នកស្រី ដូចជាជ្រូកខ្វែពីរ ផ្លែឈើគ្រប់មុខ នំនែក ភេសជ្ជៈ ក្រដាសសែន មាស និងប្រាក់....។ ក្រៅពីសំណែនទាំងនេះ អ្នកស្រីត្រូវចំណាយថវិកាជាង២០ដុល្លារ សម្រាប់ការបោសសំអាត និងពូនផ្នូរដូនតារបស់អ្នកស្រី ដែលកាន់តែខ្សោះដី បន្ទាប់ពីស្ថិតនៅក្រោមកំដៅព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងភ្លៀង អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំមក។ សរុបមក គ្រួសាររបស់អ្នកស្រីត្រូវចំណាយអស់ថវិកាជាង២០០ដុល្លារ សម្រាប់ពិធីបុណ្យឆេងម៉េងនេះ។
នៅឆ្ងាយពីនេះបន្តិច អ្នកស្រី សុខ ថា អាយុ៥៣ឆ្នាំ ក៏កំពុងរៀបចំសែនផ្នូរដូនតាផងដែរ។ អ្នកស្រីមកទីនេះ ជាមួយគ្រួសារអ្នកស្រី និងគ្រួសាររបស់បងប្អូនស្រី សរុបចំនួន១៤នាក់។ គ្រួសារទាំងបីបានចូលហ៊ុនគ្នា មួយគ្រួសារចំនួន១៥០ដុល្លារ ដើម្បីរៀបចំបុណ្យប្រក់ផ្នូរជាថ្មី និងទិញគ្រឿងសំណែន។
ម៉ុងចំនួន៥ពាន់ ត្រូវបានធ្វើអោយថ្មីឡើងវិញ សម្រាប់អ្នកភូមិរស់នៅតំបន់នោះ បុណ្យឆេងម៉េងនេះគឺជាពេលវេលាមួយនៃការរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ដោយសារនៅដីមួយកន្លែងនោះ មានផ្នូរចិនចំនួន៥ពាន់។ លោកឈុន ឡេង សមាជិកសមាគមចិន ទីជីវ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅទីក្រុងភ្នំពេញបានមានប្រសាសន៍ថា គ្រួសារទាំងអស់មិនមែនសុទ្ធតែចំណាយដូចគ្នានោះទេ។ លោកបានពន្យល់ថា «ប្រសិនជាគ្រួសារមិនមានប្រាក់ សែននំអាកោរចំនួន២ គ្រប់គ្រាន់ទៅហើយ»។ ម្យ៉ាងវិញទៀត សម្រាប់ការបោសសំអាតផ្នូរ ពួកគេម្នាក់ៗអាចធ្វើតាមចិត្តត្រូវការរបស់ខ្លួន ជាពិសេស ... តាមលទ្ធភាពរៀងៗខ្លួន។
អ្នកបោសសំអាត អ្នកកាប់ឆ្ការព្រៃ អ្នកដឹកទឹក... ទាំងអ្នកបោសសំអាត អ្នកកាប់ឆ្ការព្រៃ ក៏ដូចជាអ្នកដឹកទឹក សុទ្ធតែឆ្លៀតទាញយកប្រាក់កំរៃពីប្រពៃណីរបស់ជនជាតិចិននេះ។ លោក តុប សុភិន អាយុ២៤ឆ្នាំ អ្នកភូមិតាភេម អង្គុយលើរទេះដឹកទឹក រង់ចាំស្វែងរកអតិថិជន។ ដោយបែកញើសជោកថ្ងាស មូរដៃអាវ គាត់អង្គុយលើធុងទឹក សំឡឹងមើលឆ្វេងស្តាំ ត្រៀមលោតចុះពីលើរទេះ ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការភ្ញៀវ។ គាត់ដឹកទឹក ជាមួយប្អូនប្រុសស្រីរបស់គាត់ តាំងពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា មកម្ល៉េះ។ ថ្ងៃហេងខ្លាំង គាត់អាចរកប្រាក់កំរៃបានរហូតដល់៨ម៉ឺនរៀល (២០ដុល្លារ) ដោយទឹកមួយអំរែក ថ្លៃ២ពាន់រៀល។ គាត់អាចលក់ទឹកអស់៥រឺ ៦រទេះ ក្នុងមួយថ្ងៃ។
លោកសុភិន គឺជាអ្នកជំនាញខាងផ្គត់ផ្គង់ទឹក ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ គាត់ក៏ត្រៀមចបកាប់ និងអំបោសផងដែរ «ករណីភ្ញៀវត្រូវការគាត់»។ ប្រសិនលក់ទឹកមិនសូវដាច់ គាត់អាចស៊ីឈ្នួលបោចស្មៅ និងបោសសំអាតផ្នូរ ហើយថ្លៃឈ្នូលស្រេចលើការអោយរបស់ភ្ញៀវ។ លោកសុភិន បានអះអាងថា «ប្រសិនភ្ញៀវជាអ្នកមាន គេអោយខ្ញុំ២ពាន់រៀល។ ប្រសិនមិនមែនវិញ គេអោយខ្ញុំ១ពាន់រៀល»។ គាត់បានគូសបញ្ជាក់ថាការងារទាំងនេះអាចផ្តល់ប្រាក់កំរៃបន្ថែមលើប្រាក់ដែលបានមកពីការលក់ទឹក ប្រហែល២ម៉ឺនរៀល ក្នុងមួយថ្ងៃ។ បុរសវ័យក្មេងរូបនេះបានវាយតម្លៃថា គាត់បានចាប់ផ្តើមធ្វើការងារជាអ្នកបោសសំអាតផ្នូរនៅរដូវកាលនេះ តាំងពីគាត់នៅក្មេងមកម្ល៉េះ។ ប៉ុន្តែ អស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំក្រោយពីប្រកបមុខរបរនេះ គាត់ចង់ក្លាយជាអ្នកនៅចាំបោសសំអាត និងពូនផ្នូរប្រចាំឆ្នាំ សម្រាប់គ្រួសារចិនទាំងនោះវិញ។ «ចាស់ៗក្នុងភូមិ» គឺជាអ្នកធ្វើការងារនេះផ្តាច់មុខតែឯង។ យុវជនរូបនេះបានសំដែងការសោកស្តាយ ដោយគេចង់បន្តវេនពីចាស់ៗទាំងនេះ។ វាគឺជាការងារទទួលបានប្រាក់ច្រើន។
អ្នកស្រីឡុក សាំង អាយុ៤៧ឆ្នាំ អ្នកភូមិតាភេម ស្ថិតនៅក្នុងចំណោម«ចាស់ៗ» ដែលអ្នកដឹកទឹកវ័យក្មេងខាងលើលើកឡើង។ អង្គុយនៅលើទួលផ្នូរមួយ ដែលគាត់ទើបតែនឹងពូនហើយថ្មីៗ គាត់រង់ចាំម្ចាស់ផ្នូរ ដែលនឹងមកត្រួតពិនិត្យការងារចុងក្រោយ។ ដោយជួតក្បាលនឹងក្រមា កាន់ចបកាប់នៅនឹងដៃ អ្នកស្រីបានរៀបរាប់អំពីការងាររបស់ខ្លួន មានដូចជា «ការពូនផ្នូរឡើងវិញ ការដកស្មៅ លាបពណ៌អក្សរនៅលើស្លាកមុខផ្នូរឡើងវិញ បោសសំអាតស្លាក និងបរិវេណជុំវិញផ្នូរ...»។ តាំងពីចាប់ផ្តើមពិធីបុណ្យឆេងម៉េងនេះ អ្នកស្រីឡុក និងអ្នកជិតខាងរបស់គាត់ ដែលបានរៀបចំជាក្រុមមួយ បានធ្វើការសំអាតរួចរាល់នូវផ្នូរជាង១០។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា «មួយថ្ងៃ ខ្ញុំអាចបោសសំអាតផ្នូរបាន២។ ប៉ុន្តែ ថ្លៃឈ្នួលអាស្រ័យលើម្ចាស់ផ្នូរ។ គេអោយប្រាក់ខ្ញុំពី៤ម៉ឺន ទៅ៥ម៉ឺនរៀល (១០ ទៅ១២,៥ដុល្លារ) ក្នុងផ្នូរមួយ»។
ការងាររបស់ស្រ្តីវ័យ៤០ឆ្នាំផ្លាយរូបនេះពិតជាគួរអោយកោតសរសើរ។ គាត់គឺជាស្រ្តីម្នាក់ ក្នុងចំណោមមនុស្សចាស់ៗមុនដំបូងគេ ដែលធ្វើការងារជា «អ្នកបោសសំអាត» នេះ អស់រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ។ អ្នកស្រីបានរៀបរាប់ថា កាលពីមុន អ្នកភូមិនមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ធ្វើការងារនេះ តាមការអំពាវនាវរបស់អាជ្ញាធរភូមិនោះទេ។ អ្នកស្រីបានរម្លឹកថា «គ្រប់គ្នាមិនមែនសុទ្ធតែចាប់អារម្មណ៍លើការងារនេះឡើយ។ អ្នកភូមិជាប់រវល់នឹងការងារធ្វើស្រែចំការ និងការផលិតស្ករត្នោតច្រើនជាង»។ នៅពេលចាប់ផ្តើម មានតែគ្រួសារចំនួន៦ប៉ុណ្ណោះ នៃភូមិរបស់គាត់ ដែលប្រកបមុខរបរបន្ថែមនេះ។
បច្ចុប្បន្ន គ្រួសារអ្នកភូមិកំបូលស្ទើរតែទាំងអស់ ធ្វើការងារជាអ្នកបោសសំអាតផ្នូរសព នៅអំឡុងពេលបុណ្យឆេងម៉េងនេះ។ លោកកាន ភិរម្យ អាយុ៣១ឆ្នាំ គ្រប់គ្រងការបោសសំអាតផ្នូរចំនួន៥ អស់រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ ក៏ដូចជាអ្នកភូមិរបស់គាត់ប្រហែល២០០គ្រួសារផ្សេងទៀតផងដែរ។ សម្រាប់ផ្នូរសពនីមួយៗ គាត់កាត់ថ្លៃ១០ម៉ឺនរៀល (២៥ដុល្លារ) ហើយជាទូទៅ បន្ទាប់ពីការចរចាតថ្លៃគ្នារួច គាត់ទទួលបានប្រាក់៩ម៉ឺនរៀល (២២,៥ដុល្លារ) ពោលគឺខ្ពស់ជាងប្រាក់ដែលអ្នកស្រី ឡុក បានទទួល។ គាត់បានត្រឡប់មកទីលាននេះជាមួយកូនប្រុសរបស់គាត់ ដោយជិះម៉ូតូដ៏ថ្មីស្រឡាងមួយគ្រឿង ដើម្បីមកយកប្រាក់ពីអតិថិជនចិនកាត់ខ្មែររបស់គាត់ ដែលពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ កាន់តែមានទំនុកចិត្តលើរូបគាត់។ មានន័យថា លោកភិរម្យធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីបំពេញចិត្តអតិថិជន ពោលគឺ ពីរ ទៅបីថ្ងៃមុនពិធីបុណ្យ គាត់ដឹកដី យកមកបំពេញ ពូនអោយជាប់ល្អ និងបោសសំអាតផ្នូរ អោយបានស្អាត និងមានសណ្តាប់ល្អ មុនពេលគ្រួសារអតិថិជនមកសែនព្រលឹងដូនតារបស់ពួកគេ។
កេរតំណែលបន្សល់ទុកតាំងពីជំនាន់រាជវង្សថាំង លោក គួក ចេងហេង អ្នកទទួលខុសត្រូវម៉ុងនៅកំបូល នៃសមាគមចិន ទីជីវ បានពន្យល់ថា សម្រាប់គ្រួសារចិនកាត់ខ្មែរ ពិធីបុណ្យឆេងម៉េង រឺ ប្រក់ផ្នូរ នេះ មានលក្ខណៈស្រដៀលទៅនឹងពិធិបុណ្យភ្ជុំបិណ្យខ្មែរដែរ។ លោកបានរៀបរាប់ទាំងមោទនភាពថា «ប្រពៃណីនេះកើតមានឡើងនៅសម័យរាជវង្សថាំង (សតវត្សរ៍ទី៧ ដល់សតវត្សរ៍ទី១០) ។ គ្រួសារអាចធ្វើដំណើរមកកាន់ផ្នូរដូនតានៅខែទី៣ នៃប្រតិទិនចិន (ពីពាក់កណ្តាលខែមីនា ដល់ពាក់កណ្តាលខែមេសា) ទោះបីជានៅប្រទេសចិនក៏ដោយ មានថ្ងៃមួយ ដែលជាថ្ងៃត្រូវបានកំណត់សម្រាប់ការបោសសំអាតផ្នូរ គឺនៅឆ្នាំនេះ ចំថ្ងៃទី៤ ខែមេសា។ «បុណ្យឆេងម៉េង មានលក្ខណៈដូចទៅនឹងបុណ្យភ្ជុំបិណ្យខ្មែរ។ នៅក្នុងពិធីនោះ អ្នករស់នាំយកសំណែន និងបន់ស្រន់ នៅមុខផ្នូរ ដើម្បីអោយព្រលឹងដូនតាទទួលយកបុណ្យកុសលរបស់កូនចៅ និងរួចគេចផុតពីទណ្ឌកម្មនានានៅឋាននរក។នៅពេលរួចផុតពីឋាននរក ព្រលឹងទាំងនេះនឹងជួយកូនចៅរបស់ខ្លួនអោយរកស៊ីមានបាន ត្រជាក់ត្រជុំ»។
លោកឈុន ឡេង អាយុ៦១ឆ្នាំ ដែលជាសមាជិកសមាគមនេះ មានប្រសាសន៍ថា បុណ្យឆេងម៉េងគឺជាប្រពៃណីធ្វើអោយកូនចៅជំនាន់ក្រោយកុំភ្លេចដូនតារបស់ពួកគេ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ គឺជាការរកឃើញសាច់ញាតិដែលនៅរស់ទាំងឡាយ ដែលគេមិនបានដឹង។ «នៅលើផ្នូរសព មានចារឹកឈ្មោះរបស់ដូនតា។ ប្រសិនជានរណាម្នាក់មកដល់ផ្នូរ ដើម្បីបន់ស្រន់ ហើយឃើញថាផ្នូរត្រូវបានពូនអោយថ្មីឡើងវិញ គេនឹងដឹងថានៅមានសមាជិកក្នុងគ្រួសាររបស់គេ នៅរស់រានមានជីវិត។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនជាគេឃើញថាផ្នូរនេះត្រូវបោះបង់ចោល មានន័យថាសាច់ញាតិបានបាត់បង់ជីវិតអស់ហើយ»។ ករណីនេះមានត្រឹមតែ១%ប៉ុណ្ណោះ ហើយសមាគមទីជីវ ទទួលបន្ទុកគាសផ្នូរសពទាំងនោះ រួចគាសយកអដ្ឋិធាតុទាំងនោះ មកតម្កល់ទុកនៅផ្នូររួមមួយ ដើម្បីធ្វើបុណ្យរួម ដោយមានជំនួយសប្បុរសធម៌... និងការជួយរបស់អ្នកភូមិកំបូល និងភូមិតាភេម។
- នំមលត់ៈ ភាពសប្បាយរីករាយគ្មានព្រំដែនកំណត់ (២៣-១០-២០០៨) - កសិករចោលដីដូរម៉ូតូថ្មី (០៤-០៤-២០០៨) - ទោះបីជួបវិបត្តិ ប្រជាជនកម្ពុជានៅតែធ្វើដំណើរកម្សាន្តច្រើននៅពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ (០៩-០៤-២០០៩)
|
|
|