|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| កម្លាំងខ្យល់បង្វិលកង្ហារទាញទឹកស្រោចស្រប់ដីស្រែ |
| ដោយ រស់ ឌីណា | | | ១០-០៧-២០០៨ | 
កង្ហារខ្យល់គំរូមួយ ដែលប្រើប្រាស់នៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មដីឥដ្ឋ ភូមិស្រែអំពិល ស្រុកកៀនស្វាយ ចម្ងាយប្រមាណ២០គីឡូម៉ែត្រ ខាងកើតទីក្រុងភ្នំពេញ
កុសល ពិសី © Kosal Pisey លោក ជួប មនោរម្យ ប្រធានវិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(វ.អ.ក) បានកំពុងធ្វើការងារទាក់ទងនឹងរូបធាតុបីយ៉ាង គឺទឹក ដី និងខ្យល់។ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដ៏តូចមួយនេះបានកំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធកង្ហារខ្យល់អោយកាន់តែមានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាមុន ដោយតម្លៃថោកសមរម្យ ហើយនឹងមិនចាំបាច់ប្រើសាំង សូម្បីតែមួយតំណក់ ដើម្បីបូមបញ្ជូលទឹកទៅក្នុងស្រែ និងចំការដំណាំឡើយ។ ដោយមានការឧបត្ថម្ភពីកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍នៃអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា(UNDP) កង្ហារខ្យល់គំរូចំនួន៨គ្រឿងត្រូវបានផលិតឡើង ដែលសុទ្ធសឹងតែប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ក្នុងស្រុកទាំងអស់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រជាកសិករតាមបណ្តាខេត្តជាច្រើននឹងត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលអោយយល់ដឹងពីវិធីសាស្រ្តផលិតកង្ហារខ្យល់ប្រភេទនេះ ដោយផ្ទាល់ដៃរបស់ខ្លួន។ នេះគឺជាគម្រោងសាកល្បងមួយ ដែលអាចនឹងមានការប្រកួតប្រជែងគ្នា។ កម្លាំងខ្យល់បូមយកទឹក
លោកជួប មនោរម្យ បានធ្វើការងារទាក់ទងនឹងឧបករណ៍នេះអស់រយៈពេលជាងបីឆ្នាំមកហើយ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥មក ប្រធានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលរូបនេះតែងតែធ្វើការកែសម្រួលបន្ថែមលើគំរូកង្ហារខ្យល់មុនៗរបស់គាត់ ដែលជាប្រព័ន្ធបូមទឹកសម័យដើមតាំងពីរាប់សតវត្សមកហើយ ។ ប៉ុន្តែ តាមរយៈការកែច្នៃសម្របទៅតាមមជ្ឈដ្ឋានក្នុងស្រុក កង្ហារប្រភេទនេះអាចនឹងទៅជាជីវិតថ្មីមួយ សម្រាប់កសិករខ្មែរ ដែលមិនចង់ចំណាយប្រាក់របស់ពួកគេ យកទៅទិញប្រេងឥន្ធនៈ។
គំរូកង្ហារខ្យល់ទីមួយត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦។ កង្ហារនេះគឺជាផ្លែផ្កាមួយនៃការស្រាវជ្រាវរបស់ វ.អ.ក តាមរយៈជំនួយរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិកាណាដាម្នាក់ និងជំនួយរបស់អង្គការGeres។ គំរូប្រភេទនេះមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ប៉ុន្តែ វានៅមានតម្លៃខ្ពស់ សម្រាប់កសិករខ្មែរ។ លោកជួប មនោរម្យ បានរៀបរាប់ថា«នៅក្នុងគម្រោងដើម កង្ហារខ្យល់មួយមានតម្លៃពី៧០០ ទៅ ១៥០០ដុល្លារ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ កង្ហារខ្យល់ប្រភេទថ្មីរបស់យើង មានតម្លៃចាប់ពី២៥០ ទៅ២៧០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ»។ លោកបានពន្យល់យ៉ាងច្បាស់ថា គម្រោងការងាររបស់លោកបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវលទ្ធផលនេះ វ.អ.កបានជ្រើសរើសនូវឧបករណ៍ដែលមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលរកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចជាបំពង់ឫស្សី រឺបំពង់ទុយោទឹកដែលមានតម្លៃថោក អ័ក្ស និងអង្កត់ផ្ចិតធ្វើអំពីឈើ ហើយនឹងស្លាបកង្ហារដែលអាចធ្វើអំពីដែក រឺធ្វើអំពីក្រណាត់ ដើម្បីសន្សំសំចៃប្រាក់អោយបានកាន់តែច្រើន។
ប្រមូលទិន្នផលពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ
ប្រធានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលរូបនេះមានប្រសាសន៍ ដោយមានមោទនភាពថា «យើងបានសម្រួលបច្ចេកទេសប្រើប្រាស់អោយកាន់តែមានលក្ខណៈងាយស្រួលជាងមុន ដើម្បីធ្វើអោយកង្ហារខ្យល់ទាំងនេះកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការផលិត និងមានសមត្ថភាពកាន់តែខ្ពស់ក្នុងការបូមទឹក»។ កង្ហារខ្យល់កែសម្រួលទាំងនេះអាចផ្គត់ផ្គង់ទឹកបានចំនួនបីម៉ែត្រគូបក្នុងរយៈពេលមួយម៉ោង។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់អ.វ.ក បរិមាណទឹកដែលទទួលបានមានចំនួនគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ចែកចាយដល់ដីស្រែមួយហិចតា និងអនុញ្ញាតិអោយប្រជាកសិករអាចធ្វើស្រែបានពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ ពិសេសលើដីស្រែទាំងឡាយណាដែលលើកមុនមិនអាចបង្កបង្កើនផលបាននៅរដូវប្រាំង។
នៅប្រទេសកម្ពុជា គេបានបំពាក់កង្ហារខ្យល់ទាំងនេះជាង១២គ្រឿង ដោយគួបផ្សំជាមួយនឹងបច្ចេកទេសនិងប្រព័ន្ធកែសម្រួលឡើងវិញ ។ ឧបករណ៍ភាគច្រើនត្រូវបានបំពាក់ដើម្បីបូមទឹកបញ្ជូលស្រែ ប៉ុន្តែ កង្ហារខ្យល់មួយក្នុងចំណោមកង្ហារខ្យល់ទាំងនោះត្រូវបានតំឡើង នៅក្នុងវត្តមួយនៅស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល (ជាប់នឹងទីក្រុងភ្នំពេញ) ដើម្បីបូមទឹកពីបឹង បញ្ជូលទៅក្នុងចំការដំណាំ។ កង្ហារខ្យល់ពីរផ្សេងទៀតត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម ដីឥដ្ឋ នៅភូមិស្រែអំពិល (ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកៀនស្វាយ) ដោយកង្ហារខ្យល់មួយដាក់សម្រាប់បូមទឹកដាក់ស្រែ និងមួយគ្រឿងទៀតសម្រាប់បូមទឹកស្រោចដំណាំបន្ថែក្នុងមជ្ឈមណ្ឌល។
 © Kosal Pisey
ក្រណាត់ក្រាស់និងមាំ
ប្រធាន អ.វ.ក រូបនេះបានពន្យល់ថា «កសិករមកពីចុងកាត់មាត់ញក ពិតជាមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងទៅលើឧបករណ៍ប្រភេទនេះ។ ជានិច្ចកាល ពួកគេបានមកជួបខ្ញុំ ដើម្បីសាកសួរព័ត៌មាន។ ប៉ុន្តែ អ្នកទាំងនោះនៅតែមានការរារែកចិត្តក្នុងការបំពាក់កង្ហារខ្យល់ និង មិនហ៊ានចំណាយប្រាក់ដើម្បីទិញវាទេ»។ លោក ជួប មនោរម្យ បានអះអាងថា «កង្ហារខ្យល់នេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ប្រៀបធៀបទៅនឹងម៉ាស៊ីនប្រើម៉ាស៊ូត។ ជាបឋម បន្ទាប់ពីបង់ថ្លៃតំឡើងរួច គេនឹងមិនចាំបាច់ចំណាយអស់ប្រាក់កាសអ្វីទៀតឡើយ។ កង្ហារខ្យល់ប្រភេទនេះអាចប្រើប្រាស់បានរយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ពីរឆ្នាំ ហើយប្រសិនជាយើងថែទាំវាបានល្អ ដូចជាការលាបថ្នាំការពារឈើ នោះយើងនឹងអាចប្រើប្រាស់កង្ហារនេះបានរយៈពេលពីពីរទៅបីឆ្នាំបន្ថែមទៀត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្នែកស្លាបកង្ហារ បើសិនជាវាធ្វើពីដែក យើងមិនចាំបាច់ផ្លាស់ប្តូរវានោះទេ ព្រោះវាអាចប្រើប្រាស់បានរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំ តែបើសិនជាវាធ្វើពីសាច់ក្រណាត់វិញ យើងអាចផ្លាស់ប្តូរក្រណាត់បានយ៉ាងងាយស្រួល មានន័យថាគេគ្រាន់ទិញក្រណាត់ក្រាស់ៗ និងរឹងមាំជាប់បានយូរ ដែលមានតម្លៃថោក ហើយយកមកកែច្នៃដោយផ្ទាល់ដៃរបស់ខ្លួនអោយចេញជាសាច់ក្រណាត់ថ្មីមួយ! »។
តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈចេះតែបន្តឡើងថ្លៃឥតឈប់ឈរ ជាហេតុជម្រុញអោយមានការស្វែងរកធនធានថាមពលថ្មី ដើម្បីជំនួសប្រេងសាំង។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ គេសង្កេតឃើញថា ការប្រើប្រាស់កង្ហារខ្យល់ទាំងនេះបែរជានៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។ ដូចនេះ វិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជានឹងសហការជាមួយនឹងUNDP ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីឧបករណ៍ទាំងនេះ និងបង្រៀនដល់កសិករអោយចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់កង្ហារខ្យល់ ហើយអាចឈានរហូតដល់ផលិតវាដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់។
ជំនួយសម្រាប់ថាមពលកកើតឡើងវិញ
តាមរយៈលទ្ធផលការងារនេះ គេបានចំណាយថវិកាចំនួន១១០០០ដុល្លារ ក្នុង ក្របខ័ណ្ឌរបស់មូលនិធិមួយតាមរយៈអង្គការUNDP «កម្មវិធីជំនួយខ្នាតតូចនៃមូលនិធិបរិស្ថានពិភពលោក» សំដៅផ្គត់ផ្គង់ការប្រើប្រាស់ រឺការផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញដល់សហគ្រាសធុនតូច រឺអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល។ មូលនិធិនេះនឹងផ្តល់ថវិកាសម្រាប់ធ្វើកង្ហារខ្យល់គំរូចំនួនប្រាំបីគ្រឿង ព្រមទាំងបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេលបីថ្ងៃ ដល់កសិករមកពីខេត្តកណ្តាល តាកែវ កំពង់ចាម កំពង់ស្ពឺ និងប៉ៃលិន។ នៅក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ អង្គការនឹងបង្រៀនពីរបៀបផលិតកង្ហារខ្យល់ទាំងនេះ ជាមួយនឹងឧបករណ៍ដែលពួកគេមាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អ្នកចូលរួមត្រូវដើរតួជាអ្នកបណ្តុះបណ្តាលបន្ត មានន័យថា តាមរយៈកិច្ចសន្យាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរមួយជាមួយកសិករ គឺនៅពេលត្រឡប់ទៅវិញ ពួកគាត់ត្រូវជួយបណ្តុះបណ្តាលអ្នកភូមិរបស់ខ្លួនបន្ត អោយយល់ដឹងពីបច្ចេកទេសទាំងនេះ បើមិនដូច្នោះ ពួកគេត្រូវសងថ្លៃបណ្តុះបណ្តាលដែលបានបង្រៀនដោយវិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។
អ្នកស្រី ងីន ណាវរៈ អ្នកទទួលខុសត្រូវមូលនិធិជំនួយខ្នាតតូចនៃមូលនិធិបរិស្ថានពិភពលោកនៃកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ បានសំដែងក្តីសោមនស្សរីករាយថា «យើងពិតជាគាំទ្រទាំងស្រុងលើគម្រោងនេះ ព្រោះថាកង្ហារខ្យល់ទាំងនេះងាយស្រួលផលិត ដោយប្រើប្រាស់នូវឧបករណ៍ក្នុងស្រុក និងថែមទាំងមានតម្លៃថោកទៀតផង»។ «អ្នកស្រីអបអរសារទរថា នេះនឹងក្លាយជាគម្រោងបំភ្លឺផ្លូវមួយ។ ប្រសិនជាអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដំណើរការតាមការគ្រោងទុក យើងនឹងអាចអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងនេះអោយបានកាន់តែទូលំទូលាយ រហូតដល់បណ្តាខេត្តផ្សេងៗមួយចំនួនទៀត ជាពិសេសតំបន់តាមមាត់សមុទ្រ និងតំបន់ភ្នំ នាខេត្តរតនគិរី និងមណ្ឌលគិរី»។ នេះមិនមែនជាការនិយាយចោលនោះទេ...។
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
