|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| កិច្ចចរចារលើកទីពីររវាងកម្ពុជានិងថៃ គ្រោងធ្វើឡើង ក្រោយការបោះឆ្នោត |
| ដោយ រស់ ឌីណា ស្ទេហ្វានី ហ្សេ និងឡូរ៉ង់ ឡឺហ្គូអង់វិក | | | ២៤-០៧-២០០៨ | នៅល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៤ កក្កដា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានប្រកាសពីពេលវេលានៃជំនួបពិភាក្សាទ្វេភាគីរវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ ដែលនឹងគ្រោងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៨ ខែកក្កដានេះ នៅខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះរវាងព្រះរាជាណាចក្រទាំងពីរនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលកើតមានឡើងចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដាមក។ សម្តេចហ៊ុន សែន ក៏បានប្រកាសថាសម្តេចបានបញ្ជាលោក ហោ ណាំហុង ប្រមុខការទូតកម្ពុជា អោយស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីសុំព្យួរសំណើរបស់ភាគីកម្ពុជា ដែលបានទទូចសុំអោយមានអន្តរាគមន៍ពីសំណាក់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក្នុងគោលបំណងរង់ចាំមើលពីលទ្ធផលនៃការចរចារជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាងមួយនេះ។
បន្ទាប់ពីមានការពិភាក្សាគ្នាតាមទូរស័ព្ទរវាង សម្តេចហ៊ុន សែន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ សាម៉ាក់ ស៊ុនដារ៉ាវេត នៅវេលាប្រហែលជាម៉ោង១៦និង៣០នាទី សម្តេចហ៊ុន សែន ក៏បានប្រកាសនៅក្នុងសេចក្តីអំពាវនាវមួយ ផ្ញើជូន «ជនរួមជាតិខ្មែរ» និងត្រូវបានអាននៅល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដោយស្ថានីយទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា(ទទក)។ បន្ទាប់ពីជំនួបពិភាក្សាលើកទីមួយកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា រវាងរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិនៃប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ បានទទួលបរាជ័យ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរបានសម្រេចចិត្តបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនៃប្រទេសទាំងពីរ ទៅកាន់តំបន់រមណីយដ្ឋានក្រុងអង្គរ ដើម្បីពិភាក្សាទ្វេភាគីជាលើកទីពីរ នៅថ្ងៃច័ន្ទខាងមុខនេះ «សំដៅដោះស្រាយបញ្ហានៃការដាក់ពង្រាយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ» នៅក្នុងតំបន់ក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ។
សេចក្តីអំពាវនាវរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ចប់ ជាមួយនឹងការអំពាវដល់«ជនរួមជាតិខ្មែរទាំងអស់ សុំអោយរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងត្រូវរក្សាទំនាក់ទំនងដ៏ល្អជាមួយនឹងប្រជាជនថៃ»។
នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសដូចគ្នានេះ ដែលធ្វើឡើងនៅល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ នៅក្នុងសារព័ត៌មានថៃ និងចេញផ្សាយនៅលើវិបសាយរបស់ក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ថារិទ្ធិ ចារ៉ុងវាត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស ក៏បានអះអាងពីពេលវេលានៃកិច្ចប្រជុំនៅខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃច័ន្ទនេះផងដែរ។
សហរដ្ឋអាមេរិកយល់ស្របទៅនឹងការចរចារទ្វេភាគី
នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ អ្នកស្រី ខុនឌូលីសារ៉ាយ (Condoleeza Rice) រដ្ឋលេខាធិការសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាស នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំរវាងប្រទេសអាស៊ាន និងប្រទេសមិនមែនសមាជិក នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ថាការដោះស្រាយជម្លោះនៅចំពោះមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ «នៅមិនទាន់ដល់ពេលវេលា» នៅឡើយនោះទេ «ព្រោះការពិភាក្សាទ្វេភាគីនៅតែបន្តធ្វើឡើង»។ សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសនិ្តសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រឆាំងទៅនឹងការដោះស្រាយជម្លោះខ្មែរ-ថៃ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ សហរដ្ឋអាមេរិកចង់អោយមានការចរចារផ្នែកការទូតជាលក្ខណៈទ្វេភាគី និងតំបន់។
ចាប់ពីពេលនេះទៅ ប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសថៃ នឹងធ្វើការតាក់តែងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមគ្នាមួយ លើចំណុចដូចតទៅ៖ ការរៀបចំកម្លាំងទាហានឡើងវិញ ព្រមពេលជាមួយគ្នា ការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងវត្តព្រះវិហារបច្ចុប្បន្នដែលស្ថិតនៅជើងភ្នំប្រាសាទព្រះវិហារ ការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងភូមិកម្ពុជា ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ការចរចារសារជាថ្មី និង ជាពិសេស ការរៀបចំប្រតិបត្តិការដោះមីននៅតំបន់នេះរួមគ្នា។
គោលបំណងរបស់ប្រទេសថៃ «នៅដូចដើម»?
លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ អ្នកនាំពាក្យរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានមានប្រកាសយ៉ាងម៉ឹងមាត់ អំពីការព្យួរពាក្យស្នើសុំអន្តរាគមន៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និងពេលវេលាប្រជុំទ្វេភាគីថ្មី នៅក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តនៅប្រទេសកម្ពុជា។ លោកក៏បានបរិហារអំពីគោលបំណងរបស់ប្រទេសថៃ ដែលនៅតែ«ចង់ស្ថិតនៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ នៅលើទឹកដីនេះ» ដោយថៃអះអាងថា «តំបន់នេះគឺជាតំបន់ប្រផេះ» នៅក្នុងស្ថានការណ៍បែបនេះ «កម្ពុជាមិនអាចទទួលយកបានទេ»។
នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយ លោកខៀវ កាញារីទ្ធ បាននិយាយយ៉ាងយូរទាក់ទងនឹងការប្រកាសរបស់លោក សាម៉ាក់ ស៊ុនដារ៉ាវេត នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលបានចោទប្រកាន់សម្តេចហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីខ្មែរ ថាមានចេតនាធ្វើអោយបញ្ហាកាន់មានការលំបាក នៅមុនដំណើរការបោះឆ្នោតជាតិនៅកម្ពុជា ដើម្បីទាញយកផលចំណេញនៅពេលបោះឆ្នោត។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃក៏បានអះអាងថារដ្ឋាភិបាលខ្មែរនឹងបន្ទន់ឥរិយាបថនៅក្រោយការបោះឆ្នោតចប់រួចរាល់។
លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បាននិយាយការពារ នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានជាតិនិងអន្តរជាតិមួយចំនួន នៅទីក្រុងភ្នំពេញថា «វាគឺរឿងផ្ទុយស្រឡះ!» «ប្រទេសកម្ពុជានៅតែរក្សាគោលជំហដដែល ដោយស្នើអោយស្ថានការណ៍វិលត្រឡប់ទៅរកមុនថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា (ថ្ងៃដំបូងដែលទាហានថៃបានចូលឈ្លានពាននៅក្នុងតំបន់ទាមទារដោយប្រទេសទាំងពីរ នៅជើងភ្នំប្រាសាទព្រះវិហារ)។ បើមិនដូច្នោះ ខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភខ្លាចក្រែងកើតមានការផ្ទុះអាវុធ ដែលមិនអាចជៀសផុតបាន»។
អន្ទាក់របស់គណបក្សប្រឆាំង
លោកបានពន្យល់ថា «រហូតមកទល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចង់បញ្ចៀសកុំអោយកើតមានសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសថៃ ព្រោះយើងគិតថាបញ្ហាប្រាសាទព្រះវិហារកើតឡើងដោយសារគណបក្សប្រឆាំងថៃ។ ដូចនេះ យើងបានព្យាយាមគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីបញ្ចៀសរាល់ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា រវាងទាហានទាំងពីរប្រទេស»។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកខៀវ កាញារីទ្ធ ក៏បានអរគុណផងដែរចំពោះ «កងកម្លាំងថៃនិងប្រជាជនខេត្តស៊ីសាកេត ដែលបានជួយបញ្ឈប់ក្រុមបាតុករមកពីគណបក្សប្រឆាំងថៃ ដែលបានផ្លោះរបងព្រំដែនចូលស្រុកខ្មែរ។ «ប៉ុន្តែ ចាប់ពីពេលនេះទៅ យើងកត់សម្គាល់ឃើញថា ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ [...] ប្រទេសថៃមិនបានបញ្ឈប់បង្កើនចំនួនកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ខ្លួនឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលថៃបានធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់របស់គណបក្សប្រឆាំងបន្តិចម្តងៗ»។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងជាមិត្ត ប៉ុន្តែ ប្រសិនជាមិត្តភក្តិដើរជាន់ជើងរបស់យើងម្តងហើយម្តងទៀត យើងមិនអាចទ្រាំទ្របាននោះទេ!»។
ទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែតទាក់ទងនឹងសំណើសុំអោយមានអន្តរាគមន៍របស់ក្រុមប្រឹក្សា
ឆ្លើយតប សន្តិសុខ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានបានប្រកាសថា «ប្រទេសកម្ពុជាមិនមានជម្រើសនោះទេ» យើងទទួលបរាជ័យពីការចរចារកាលពីថ្ងៃទី២១ កក្កដា ប៉ុន្តែ កម្ពុជាចង់បន្តដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី «ដោយប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយទាំងអស់ មិនថាការចរចារទ្វេភាគី រឺពហុភាគីក៏ដោយ»។
លោកខៀវ កាញារីទ្ធ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីជៀសវាងរាល់អំពើទុច្ចរឹតទាំងឡាយ រហូតដល់មានការហាមឃាត់ការលក់ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលមានទាហានឈរប្រចាំការ។ លោកក៏បានប្រឆាំងទៅនឹងការធ្វើពហិការឈប់ប្រើប្រាស់ផលិតផលថៃ ដោយវាយតម្លៃថាវាជារឿងឥតប្រយោជន៍ «ដែលបន្ថែមសំពាធកាន់តែខ្លាំង» ហើយលោកចង់រក្សា «ទំនាក់ទំនងដ៏ល្អជាមួយជនជាតិថៃ»។
យុទ្ធសាស្រ្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃទទួលបានការយល់ស្រប
សរុបសេចក្តីមក ការប្រកាសរបស់សម្តេចហ៊ុន សែន បានអះអាងអំពីការត្រឡប់ទៅកាន់តុចរចារទ្វេភាគីម្តងទៀត ក្រោយការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាចប់រួចរាល់ជាស្ថាពរ។ ការប្រកាសនេះ ស្របទៅនឹងសេចក្តីត្រូវការរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ។ ប៉ុន្តែ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមានពេលនៅសេសសល់ត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីតែងតាំងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថ្មី ជំនួសតំណែងលោក ណុបប៉ាដុន ប៉ាតាម៉ា ដែលបានលាលែងចេញពីតំណែង។ គួររម្លឹកថា គណបក្សប្រឆាំងថៃបានថ្កោលទោសចំពោះរូបលោក ណុបប៉ាដុន ប៉ាតាម៉ា ដែលបានគាំទ្របេក្ខភាពប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងការដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។
|
|
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
