|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ច្បាប់សម្រាប់កំណត់ចំនួនអាសនៈនៅតាមខេត្តនីមួយៗ |
| ដោយ លឹម សុភា | | | ២៥-០៧-២០០៨ |  ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៧ កក្កដា ២០០៣ អ្នកបោះឆ្នោតឈរនៅ មុខការិយាល័យបោះឆ្នោតយ៉ាងច្រើនណែនណាន់ © John Vink / Magnum នៅថ្ងៃ២៧ កក្កដាខាងមុខនេះគឺជាថ្ងៃបោះឆ្នោតលើកដំបូងហើយដែលកម្ពុជាមិនផ្លាស់ប្តូរចំនួន អាសនៈនៅរដ្ឋសភា។ ចាប់តាំងពីអង្គការសហប្រជាជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ពោលគឺបន្ទាប់ពីការដួលរលំរបបខ្មែរក្រហម ចំនួនអាសនៈរដ្ឋសភាត្រូវបានបង្កើនមួយម្តងជារៀងរាល់អាណតិ្ត លើកលែងតែ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៨ នេះ។ ការបង្កើនអាសនៈគឺជាដំណើរ ការមួយដែលប្រព្រឹត្តទៅដោយមិនរលូនទាល់តែសោះ ដោយសារតែមានកំនើនប្រជាជនយ៉ាងឆាប់រហ័ស មួយវិញទៀតនោះដោយសារការធ្វើសមាហរណកម្មយ៉ាងគំហុកនៅតំបន់អតីតខ្មែរក្រហមក្នុង ឆ្នាំ១៩៩៨។ នៅតំបន់ភាគឦសាននៃខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងទីក្រុងប៉ៃលិន ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលជាខេត្តថ្មី ហើយចុងក្រោយ គឺទីក្រុងកែបក៏ទើបតែបានក្លាយជាទីក្រុង រួចត្រូវបានគេរាប់បញ្ចូលជាខេត្តថ្មីទី ៣ បន្ទាប់ពីមានការមកតាំងទីលំនៅជាថ្មីរបស់ជនភៀសខ្លួនមកលើតំបន់មាត់សមុទ្រមួយនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨ ចំនួនកៅអីត្រូវបានបង្កើនរហូតដល់ ១២១ សំរាប់ទូទាំង២៤ខេត្ត-ក្រុង។ គួរបញ្ចាក់ផងដែរថាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះខេត្តទាំងបីនេះមានអ្នកតំណាងរាស្រ្តតែមួយទេ ទោះបីជាចំនួនប្រជាជនដែលមានសិទ្ធបោះឆ្នោតខុសគ្នាយ៉ាងច្រើនក៏ដោយពោលគឺ ២២ ២២៨នាក់ នៅទីក្រុងកែប និង ៨៧ ៣៩៤ នាក់នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ លោកកែវ ម៉ូណូ ប្រធានការិយាល័យព័ត៌មាននៃគណៈកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតនិយាយ«អំណាចដើម្បីបង្កើនចំនួនអាសនៈ គឺស្ថិតនៅលើដៃនៃរដ្ឋសភាជាតិ»។ ក្នុងមាត្រាទី៧ នៃច្បាប់បោះឆ្នោតបានចែងថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំទី៣ នៃអាណតិ្តរដ្ឋសភាត្រូវបានបញ្ចប់ គណៈរដ្ឋមន្រ្តីត្រូវបងើ្កតគណៈកម្មាធិការមួយ ដើម្បីសំរេចចិត្ត លើការបង្កើតចំនួនកៅអីសំរាប់រដ្ឋសភាក៏ដូចជាខេត្តនានាដោយយោងទៅតាមចំនួនអ្នកបោះឆ្នោត។
ចំណែកឯក្នុងមាត្រាទី៧៦ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានកំណត់ចំនួនសមាជិករដ្ឋសភាមិន អោយតិចពី១២០ នាក់ទេ។ រីឯចំនួនអតិបរមានៃអ្នកតំណាងរាស្រ្តនោះមិនបានឃើញមានចែងឡើយ។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនមិនបានយល់ច្បាស់លាស់ទេពីដំណើរការនៃបែងចែកនេះឡើយ ឬក៏មិនយល់ផងដែរនូវការគណនាចំនួនអាសនៈក្នុងខេត្តនីមួយៗនោះ។ ពិតប្រាកដណាស់ សូម្បីតែយុវជនដែលរៀននៅវិទ្យាល័យមានម៉ោងសិក្សាអំពីការបោះឆ្នោតត្រឹមតែមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្នុងថ្នាក់ទី១២។
ការសម្រេចចិត្តភ្លាមៗទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោតតែងតែមានការអងេ្កតការណ៍និងទាក់ទងពីសំណាក់ គ.ជ.ប។ យោងទៅតាមរបាយការណ៍ថ្មីចុងក្រោយនេះ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំង២៤ ភ្នំពេញដែលជារាជធានីមានអ្នកបោះឆ្នោតរហូតដល់៧២១ ៥៣៩ នាក់ ហើយក្តាប់អាសនៈរហូតដល់ ១២។ គួរអោយកត់សំគាល់នៅក្នុងតួលេខនៃអ្នកបោះឆ្នោតខេត្តព្រៃវែងផងដែរ គឺមានរហូតដល់ទៅ ៧២៦៦៧៥ពោលគឺ៥០០០នាក់ច្រើនជាងចំនួនប្រជាជននៅទីក្រុងភ្នំពេញតែមានចំនួនអាសនៈត្រឹមតែ១១ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯនៅខេត្តកណ្តាលដែលមានចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតរហូតដល់ ៨០៦ ៩០១នាក់ ពោលគឺច្រើនជាងចំនួននៅភ្នំពេញ ៨៥០០០ នាក់ ប៉ុន្តែក៏មានកៅអីតែ១១ដែរ។
ចំពោះខេត្តដែលមានកៅអីច្រើជាងគេនោះគឺខេត្តកំពង់ចាម ដែលជាខេត្តដែលមានអត្រាប្រជាជន រហូតដល់ ១ ០៩៩ ១០០ នាក់ និងចំនួនកៅអីរហូតដល់១៨ឯណោះ។ ខេត្តកំពង់ចាមកន្លងមកក៏ជា កន្លែងដែលមានរាយការណ៍ពីការប៉ះទង្គិចគ្នាជាញឹកញយរវាងគណបក្សប្រឆាំង និងគណបក្សកាន់អំណាច។ ជាថ្មីម្តងទៀតក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៨ នេះខេត្តកំពង់ចាមនឹងក្លាយជាកន្លែងដុះដាលរបស់ គណបក្សប្រឆាំងមួយចំនួនដែលមានឥទ្ធិពល ។ នៅទីនេះយើងមានលោកសម រង្សី (គណបក្សសមរង្សី) ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមរណឬទិ្ធ (គណបក្សនរោត្តមរណឬទិ្ធ) និង លោកកឹម សុខា (គណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស) ខណៈពេលដែលនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែនឈរឈ្មោះនៅខេត្តកណ្តាលជាប់នោះ។
កោះកុង មណ្ឌលគីរី រតនគីរី ក្រុងព្រះសីហនុ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង កែប ប៉ៃលិន និងឧត្តមានជ័យ គឺជាខេត្តក្រុងតូចជាងគេទាំងប្រាំបួន។ ទីក្រុងព្រះសីហនុដែលមានចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតច្រើនជាងគេរហូតដល់ ៩៧៨០៨ នាក់ ទោះបីយ៉ាងណាមានអ្នកតំណាងតែមួយប៉ុណ្ណោះទៅកាន់រដ្ឋសភា ។ ការដកស្រង់ចេញពី មាត្រាទី១០នៃច្បាប់បោះឆ្នោតថា បើខេត្តក្រុងណាមួយមានចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតតិចជា៧៥០០០នាក់នៃចំនួនដែលត្រូវការក៏ដោយក៏ខេត្ត ក្រុងនោះនៅតែអាចមានអ្នកតំណាងរាស្រ្តមួយបានដែរ។ នេះគឺជាការយោគយល់ក្នុងគោលការណ៍ លិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីធានារាប់រងអោយប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់តំបន់មានអ្នកតំណាងរបស់ខ្លួន។
សំរាប់គណបក្សនយោបាយវិញ ការប្រកួតប្រជែងគ្នាធ្វើទៅដោយប្រើយុទ្ធសាស្រ្តផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុងចំណោមគណបក្សនយោបាយសរុបទាំងអស់ចំនួន ១១
មានតែគណបក្សនយោបាយចំនួនប្រាំបីប៉ុណ្ណោះដែលឈរឈ្មោះនៅរាល់ខេត្តក្រុង។ គណបក្សទាំងនោះមាន គណបក្សកាន់អំណាច(គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា) គណបក្សសមរង្សី គណបក្សហង្សដារ៉ា ចលនាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សខ្មែរប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច គណបក្សសម្ព័នដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ និងគណបក្សថ្មី គណបក្សនរោត្តម រណឬទិ្ធ និងគណបក្សសិទិ្ធ មនុស្ស។
ដើម្បីគណនាចំនួនកៅអីថី្មសំរាប់រដ្ឋសភាជាតិ ច្បាប់បោះឆ្នោតបានកំណត់ថាដំណើរការនោះត្រូវធ្វើ ឡើងដោយយកចំនួនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសរុបចែក ចំនួនកៅអីដែលមានបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងរដ្ឋសភា។ បន្ទាប់មកយើងត្រូវយកចំនួនប្រជាជនខ្មែរបច្ចុប្បន្នចែកនឹងចំនួន លទ្ធផលនៃផលចែកខាងលើ។ លទ្ធផលចុងក្រោយនឹងផ្តល់អោយយើងនូវចំនួនកៅអីថ្មី សំរាប់រដ្ឋសភាជាតិ។ ចាប់តាំពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨ ចំនួនអ្នកអាចបោះឆ្នោតបាននៅកម្ពុជាកើនដល់ប្រហែល៩១២ ០១៩នាក់។ តែទោះជាយ៉ាងណា គ្មានការកើនចំនួនកៅអីឡើយ។ លោកកែវ ម៉ូណូ បានបញ្ចាក់ប្រាប់ ថា«ចំនួនសមាជិកនៅរដ្ឋសភានាថ្ងៃអនាគតនោះគឺអាស្រ័យទៅលើការសំរេចចិត្តរបស់អ្នកតំណាងរាស្រ្ត» ៕
|
|
អត្ថបទបន្ថែមចំនួនអាសនៈនិងអ្នកបោះឆ្នោតនៅតាមបណ្តា ខេត្ត-ក្រុងនីមួយៗ ១. បន្ទាយមានជ័យ (៦) ៣៩៦៧០៦
២. បាត់ដំបង (៨) ៥៨៥១១៨
៣. កំពង់ចាម (១៨) ១០៩៩១០០
៤. កំពង់ឆ្នាំង (៤) ២៧៧៨៤៦
៥. កំពង់ស្ពឺ (៦) ៤២៦៣៦១
៦. កំពង់ធំ (៦) ៣៧៧៨៨២
៧. កំពត (៦) ៣៦៣ ៧៤២
៨. កណ្តាល (១១) ៨០៦៩០១
៩. កោះកុង (១) ៨០៥៥២
១០. កែប (១) ២២២២៨
១១. ក្រចេះ (៣) ១៧៩ ០១៧
១២. មណ្ឌលគីរី (១) ២៦៤៩៥
១៣. ឧត្តរមានជ័យ (១) ៨៧៣៩៤
១៤. ប៉ៃលិន (១) ៣០២៣៨
១៥. ភ្នំពេញ (១២) ៧២១ ៥៣៩
១៦. ក្រុងព្រះសីហនុ (១) ៩៧៨០៨
១៧. ព្រះវិហារ (១) ៨០ ០៥៥
១៨. ពោធិសាត់ (៤) ២៣៥ ៨៥៣
១៩. ព្រៃវែង (១១) ៧២៦ ៦៧៥
២០. រតនៈគីរី (១) ៦៧ ៦៤៧
២១. សៀមរាប (៦) ៤៥៥៤១៨
២២. ស្ទឹងត្រែង (១) ៥២១៩១
២៣. ស្វាយរៀង (៥) ៣៥៣២០២
២៤. តាកែវ (៨) ៥៧៤៤២៣
នៅលើវិបសាយៈ -វិបសាយរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ៖ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន លទ្ធផល ឯកសារច្បាប់
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
