វាក្យ​ស័ព្ទនេះ​​រៀប​រៀង​ដោយ​ អេ​មី​កូ ស្តក់​ (Emiko Stock) បេក្ខជន​បណ្ឌិត​ផ្នែក​ជាតិ​ពន្ធុ​វិទ្យា​ ​នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ ប៉ារីស​ ១០ ណង់​តែរ (Université Paris X Nanterre) ដែល​បាន​មក​​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០០

Cet e-mail est protégé contre les robots collecteurs de mails, votre navigateur doit accepter le Javascript pour le voir
គេហទំព័រ http://fin-fond-grenier.over-blog.com

ក្រុម​អាម៉ាឌីយ៉ា​ (Ahmadiyya)
ជនជាតិ​ចាម​
ប្រទេស​ចម្ប៉ា​
និកាយ​ស៊ីអ៊ីត​ (Chiisme)
ក្រុម​ ដាវ៉ា (Dawa) ( សូម​អានត្រង់​ ហ្សា​ម៉ា​អាត តាប្លីហ្ស៍​)
សាសនាឥស្លាមនៅកម្ពុជា​
ក្រុម ហ្សាម៉ាអាត តាប្លីហ្ស៍​ ( Jamaat Tabligh)
ជនជាតិជ្វា
ខ្មែរ​ឥស្លាម​
​អ្នក​កាន់សាសនា​ឥស្លាម​​​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​
​សា​ហ្វី​អ៊ីត​និយម​​ (Shafiisme)
និកាយ​ស៊ូ​ហ្វីត​ (Soufisme)
និកាយ​ស៊ុន​នីត​ (Sunnisme)
ក្រុម ​ តាប្លីហ្ស៍ (​សូម​អាន​ត្រង់​ ហ្សា​ម៉ា​អាត តាប្លីហ្ស៍​)
អ្នក​កាន់​ប្រពៃ​ណី
និកាយ​វ៉ា​ហា​​ប៊ីត (Wahhabisme)

អ្នក​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​
នៅ​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​សព្វ​​ថ្ងៃ​នេះ ឥស្លាម​បរិស័ទ​ត្រូវ​បាន​គេអោយ​ឈ្មោះ​ថា​​ ចាម​ ដែល​ជា​ឈ្មោះ​​មួយចង់​​​សំដៅ​​​ទៅ​​​ដល់​ប្រជា​ជន​ដើម​នៃ​អតីត​ប្រទេស​ចម្ប៉ា​។

នៅ​​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ អ្នក​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​មាន​ចំនួន​ប្រមាណ ៥០០ ០០០​នាក់ ស្មើ​នឹង​​៥%​ នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​​។ ខ្មែរ​ឥស្លាម​​​មាន​កិត្តិនាម​ល្បី​ល្បាញ​ខាង​​​​​អ្នក​​នេសាទ អ្នក​កាប់​​គោ​ ​​​ជាង​ដំដែក ​​អ្នក​ធ្វើ​ស្រែ​ចំការ​ រឺ គ្រូ​មន្ត​អាគម​។ ពួកគេ​​ក៏ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​គ្រប់​ពេល​វេលា​ផង​ដែរ​​ ក្នុង​នាម​ជា​មន្ត្រី​រាជ​ការ​ដែលមាន​ឋានន្តរ​ស័ក្តិ​ខ្ពស់ និង​ ជា​យោធា​ រឺមួយ​ក៏​ជា​អ្នក​ប្រឆាំង​នឹង​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​​​​។

ការ​ធ្វើ​​ចំនាក​ស្រុក​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ បាន​ជម្រុញ​អោយ​អ្នក​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​ មក​តាំង​ទី​លំនៅ​នៅ​គ្រប់​បណ្តា​ខេត្ត​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ ទៅ​តាម​​​ចំនួន​តិច​ ​រឺក៏​ចំនួន​​ច្រើន​ ដែល​ភាគច្រើន​រស់​នៅ​តាម​ដង​ទន្លេ និង​នៅ​​​​​​ខេត្ត​កំពង់​ចាម តាកែវ កំពត និង​ខេត្ត​កំពង់​ឆ្នាំង។

ខ្មែរ​ឥស្លាម​
ខ្មែរ​ឥស្លាម​គឺ​ជា​ពាក្យ​ថ្មី​មួយ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ ព្រះ​បាទ​ នរោត្តម សីហនុ ក្នុង​អំឡុង​​ឆ្នាំ​១៩៦០ ក្នុង​ព្រះ​រាជ​គោល​បំណង​​ធ្វើ​ការ​រួប​រួម​​​ជាតិ​ខ្មែរ។ សម្រាប់​ពាក្យនេះ ព្រះអង្គ​​​ចង់​សំដៅ​ដល់​គ្រប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ទាំង​អស់​ដែល​គោរព​សាសនា​ឥស្លាម​​​។

ជនជាតិ​ចាម
​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា ពាក្យ​ ចាម មាន​អត្ថន័យ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៅ​ក្នុង​ភាសា​​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ដោយ​ចង់​សំដៅ​គ្រប់ឥស្លាម​​បរិស័ទ​​ទាំង​អស់​ ទោះ​បី​ជា​មាន​​ដើម​កំណើត​មក​ពី​ជាតិ​សាសន៍​ណា​ក៏​ដោយ​។​

ជន​ជាតិ​ចាម ក៏​ដូច​ជា​ ជនជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី​ ​​និង ជនជាតិ​ចារ៉ាយ​ ​សុទ្ធ​សឹង​​ជា​ប្រជាជន​​អូស្រ្តូ​ណេស៊ី​ ផ្ទុយ​​ស្រឡះ​​ពី​​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​ចេញ​ពី​ក្រុម​​អូស្រ្តូអាស៊ី។ ជន​ជាតិ​ចាម​មាន​ដើម​កំណើត​ចេញ​ពី​ប្រទេស​ចម្ប៉ា ដែល​បាន​រស់​នៅ​​បែក​ខ្ញែក​គ្នា​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ​ នៅ​ក្នុង​​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ ទី​ក្រុង​បាងកក​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ទីក្រុង​ហាយ​ណាន​នៃ​ប្រទេស​ចិន​ និង​នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេស​អឺរុប​មួយ​ចំនួន​ ជា​ពិសេស​ប្រទេស​បារាំង ហើយ​និង​នៅ​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជា​ពិសេស​នៅ​រដ្ឋ​កាលី​ហ្វរ​នី​។  

ប្រទេស​ចម្ប៉ា​
ប្រទេស​ចម្ប៉ា​បាន​កើត​មាន​ឡើង​តាំង​​ពី​ដើមគ្រិស្ត​​សករាជ​។ កា​លពី​មុន​​ ប្រទេស​​​នេះ​បាន​​គ្រប់​ដណ្តប់​ប្រទេស​វៀត​ណាម​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ទាំង​មូល​។ យោង​​តាម​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​នា​សម័យ​កាល​នោះ អាណាចក្រ​ផ្សេង​ៗ​គ្នា​​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​បង្កើត​បាន​ជា​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​មួយ​នេះ ដែល​លាត​សន្ធឹង​ចាប់​​ពី​​ភាគ​ខាង​ជើង​ ជាប់​​នឹង​ព្រំ​ប្រទល់​​ប្រទេស​អាណ្ណាម​ រហូត​ដល់ភាគ​ត្បូង​ ជាប់​នឹង​​ទីក្រុង​ហូជីមិញ​​​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ។ ដោយ​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ទឹក​ដី​​ពី​សំណាក់​​ប្រទេស​ដៃ​វៀត ជន​​ជាតិ​ចាម​បាន​រត់​ភៀស​ខ្លួន​ មក​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ប្រមាណ​​​ជា​បី​លើក​ នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​របស់​ពួកគេ ពោល​គឺ​នៅ​​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៤៧១ ១៦៩៣​ និង​ឆ្នាំ​១៨៣២​។​

សាសនា​ឥស្លាម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​
នៅ​ប្រទេស​វៀត​ណាម យើង​ឃើញ​មាន​ជនជាតិ​ចាម​ជាច្រើន​ក្រុម​ដែល​កាន់​សាសនា​របៀប​​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា មួយទៀត​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​​​​លាយ​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា និង​មួយ​ទៀត​កាន់​សាសនា​​ឥស្លាម​ស្រដៀង​ឥស្លាម​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ។​ ប៉ុន្តែ ជនជាតិ​ចាម​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​កាន់​​សាសនា​ឥស្លាម​តែម្តង​។​​ ប្រពៃណី​សាសនា​នៅ​ប្រទេស​វៀត​ណាមនេះ​​គឺ​ជា​សាសនា​ឥស្លាម​​អញ្ញបដិបន្ន​​​មួយបែប​​(ដែល​មិន​គោរព​តាម​ច្បាប់​សាសនា​)​  ខណៈ​ពេល​ ជន​ជាតិ​ចាម​ដទៃ​ៗ​​​ទៀត​​​​មាន​ពិធី​បុណ្យ​សាសនា​របស់​ខ្លួន​ប្រហាក់​ប្រហែល​ទៅ​ពិធី​បុណ្យ​របស់​ជន​ជាតិ​​ចាម​​នៅ​​ក្នុង​​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ​ជន​ជាតិ​ចាមនៅ​​​កម្ពុជា​​ទាំង​អស់​សុទ្ធ​សឹង​តែ​ជា​អ្នក​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​។​ ប៉ុន្តែ តាម​រយៈ​និន្នាការ​ជាច្រើន ព្រម​ជាមួយ​នឹង​ចលនា​ពិសេស​​ៗ​​មួយ​ចំនួន​ សហគមន៍​នេះ​នៅ​តែ​មាន​លក្ខណៈផ្សេង​ៗ​គ្នា​ដដែល​​។ ទោះបីជា​​ឥស្លាម​បរិស័ទ​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​ភាគ​ច្រើន​​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ខ្លួន​​​គោរព​សាសនា​ឥស្លាម​និកាយ​ស៊ុននីត​បែប​សាហ្វីអ៊ីត​និយមក៏​ដោយ​​ ក៏​គេ​​ឃើញ​មាន​​​និន្នាការ​ខុសៗ​គ្នា​​ជា​ច្រើនទៀត​​​ ដូច​ជា​​អ្នក​កាន់​ប្រពៃណី​ទោះជា​​​ជន​ជាតិ​ចាម​ រឺ​ជ្វា បេសកកម្ម​​ដាវ៉ា រឺក្រុម​តា​​ប្លីហ្ស៍​-​ និកាយ​​វ៉ា​ហា​​ប៊ីត​​- ក្រុម​​​​​អាម៉ាឌីយ៉ា ។ល។​

ជន​ជាតិ​ជ្វា​
ការ​ហៅ​ឈ្មោះ​ជន​ជាតិ​ ឈ្វា រឺ​ ជ្វា មក​ពី​ពាក្យកោះ​ ​ជ្វា នៅ​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​​​។ នៅ​​​ក្នុង​​ចំណោម​​ខ្មែរ​ឥស្លាម​ ជន​ជាតិ​នេះ​មាន​ចំនួន​តិច​តួច ​ និង​ពុំ​សូវ​មាន​គេ​ស្គាល់​​ប៉ុន្មាន​នោះ​ទេ។ ជន​ជាតិ​នេះ​ភាគច្រើន​រស់​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​តាកែវ កំពត និង​បាត់​ដំបង ព្រម​ទាំង​រស់​នៅ​ក្បែរ​ភ្នំ​ ឧត្តុង្គ ហើយ​ពួកគេ​និយាយ​តែ​ភាសា​ខ្មែរ​​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ពួកគេ​ប្រហែល​ជា​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​មុន​ជនជាតិ​ចាម​ទៅ​ទៀត។ គេមាន​ការ​​យល់​ខុស​ដែល​បាន​ចាត់​ទុក​ពួក​ជ្វា​​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ ពួក​ម៉ាឡាយ៉ូ ប៉ុន្តែ ​ជន​ជាតិ​ជ្វា​ប្រហែល​ជា​មាន​ដើម​កំណើត​ចេញ​មក​ពី​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​សព្វ​ថ្ងៃនេះ និង​ចេញ​មក​ពីភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ថៃ រឺ​ក៏​មក​ពី​ កោះ​ជ្វា ​កោះ​​ស៊ូម៉ាត្រា និង​កោះ​ប៊រ​ណេអូ​។

និកាយ​ស៊ុន​នីត
​និកាយ​​​សាសនា​ឥស្លាម​ដ៏សំខាន់​បំផុត​​នេះ​ ​ប្រមូល​ផ្តុំ​ទៅ​ដោយបរិស័ទ​​​មួយ​ភាគ​ធំនៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក។ និកាយ​ស៊ុន​នីត​មាន​សាវ័ក​ចំនួន​បួន​រូប ហើយ​ប្រពៃណី​ស៊ុន​​ណា​(Sunna) ​ដែល​មាន​តាំង​ពី​​​សម័យ​របស់​​ទេវទូតមហាម៉ាត់មក​នោះ​ មាន​សារៈសំខាន់​ជាង​គេ។​

និកាយ​ស៊ីអីត​
និកាយ​សាសនា​ឥស្លាម​មួយ​នេះ កើត​ចេញ​ពី​ការ​បែក​បាក់​គ្នា​ រវាង​ក្រុម​អ្នក​គោរព​សាសនា​និកាយ​ស៊ុន​នីត ជាមួយនឹង​បក្ស​ពួក​របស់​ អាលី(Ali) ដែល​ជា​សាវ័ក​ទី​បួន​​។ និកាយ​ស៊ីអ៊ីត​​ មាន​នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី​កណ្តាល និង​អាស៊ី​ខាង​ត្បូង ព្រម​​ទាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីរ៉ង់ និង​ប្រទេស​លីបង់​។ ជា​ពិសេស​ និកាយ​នេះ​បាន​​ជះ​ឥទ្ធិពល​​​មួយ​ផ្នែក​ទៅ​លើ​​ពិធី​បុណ្យ​សាសនា និង​ទំនៀម​ទំលាប់​​របស់​ជន​ជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី និង​ជន​ជាតិ​ចាមបុរាណ​​ ​ដែល​រស់​​នៅ​ក្នុង​​​ប្រទេស​កម្ពុជា រឺ​មួយក៏​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម តាម​រយៈ​កិត្យា​នុភាព​របស់​​សាវ័ក​​ទី​បួន​ អាលី​។​

សាហ្វី​អីត​និយម​​
​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​និកាយ​ទាំង​បួន​នៃ​សាសនា​ឥស្លាម​និកាយ​ស៊ុន​នីត​​សា​ហ្វី​​អ៊ីត​និយម​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយលោក​ ស្សា​ហ្វី​អ៊ី(Chafii) នា​​​សតវត្ស​ទី​ប្រាំ​បី​  ត្រូវ​បាន​គេ​គោរព​ជា​ពិសេស​នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​​អាហ្រ្វិក ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់ ស៊ីរី អេហ្ស៊ីប និង​​នៅ​​តាម​តំបន់​របស់​​ជន​ជាតិ​​ម៉ាឡាយ៉ូ​។ សាហ្វីអ៊ីត​ក៏​ជា​និកាយ​មួយ​ដែល​​មាន​ការ​ចូលរួម​ភាគ​ច្រើន​ពី​សំណាក់ខ្មែរ​ឥស្លាម​ផង​ដែរ​​។

និកាយ​ស៊ូ​ហ្វីត
និកាយសមាធិ​​​​​​នៃ​សាសនា​ឥស្លាម​​​មួយ​នេះ​ បាន​កើត​មានឡើង​​នា​សតវត្ស​ទី​ប្រាំ​បី​​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់ ហើយ​​បាន​ធ្វើ​ការសិក្សា​​ស្វែង​យល់​អំពី​​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់។ និកាយ​ស៊ូ​ហ្វីត​ត្រូវ​បាន​​​រៀប​ចំ​ឡើង​​​ជា​ប្រព័ន្ធ​សាសនិក​សមាគម​ផ្សេង​ៗ​ទូទាំង​ពិភពលោក ដោយ​ទទួល​បាន​នូវ​ការ​ពេញ​ចិត្ត​ពី​អ្ន​ក​ចូល​សាសនា​ឥស្លាម​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយ​សារ​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​ធម្ម ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ មុន​កា​រ​ចូលមក​ដល់​នៃសាសនានេះ។​

អ្នក​កាន់​​ប្រពៃណី​
អ្នក​​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ជា​អ្នកកាន់​​ប្រពៃណី​​​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ប្លែក​ពី​អ្នក​​ដែល​និយាយ​​ថាគេ​​គោរព​​តាម​ច្បាប់​សាសនាដែលគេ​ហៅជា​ទូទៅ​។​​ អ្នក​កាន់​ប្រពៃណី​​គឺ​ជា​អ្នក​ថែ​រក្សា​ប្រពៃណី​​ ដែល​​បាន​បន្សល់​ទុកដោយ​​​​​បុព្វបុរស​របស់​ពួក​គេ​ អោយ​ស្ថិត​ស្ថេរ​គង់​វង្ស​​​។ ​ជា​​ពិសេស​ សហគមន៍​សំខាន់​របស់​ជនជាតិ​ចាម​​ដែល​ជា​អ្នកកាន់​​ប្រពៃ​ណី​ មាន​នៅ​​​​ឧត្តុង្គ ខេត្ត​កំពង់​ឆ្នាំង ពោធិ៍សាត់ និង​បាត់​ដំបង ដែល​នៅ​ថែ​រក្សា​អក្សរ​​ចាម​អោយ​ស្ថិត​នៅ​គង់​វង្ស​បាន​យូរ​អង្វែង​។ ទោះ​បី​ជា​គេ​ស្គាល់​ជន​ជាតិ​ចាម​ទាំង​នោះ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ អ៊ីម៉ាម សាន​(Imam San)ក៏​ដោយ ក៏​នៅ​មាន​សហគមន៍​ជន​ជាតិ​ជ្វា​ នា​ខេត្ត​កំពត​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ផង​ដែរ​ ដែល​មាន​កេរ្តិ៍​តំណែល​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​។ ពិធី​បុណ្យ​សាសនា​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​ៗ​គ្នា ដែល​ទទួល​រង​ឥទ្ធិពល​​តិច​រឺ​ច្រើន​ ពី​​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា និកាយ​ស៊ីអ៊ីត រឺ​មួយ​ក៏​និកាយ​ស៊ូហ្វីត។ ពិធី​ទាំង​នោះ​សង្កត់​ធ្ងន់​ទៅ​លើ​ការ​សូត្រ​ធម្ម​នៅ​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​សុក្រ​ និងពិធី​បុណ្យ​ប្រពៃណី​បុរាណ។​

ក្រុម​ ហ្សាម៉ាអាត តាប្លីហ្ស៍
ក្រុម​​ ហ្សាម៉ាអាត តាប្លីហ្ស៍ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​កាត់​ជា​ញឹក​ញាប់​ថា «​តាប្លីហ្ស៍» (ដែល​នៅ​ក្នុង​ភាសា​អារ៉ាប់ ប្រែថា​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​លទ្ធិ​សាសនា​) ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា នា​ឆ្នាំ​១៩២០ ហើយ​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩០។ ក្រុម​នេះ​មាន​គោល​បំណង​ចង់​អោយ​បរិស័ទ​គោរព​តាម​គោល​ការណ៍​​​​គ្រឹះ​​​នៃ​សាសនា​ឥស្លាម​​​​អោយ​បាន​ខ្ជាប់​ខ្ជួន​បំផុត។ ក្រុម​​​នេះ​ក៏​​ត្រូវ​បាន​​គេ​អោយ​ឈ្មោះ​ថា «ដាវ៉ា​»​ ដែលជា​ភាសា​អារ៉ាប់ ​មាន​ន័យ​​ថា «បេសកកម្ម​»​។ ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​ជំនឿ​សាសនា​​នេះ​គឺ​ជា​ករណីយ​កិច្ច​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ករណីយ​កិច្ច​សំខាន់​ៗ​របស់​សមាជិក​​។

​និកាយ​វ៉ា​ហា​​ប៊ីត (Wahhabisme)
និកាយ​វ៉ា​ហា​​ប៊ីត គឺ​ជា​ចលនា​បដិរូប​និយម​មួយ ​​ដែល​​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១៨។ និកាយ​នេះ​ មាន​គោល​បំណង​​​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​​ពិភព​​​ឥស្លាម តាម​រយៈ​វិសុទ្ធកម្ម​នៃ​ការ​គោរព​សាសនា​ ហើយ​នឹង​ត្រូវ​ការ​អោយ​សាសនា​​​ត្រឡប់​ទៅ​​រក​លំនាំ​ដើម​វិញ​។ ទោះបី​ជា​​និកាយ​វ៉ា​ហា​​ប៊ីតនេះ​​គឺ​ជា​សាសនា​របស់​រដ្ឋ​នៃ​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី​សាអ៊ូ​ឌីត​ក៏​ដោយ ​ក៏​និកាយ​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ល្បី​ល្បាញ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជាដែរ​ ក្នុ​ងនាម​​ជា «សមាគម​​ប្រជាជន​កូវែត» ដែល​បាន​បង្កើត​សាលារៀន​ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​កុមារ​កំព្រា ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​កូវែត​។ ភាព​ខុស​គ្នា​នៃនិកាយ​នេះ​ជាមួយនឹង​និកាយ​ផ្សេងៗនៃ​សាសនា​ឥស្លាម បានធ្វើអោយ​អ្នកកាន់សាសនា​នៅប្រទេស​កម្ពុជា​តែង​តែ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅនឹង​ធម្មយុត្តិ​មហានិកាយ​នៃ​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ។​

ក្រុម​​​អាម៉ាឌីយ៉ា​ (Ahmadiyya)
ក្រុម​អាម៉ា​ឌីយ៉ា​គឺ​ជាចលនាមួយ​កើត​នៅ​​​​សតវត្ស​ទី​១៩មួយ​​ ដែល​បាន​យក​ឈ្មោះ​ស្ថាបនិក​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​ឈ្មោះ​ មៀហ្សា ហ្គូឡាម អាហ៍មាដ(Mirza Ghulam Ahmad) ជា​ឈ្មោះ​របស់​សាសនា​។ ជា​ពិសេស ក្រុម​​​​អាម៉ាឌីយ៉ា​​មាន​ជំនឿ​ជឿ​ជាក់​ទៅ​លើ​អ្នក​មា​ន​បុណ្យ​ដែ​ល​គេ​ហៅ​ថា ម៉ាហ៍​ឌី​(Mahdi)​ ដែល​នឹង​មក​ជួយ​រំដោះ​គ្រោះ​​របស់​ពួក​គេ​​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត ហើយ​​ស្ថាបនិក​​ចលនា​​នេះ​បាន​អះ​អាង​ថា​​​ ខ្លួន​គឺ​ជា​អ្នក​​មាន​បុណ្យ​ដែល​បាន​មក​ចាប់​កំណើត​។ ចលនា​នេះ​តែង​តែ​ត្រូវ​បាន​បន្តុះ​បង្អាប់​ដោយ​សាសនា​ឥស្លាម​គន្ថប្បដិបន្ន​​ (ដែល​​ត្រូវ​តាម​​​ច្បាប់​​សាសនា​) ដែល​បាន​ចាត់​ទុកក្រុម​​នេះ​ថា​​ជាក្រុម​សាសនា​មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​សាសនាឥស្លាម​​​។ ចលនា​នេះ បាន​មក​ដល់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា តាម​រយៈ​​ប្រទេស​​ឥណ្ឌូ​នេស៊ី ដែល​នៅ​ទី​នោះ​ក្រុម​​នេះ​​បាន​ទទួល​ជោគ​ជ័យ​​​។