|
អធិប្បាយចុងក្រោយ
|
| ដំណើរការជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងនៅប្រទេសកម្ពុជាជួបឧបសគ្គ |
| ដោយ រស់ ឌីណា និង កូរីន កាឡឺបូ | | | ០៧-១០-២០០៨ | វាលរិញ (កំពង់សោម កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១៤ មិថុនា ២០០៤៖ ឡូរីតូចមួយឈប់នៅលើផ្លូវរថភ្លើង © ចន វីង / Magnum ចាប់តាំងពីការសម្ពោធបើកការដ្ឋានជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងនៅប្រទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ នៅទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន ការងារនេះបានចាប់ផ្តើមដំណើរការ ដោយមិនទាន់បានលេចចេញជាផ្លែផ្កាអ្វីនៅឡើយទេ នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ការសិក្សាគំនូសផ្លូវ គម្រោងផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ប្រជាជនរស់នៅបែបអនាធិបតេយ្យជាប់នឹងផ្លូវរថភ្លើងចាស់ និងជម្លោះនៅព្រំដែនថៃ សុទ្ធសឹងជាបញ្ហារាំងស្ទះដល់ដំណើរការជួសជុលរបស់ក្រុមការងារលើគម្រោងការនេះ ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនបារាំង-ប៊ែលហ្សិក TSO ដែលទទួលបានកិច្ចសន្យាជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ការដ្ឋាននេះ (ដែលអាចត្រូវចំណាយពេលជួសជុលពីពីរឆ្នាំកន្លះទៅបីឆ្នាំ) កំពុងតែមានដំណើរការយឺតយ៉ាវ។ ផ្លូវរថភ្លើងដ៏ចាស់ទ្រុឌទ្រោម រឺផ្លូវខ្លះដែលមិនទាន់សាងសង់ គឺជាឧបសគ្គមួយ សម្រាប់គម្រោងសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងរួមមួយ របស់សមាគមសហប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ហៅកាត់ អាស៊ាន)។ គោលបំណងរបស់សមាគមនេះគឺតភ្ជាប់ផ្លូវរថភ្លើងពីប្រទេសសិង្ហបុរី ទៅក្រុងគុនមីង ប្រទេសចិន ដោយឆ្លងកាត់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម។
វិសាលភាពនិងការធ្លាក់ចុះទន់ខ្សោយនៃផ្លូវរថភ្លើងនៅកម្ពុជា
អស់រយៈពេលជាង៤០ឆ្នាំមកហើយ ដែលបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ស្រមៃចង់បានផ្លូវរថភ្លើងមួយខ្សែដែលតភ្ជាប់ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយទៀតនៅក្នុងតំបន់។ ប៉ុន្តែ រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ អស្ថេរភាពនៅក្នុងតំបន់នេះបានរាំងស្ទះដល់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍មួយនេះ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រវត្តិរបស់ផ្លូវរថភ្លើងបានចាប់ផ្តើមកើតមានឡើងនៅក្រោមសម័យអាណាព្យាបាលបារាំង។ ខ្សែទីមួយតភ្ជាប់ពីទីក្រុងភ្នំពេញ ទៅក្រុងប៉ោយប៉ែត(៣៨៦គីឡូម៉ែត្រ) កសាងនៅឆ្នាំ១៩៣១ ហើយផ្លូវមួយខ្សែទៀត ពីភ្នំពេញ ទៅទីក្រុងកំពង់សោម(២៦៤គីឡូម៉ែត្រ) កសាងនៅឆ្នាំ១៩៦០។ ប៉ុន្តែ គួរអោយសោកស្តាយ ផ្លូវទាំងពីរខ្សែនេះស្ទើរតែត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញទាំងស្រុង នៅសម័យខ្មែរក្រហម ដោយបានបន្សល់ទុកត្រឹមតែស្លាកស្នាមជាអនុស្សាវរីយ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយមក ទោះបីជាមានគោលបំណងជួសជុលឡើងវិញក៏ដោយ ក៏ផ្លូវដែកទាំងនេះស្ទើរតែត្រូវបានគេបោះបង់ចោល។ នៅឆ្នាំ១៩៨០ ផ្លូវរថភ្លើងទាំងនេះគ្រាន់តែជាផ្លូវសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនធម្មតាៗ ដូចជាឡូរីតូចៗសម្រាប់ដឹកទំនិញ (រថភ្លើងឫស្សី) ដែលអនុញ្ញាតអោយប្រជាជនកម្ពុជាធ្វើដំណើរទៅមកក្នុងរយៈចម្ងាយជិតៗ។ ប៉ុន្តែ រថភ្លើងប៉ុន្មានគ្រឿង «ពិតប្រាកដ» នៅតែធ្វើចរាចរណ៍ ប៉ុន្តែ មានល្បឿនមិនលើសពី២០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងនោះទេ ហើយជាពិសេស ធ្វើដំណើរបានតែនៅរដូវប្រាំងប៉ុណ្ណោះ។
ក្តីសុបិនចង់បានផ្លូវរថភ្លើងខ្នាតអន្តរជាតិមួយខ្សែ
ទោះបីជាក្តីសុបិនចង់ឃើញមានរថភ្លើងល្បឿនលឿនមួយគ្រឿង ដែលបើកដំណើរការនៅប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅឆ្ងាយក៏ដោយ ក៏គម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកនៅតែមានដំណើរការយ៉ាងល្អប្រសើរ ហើយចាប់ពីពេលនេះ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១១ រថភ្លើងអាចនឹងធ្វើដំណើរជាមួយនឹងល្បឿនជាង៥០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងឡើងទៅ។ សម្រាប់គម្រោងនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងសមាគមប្រទេសនាំចេញប្រេង បានផ្តល់ឥណទានក្នុងម្នាក់ ៤២លានដុល្លារ និង១៣លានដុល្លារ។ ចំណែកប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានផ្តល់ដែកផ្លូវរថភ្លើងពីស៊ីសុផុនទៅប៉ោយប៉ែត។ តាមរយៈថវិកានិងអំណោយទាំងនេះ ហើយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចំណាយថវិកាបដិភាគចំនួន ១៥,២លានដុល្លារ នៅក្នុងការងារនេះ កម្ពុជាមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងរបស់ខ្លួនឡើងវិញ និងប្រែក្លាយទៅជាផ្លូវរថភ្លើងដ៏ធំមួយ ដែលតភ្ជាប់ពីប្រទេសសិង្ហបុរី ទៅប្រទេសចិន។ នៅក្នុងគម្រោងនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយក្រុមហ៊ុនបារាំង-ប៊ែលហ្សិក TSO ដែលសហការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនថៃ ណាវ៉ារាត (Nawarat ) ដើម្បីរៀបចំស្តារបណ្តាញផ្លូវដែកឡើងវិញ។ ជាចុងក្រោយ ក្រុមហ៊ុនអូស្រា្តលី Toll Holding ដែលជួយគាំទ្រដោយដៃគូក្នុងស្រុកមួយ គឺក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប បានទទួលសម្បទាន ធ្វើអាជីវកម្មរកស៊ីលើផ្លូវដែកនេះ ដែលនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យា នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិចិ្ឆកា ខាងមុននេះ ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេចហ៊ុន សែន និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្រ្តាលី។ ជម្រើសរបស់ក្រុមហ៊ុនសម្បទាននេះស្ថិតនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់បំផុតរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ដើម្បីផ្តល់ឥណទានសម្រាប់គម្រោងនេះ។ តាមរយៈកិច្ចសន្យារយៈពេល៣០ឆ្នាំ សម្បទាននេះរួមបញ្ជូលការដាក់អោយប្រើប្រាស់រថភ្លើង ការជួសជុល ព្រមទាំងការជួសជុលផ្លូវរថភ្លើង សុវត្ថិភាពនិងការអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវរថភ្លើង។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុនToll ត្រូវដោះបំណុលនៃសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មច្បាស់លាស់ ដែលនឹងកើនឡើងដល់៧៥លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុនក៏ត្រូវប្រគល់ថវិកាប្រចាំឆ្នាំមួយចំនួនទៀត ដែលអាចប្រែប្រួលទៅតាមប្រាក់ដែលចំណេញ។ លោក Paul Power កុងស៊ុលតង់ក្រសួងសាធារណៈការនិងដឹកជញ្ជូន បានពន្យល់ថា «មុននឹងចុះហត្ថលេខា គេនៅមានប្រធានបទជាច្រើនដូចជា ត្រូវជួលបុគ្គលិក លាងសំអាតផ្លូវដែក ហើយនឹងធ្វើអោយទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរ ដែលនេះ គឺជាការងារសព្វថ្ងៃរបស់មេធាវី»។ ប៉ុន្តែ មើលពីចម្ងាយ អ្វីគ្រប់យ៉ាងហាក់ដូចជាដំណើរការយ៉ាងរលូន ប៉ុន្តែ បើពិនិត្យអោយបានជិត ដំណើរការជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងនេះកំពុងជួបឧបសគ្គ។
រថភ្លើងដែលមានល្បឿនយឺតមួយនឹងត្រូវដាក់អោយដំណើរការ
លោក Gilles Gopfert ប្រធានផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍នៃក្រុមហ៊ុនTSO បានលើកឡើងទាំងមិនសូវសប្បាយចិត្តថា «នៅទីនេះ ប្រទេសកម្ពុជា គ្រប់យ៉ាងហាក់ដូចជាវិវត្តទៅមុនសន្សឹមៗ។ ពេលនេះ យើងមិនអាចបន្តការងារបាននោះទេ ព្រោះមានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនរស់នៅលើផ្លូវរថភ្លើង។ ជាធម្មតា ក្រុមការងារពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវទទួលបន្ទុកជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីនោះ ហើយរកទីលំនៅថ្មីសម្រាប់ពួកគេ ប៉ុន្តែ ពេលនេះ គេមិនទាន់បានធ្វើនៅឡើយទេ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង នៅចម្ងាយ៧គីឡូម៉ែត្រ ជិតក្រុងប៉ោយប៉ែត ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៨០០គ្រួសារកំពុងរស់នៅលើផ្លូវរថភ្លើងនៅឡើយ! នេះមិននិយាយដល់គ្រាប់មីន ដែលកប់នៅក្បែរផ្លូវដែកផង»។ ប៉ុន្តែ យោងតាមអាជ្ញាធរកម្ពុជា បញ្ហាក៏កើតមានឡើងនៅកន្លែងផ្សេងទៀតផងដែរ ជាពិសេសនៅក្នុងដំណើរការផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រុមហ៊ុនបារាំង-ប៊ែលហ្សិកមួយនេះ។ ប្រភពព័ត៌មានមួយបានអោយដឹងជាពិសេសអំពីភាពមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងក្រុមហ៊ុន TSO និងក្រុមហ៊ុនថៃ ណាវ៉ារាត ហើយក្រុមហ៊ុនទាំងពីរលែងធ្វើការរួមគ្នាដូចមុនទៀតហើយ។ លោក Paul Power បានពន្យល់ថា «ពិតជាមានបញ្ហាធំ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ប្រជាជនចេញពីលើផ្លូវនេះ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលបានខិតខំអស់ពីសមត្ថភាព ដើម្បីជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីនោះ។ ករណីនេះក៏ស្ថិតនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីផងដែរ»។
ការនិយាយផ្ទុយគ្នា
យោងតាមអាជ្ញាធរកម្ពុជា ភាពយឺតយ៉ាវនេះមិនបង្ហាញអោយឃើញថាក្រុមហ៊ុនមិនមានដំណើរការនោះទេ។ បុគ្គលិកមួយរូបនៃអង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោងជួសជុលផ្លូវរថភ្លើង ដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានពន្យល់ថា «យើងកំពុងតែសិក្សាលើគំនូសផ្លូវនៅឡើយ។ មកទល់នឹងពេលនេះ ការងារនេះសម្រេចបាន៧០%ហើយ ប៉ុន្តែ ប្រសិនជាការងារនេះមិនទាន់បានបញ្ចប់រួចរាល់ជាស្ថាពរ យើងមិនទាន់អាចចាប់ផ្តើមជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងបាននោះទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត យើងត្រូវធ្វើកំណល់ផ្លូវរថភ្លើង ហើយយើងត្រូវការកំណល់កន្លះលាន ដើម្បីសម្រេចការងារនេះបាន។ ក្រុមហ៊ុន TSO គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ប៉ុន្តែពេលនេះ ក្រុមហ៊ុនមិនបានទាក់ទងនរណាម្នាក់អោយធ្វើរឿងនេះនោះទេ តែការងារនេះត្រូវចំណាយពេលយ៉ាងហោចណាស់ក៏មួយឆ្នាំដែរ»។ ទោះបីជាក្រុមហ៊ុនមិនបានបដិសេធបញ្ហាដែលបង្កដោយប្រជាជនរស់នៅជាប់នឹងផ្លូវរថភ្លើងក៏ដោយ ក៏ក្រុមហ៊ុនបានលើកឡើងពីបញ្ហារដូវ និង អតិផរណា។ អ្នកទទួលខុសត្រូវគម្រោងបានបន្តទៀតថា «ការងារនេះនឹងអាចចាប់ផ្តើម មុនបញ្ចប់រដូរវស្សានេះ។ ដោយឡែក យើងនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាមួយផ្សេងទៀត គឺអតិផរណា ព្រោះចាប់តាំងពីការដាក់អោយដេញថ្លៃ ដែលមានថវិកាចំនួន៥២លានដុល្លារមក មានអតិផរណាដែលមានមេគុណដល់ទៅ៣០% តើនរណាជាអ្នកចេញថ្លៃចំណាយនេះ? យើងបានធ្វើរបាយការណ៍មួយ ទៅកាន់ធនាគារអភិវឌ្ឍនអាស៊ី ប៉ុន្តែ គ្មាននរណារកឃើញដំណោះស្រាយនោះទេ»។
បញ្ហានៅព្រំដែន
ក្រៅអំពីបញ្ហាខាងក្នុងប្រទេស ប្រទេសកម្ពុជាក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាជាច្រើននៅតាមព្រំដែនផងដែរ។ លោកPaul Power បានលើកឡើងថា «ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសថៃមានការលំបាក ហើយនឹងតានតឹងគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់។ ជម្លោះព្រំដែនបានបង្កអោយមានភាពយឺតយ៉ាវនៅក្នុងការឯកភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លើសពីនេះ នៅខ្វះផ្លូវរថភ្លើងប្រវែង៦គីឡូម៉ែត្រទៀតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយនេះគឺជាការតភ្ជាប់ដ៏លំបាកស្មុគស្មាញមួយ។ ចំណែកនៅប្រទេសវៀតណាម ទោះបីជាមានការសិក្សាអំពីលទ្ធភាពដែលអាចសម្រេចទៅបានក៏ដោយ ក៏មិនមានប្លង់ណាមួយត្រូវបានគូសវាស់នោះទេ។ ក្រៅពីនេះ ទំហំនៃផ្លូវរថភ្លើងនៃប្រទេសវៀតណាមខុសពីកម្ពុជា ហើយនៅខ្វះស្ពានជាច្រើន ជាពិសេសនៅខេត្តកំពង់ចាម»។ យោងតាមអង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោងជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងឡើងវិញ បញ្ហាជាមួយកាស៊ីណូនៅប៉ោយប៉ែត បានរាំងស្ទះដល់ការវិវត្តន៍នៃដំណើរការ។ ដោយឡែក គេអាចនឹងសិក្សាអំពីលទ្ធភាពធ្វើផ្លូវវាងកាស៊ីណូនោះ។
សុទិដ្ឋិនិយម ចំពោះការណាត់ជួប
ទោះបីជាក្រុមការងារផ្សេងនៃគម្រោងជួសជុលផ្លូវរថភ្លើងនេះបានលើកឡើងពីបញ្ហាមួយចំនួនក៏ដោយ ក៏ម្នាក់ៗបានបង្ហាញពីសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះការបន្តការងារនេះ។ ម្នាក់ៗជឿជាក់ថាការងារនេះនឹងបញ្ចប់នៅរយៈពេលបីឆ្នាំខាងមុខទៀត។ លោកPaul Power បានអះអាងថា «បញ្ហាដែលយើងជួបប្រទះនៅប្រទេសកម្ពុជា មិនជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានៃប្រទេសនេះ និងបញ្ហាស្ថានភាពនោះទេ ប៉ុន្តែ នៅពេលគ្រប់យ៉ាងនឹងត្រូវបញ្ចប់ ហើយរថភ្លើងអាចធ្វើចរាចរណ៍យ៉ាងហោចណាស់ក្នុងល្បឿន៦០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង បញ្ហាទាំងនោះត្រូវបានបំភ្លេចចោល។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ រថយន្តធុនធំបានដឹកទំនិញចន្លោះ២០០ ០០០ទៅ៣០០ ០០០ កេស ពីកំពង់ផែព្រះសីហនុ មកទីក្រុងភ្នំពេញ។ កត្តានេះ បានធ្វើអោយចរាចរណ៍នៅតាមដងផ្លូវជាតិណែនណាន់តាន់តាប់ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាប្រទេសកម្ពុជាត្រូវការអោយមានផ្លូវរថភ្លើងឡើងវិញ!»។
|
|
អត្ថបទបន្ថែមគម្រោងតភ្ជាប់បណ្តាញផ្លូវរថភ្លើងពីប្រទេស ទួរគីមកប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង
កំណាត់ផ្លូវពីប្រទេសសិង្ហបុរីទៅក្រុងគុនមីង ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមគម្រោងសាងសង់ផ្លូវដែកដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលចូលរួមពីបណ្តាប្រទេសចំនួន២៩ ហើយក្រោយពីគម្រោងបានបញ្ចប់រួចរាល់ជាស្ថាពរ ប្រទេសទាំងនោះនឹងអាចធ្វើដំណើរចេញពីប្រទេសទួរគីទៅប្រទេសរុស្ស៊ី ពីប្រទេសវៀតណាមឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ កាលពីថ្ងៃទី១០ វិច្ឆិកា ២០០៦ កិច្ចព្រមព្រៀងមួយស្តីពីផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់ទ្វីបអាស៊ី ត្រូវបានចុះហត្ថលេខា រវាងប្រទេស១៧ មកពីទ្វីបអាស៊ី ដោយមានការចូលរួមពី Cesap (គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមនៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ីនិងប៉ាស៊ីហ្វិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ) ក្នុងចំណោមនោះមានប្រទេសរុស្ស៊ី និងប្រទេសចិន ដើម្បីបង្កើតបណ្តាញផ្លូវដែកមួយខ្សែ ដែលជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនលើផ្លូវគោក។ បណ្តាញផ្លូវដែកឆ្លងកាត់ទ្វីបអាស៊ីមានប្រវែង៧៥ ០០០គីឡូម៉ែត្រ នៅសល់៦២០០គីឡូម៉ែត្រទៀតដែលមិនទាន់សាងសង់រួចរាល់នៅឡើយទេ។ យោងទៅតាមការប៉ាន់ស្មានមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីពីរឆ្នាំមុន តម្លៃសរុបនៃការជួសជុលនិងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវដែកនេះ កើនដល់១៥កោដិ៍ដុល្លារ។ សម្រាប់ពេលនេះ គេមិនបានប៉ានប្រមាណថាតើគម្រោងសាងសង់ទាំងនេះនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅពេលណានោះទេ។
តួលេខនៃផ្លូវរថភ្លើងៈ
-ប្រវែងផ្លូវរថភ្លើងដែលត្រូវជួសជុលឡើងវិញនៅប្រទេសកម្ពុជាៈ ៦៥០គីឡូម៉ែត្រ
- ប្រវែងផ្លូវរថភ្លើងពីប្រទេសសិង្ហបុរី ទៅក្រុងគុនមីងៈ ៥៥១៣គីឡូម៉ែត្រ
-ការជួសជុលផ្លូវដែករួមបញ្ជូលទាំងការសាងសង់ ស្ពានថ្មីចំនួន៦៤ លូចំនួន៣៨ និងស្ថានីយសំចតចំនួន៧១
-ថ្លៃដើមនៃគម្រោងនៅប្រទេសកម្ពុជាៈ ៧៣លានដុល្លារ
-ការងារនេះគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ២០១១នៅប្រទេសកម្ពុជា និងនៅឆ្នាំ២០១៥ សម្រាប់គម្រោងធ្វើផ្លូវដែកពីប្រទេសសិង្ហបុរី ទៅក្រុងគុនមីង
សូមអានបន្ថែមៈ
-សំណុំឯកសាររបស់ Cesap ជាភាសាអង់គ្លេស ស្តីពីផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់ទ្វីបអាស៊ី
-ផែនទីបណ្តាផ្លូវដែកឆ្លងកាត់ទ្វីបអាស៊ី -វិបសាយរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍនអាស៊ី (ផែនទី និងការប្រើប្រាស់មូលនិធិ) http://www.adb.org/ (បន្ទាប់មក សូមវាយ «Cambodia railway»)
|
របបខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជាៈ យុវជនខ្មែរជឿត្រឹមតែ៥០%រឺ? (1)
